Agenda: 1933: een Europees momentum. Triomf en tragiek van de intellectueel (Spui25)

20 september 2011

De boekverbranding in Nazi-Duitsland, op 10 mei 1933, wordt door intellectuelen in heel Europa ervaren als het momentum waarop stelling moet worden genomen. De Oostenrijks-joodse schrijver Stefan Zweig, die verneemt dat ook zijn boeken op de brandstapel terecht zijn gekomen, wordt door Romain Rolland en andere vrienden aangespoord om zich met hen in het publieke debat te mengen.

Zweig neemt echter de tijd om zich te bezinnen. In een brief van 15 mei 1933 schrijft hij dat hij zich wil wijden aan een studie naar Erasmus, de ‘eerste bewuste Europeaan’, die in een even verscheurd Europa leefde als hijzelf. Door het humanistische cultuurideaal opnieuw te markeren, probeert Zweig vooral zijn eigen positie te bepalen. Triomf en tragiek van Erasmus, dat een jaar later verschijnt, is uitdrukking van zijn sombere voorgevoel over de toekomst van Europa en over het lot van de intellectueel die te midden van het tumult niet kan besluiten en het moment voorbij laat gaan.

Marleen Rensen is universitair docent Moderne Europese Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zij promoveerde in 2008 aan diezelfde universiteit op het proefschrift Lijden aan de tijd. Franse intellectuelen in het interbellum (dat in handelseditie is verschenen bij Aspekt, 2009). De laatste jaren publiceert zij met name over de contacten tussen Franse en Duitse intellectuelen in de periode 1870-1945, alsook over schrijversbiografieën waarin ‘Europese levens’ beschreven worden.

Deze lezing maakt deel uit van de nieuwe multidisciplinaire programmareeks Actueel, Avontuurlijk, Aangrijpend van het Koninklijk Concertgebouworkest. In een breed samenwerkingsverband met andere Amsterdamse culturele instellingen worden zes thema's van diverse kanten belicht. Deze lezing vindt plaats rondom het thema En Route.

De lezing 1933: een Europees momentum. Triomf en tragiek van de intellectueel, over Stefan Zweig, door Marleen Rensen, vindt plaats op dinsdag 20 september 2011, 17:00 - 18:00 uur, bij Spui25. Toegang tot deze activiteit is gratis. Wel dient u zich van tevoren in te schrijven.