Agenda: Boekpresentatie De wetten van de bouwkunst (Spui25)

23 juni 2011

Wat is goede architectuur? Deze vraag stond in de negentiende eeuw volop in de belangstelling omdat het vak ingrijpend veranderde. Nieuwe wetenschappen - zoals de geologie, de biologie, de mechanica en de architectuurgeschiedenis - stelden de traditionele, ambachtelijke kennis van materialen en constructies ter discussie. En het massale aanbod van historische neostijlen ondermijnde het eeuwenoude gezag van de klassieke schoonheidsleer.

In De wetten van de bouwkunst beschrijft Petra Brouwer deze kennisrevolutie op basis van de Nederlandse architectuurhandboeken uit de negentiende eeuw. Het architectuurhandboek was een nieuw genre, dat onderdeel uitmaakte van een veel groter kennis- en beschavingsoffensief in de negentiende eeuw. Nieuwe media, zoals handboeken, tijdschriften en encyclopedieën, moesten de toegankelijkheid en innovatie van kennis stimuleren. Typerend voor de negentiende eeuw is de intensieve kennisuitwisseling tussen de verschillende disciplines. Zowel de mens- als natuurwetenschappen werden beheerst door het idee van vooruitgang, en ze bestudeerden kennis in termen van causale verbanden en wetmatige ontwikkelingen.

Tijdens deze bijeenkomst wordt De wetten van de bouwkunst in de context geplaatst van de kennisontwikkelingen in de negentiende eeuw. Verschillende wetenschappers reflecteren op de veranderingen in de architectuur vanuit hun expertise. De presentatie begint met een lezing van Petra Brouwer over de nieuwe kennisopvattingen in de negentiende-eeuwse architectuurboeken, gevolgd door de reacties van Remieg Aerts, hoogleraar Politieke geschiedenis (Radboud Universiteit), Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap (UvA) en Frans van Lunteren, hoogleraar Geschiedenis van de natuurwetenschappen (Universiteit Leiden en VU). Moderator van de avond is Margriet Schavemaker (Stedelijk Museum Amsterdam).

Petra Brouwer

Petra Brouwer (1969) is universitair docent bij Kunstgeschiedenis (UvA) op het gebied van de moderne architectuur, stedenbouw en architectuurtheorie. In juni verschijnt van haar hand De wetten van de bouwkunst. Nederlandse architectuurboeken in de negentiende eeuw (Rotterdam, NAi Uitgevers).

Remieg Aerts

Remieg Aerts is hoogleraar Politieke geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij publiceerde onder andere De letterheren. Liberale cultuur in de negentiende eeuw: het tijdschrift De Gids (Meulenhoff 1997), Land van kleine gebaren. Een politieke geschiedenis van Nederland 1780-1990 (SUN 1999, zesde druk 2009, met H. de Liagre Böhl, P. de Rooy en H. te Velde) en het derde deel van Geschiedenis van Amsterdam. Hoofdstad in aanbouw 1813-1900 (SUN 2006, met P. de Rooy). Momenteel werkt hij aan een biografie over J.R. Thorbecke.

Lisa Kuitert

Lisa Kuitert is hoogleraar Boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en publiceerde eerder over negentiende-eeuwse uitgevers in haar proefschrift Het ene boek in vele delen (De Buitenkant 1993) en tijdschriften als De Boekenwereld en Vrij Nederland. In 2009 verscheen onder haar redactie De Lezende Lucebert (Vantilt), een studie over de boekenverzameling van dichter/kunstenaar Lucebert.

Frans van Lunteren

Frans van Lunteren is verbonden aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en de Universiteit Leiden als hoogleraar Geschiedenis van de natuurwetenschappen. Zijn huidige onderzoek richt zich vooral op de veranderende relatie tussen wetenschap en maatschappij in de laatste twee eeuwen. In 2002 verscheen onder zijn redactie bij Amsterdam University Press De opmars van deskundigen. Souffleurs van de samenleving. Hij houdt veelvuldig lezingen voor een breed publiek over onderwerpen uit de geschiedenis en grondslagen van de natuurwetenschappen.

Margriet Schavemaker

Margriet Schavemaker is kunsthistoricus, filosoof en mediatheoreticus. Na haar carrière als docent Kunstgeschiedenis en Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam is zij thans aangesteld als Hoofd Collecties en Onderzoek bij het Stedelijk Museum Amsterdam. Schavemaker behaalde haar doctoraat in 2007 voor haar dissertatie over de relatie tussen taal en beeld in de beeldende kunst in de jaren zestig, en zij is mederedacteur van diverse lezingenreeksen en publicaties waaronder Right about Now: Art and Theory since the 1990s en Now is the Time: Art and Theory in the 21st Century.

De boekpresentatie van De wetten van de bouwkunst vindt plaats op donderdag 23 juni van 20.00 - 22.00 uur in Spui25. Toegang is gratis, wel dient u zich van tevoren aan te melden.