Agenda: De wetenschap in debat: de 'Arabische lente' onder de loep (Spui25)

13 december 2011

Op 17 december 2010 stak de Tunesische straatverkoper Mohammed Bouazizi zichzelf, uit protest tegen corrupte lokale autoriteiten, in brand op het centrale plein van de provinciestad Sidi Bouzid. Het vormde de directe aanleiding voor de massale protesten die losbarstten tegen het heersende regime van de dictatoriale leider Ben Ali.

De Tunesische opstanden leidden tot een golf van revoluties in de Arabische wereld, die al snel werden geschaard onder de noemer ‘Arabische lente’. Mede dankzij de razendsnelle verspreiding via sociaalnetwerksites werd in Egypte krap twee maanden na de verbranding in Sidi Bouzid het regime van Hosni Muabarak ten val gebracht; in Libië werd Moammar Al-Qadhafi, na 42 jaar leiderschap, afgezet en, uiteindelijk (op 20 oktober 2011), vermoord door woedende rebellen bij zijn geboorteplaats Sirte. Ook in landen als Jemen, Bahrein, Jordanië, Marokko, Algerije en Syrië gingen grote menigten de straat op om te protesteren tegen de heersende onderdrukking, corruptie en werkloosheid.

Nu, een jaar na de eerste Tunesische protesten, is de strijd in de Arabische wereld nog altijd gaande. Op het inmiddels wereldberoemde Tahrirplein in Caïro is de revolutie na negen maanden opnieuw aangewakkerd, nadat duidelijk werd dat de machthebbende generaals –stuk voor stuk oudgedienden van Mubaraks bewind- nog altijd een ijzeren greep houden op de ontwikkelingen. Geen enkele hervorming werd door het leger doorgevoerd, en in sommige gevallen is de situatie eerder verslechterd dan verbeterd. Syrische steden zijn de achtergrond geworden van een bloedig conflict, waarbij al honderden doden zijn gevallen, maar waar de regering van president Assad nog altijd in het zadel zit.

Hoe kunnen we in het Westen al deze ontwikkelingen, die elkaar in razend tempo opvolgen en haast niet zijn bij te houden, duiden? Wat veroorzaakte de revoluties, en hoe ziet het vervolg van de ‘Arabische lente’ eruit? Wat is de huidige stand van de democratie in de Arabische wereld? Wat leveren de verkiezingen in Egypte op, en hoe lang gaat de winter voor Syrië duren?

Tijdens deze editie van ‘De wetenschap in debat’ gaan Paul Aarts en Michiel Leezenberg met elkaar in debat over de ontwikkelingen in het Midden Oosten.

Gespreksleider is Louise O. Fresco, universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, met als aandachtsgebied de grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief.

Paul Aarts is universitair docent Internationale Betrekkingen aan de afdeling politicologie aan de UvA. Voor het Ministerie van Buitelandse Zaken en de Europese Commissie was hij werkzaam als adviseur. Aarts neemt regelmatig deel aan het publieke debat over aan het Midden Oosten gerelateerde onderwerpen.

Michiel Leezenberg is als universitair hoofddocent verbonden aan de afdeling Wijsbegeerte van de UvA, en aan het masterprogramma Islam in de moderne wereld. Hij doet onderzoek naar intellectuele geschiedenis van de moderniserende islamitische wereld en naar de grondslagen en de veranderende maatschappelijke rol van de geesteswetenschappen. Onlangs verscheen een nieuwe editie van zijn boek: Islamitische filosofie: Een geschiedenis, dat in 2002 bekroond werd met de Socrates-wisselbeker voor het beste Nederlandstalige filosofieboek van 2001. Verder publiceerde hij onder meer De vloek van Oedipus: Taal, democratie en geweld in de Griekse tragedie (2006) en Rede en religie: Een verkenning (2007). Hij publiceert geregeld in NRC Handelsblad.

Prof. dr. ir. Louise O. Fresco is in juni 2006 tot universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam benoemd, met als aandachtsgebied de grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief. Tevens is zij lid van de KNAW, buitenlands lid van de Royal Swedish Academy of Agriculture and Forestry in Stockholm, corresponderend lid van de Real Academia de Ingeniería in Madrid en lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Ook is zij Visiting Professor bij het Institute of Earth Sciences van Stanford University en bij de David and Lucille Packard Foundation in Palo Alto (VS). Daarnaast is zij Distinguished Professor aan de Wageningen Universiteit.

De wetenschap in debat is een reeks waarin door prominente wetenschappers wordt gedebatteerd over relevante, actuele onderwerpen in de discipline.

De serie is een initiatief van de de UvA-universiteitshoogleraren Johan van Benthem, Robbert Dijkgraaf en Louise O. Fresco in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam, Academisch-cultureel centrum SPUI25 en bureau Communicatie UvA.

De wetenschap in debat: de 'Arabische lente' onder de loep, met Paul Aarts, Michiel Leezenberg en Louise O. Fresco, vindt plaats op dinsdag 13 december 2011, 17:00 - 19:00 uur bij Spui25. Toegang is gratis. U dient zich wel van tevoren in te schrijven.