Agenda: Historisch Café: Duitse slachtoffers en marskramers tijdens de Republiek

10 november 2010

Tijdens het Historisch Café van dinsdag 10 november spreekt Joop Hopster met Bas von Benda-Beckmann over de geallieerde bombardementen op Duitsland en Henk Looijesteijn met Jeroen Salman en Roelands Harms over marskramers en hun handel in de Republiek. U bent welkom vanaf 20.00 in P96.

20.00 – De Bombenkrieg: Duitsers als slachtoffers? – Interview met Bas von Benda-Beckmann

Met het verschijnen van het omstreden boek Der Brand van Jörg Friedrich (2002) stonden de geallieerde bombardementen op Duitsland in het middelpunt van de belangstelling. Een taboe leek doorbroken: na decennia waarin Duitsers vooral onder schuldgevoelens gebukt gingen, mocht er nu daarnaast ook aandacht zijn voor het leed dat Duitsers was aangedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Of niet?

In zijn proefschrift A German Catastrophe? German Historians and the Allied Bombings, 1945-2010 betoogt Bas von Benda-Beckmann dat de bombardementen op Duitsland helemaal niet zo'n taboe waren: al snel na de oorlog werd er al veel over gepubliceerd. Aanvankelijk vooral in populair-wetenschappelijke boeken, en met de professionalering van de geschiedschrijving ook in wetenschappelijke werken. Daarbij bestonden er in het verdeelde Duitsland van de Koude Oorlog natuurlijk verschillen tussen West- en Oost-Duitse auteurs - maar ook veel overeenkomsten. Zo werd er doorgaans een onderscheid gemaakt tussen 'schuldige' nazi's en 'onschuldige' Duitse burgers, die het slachtoffer werden van geallieerde oorlogsmisdaden. Met de hereniging van Duitsland kregen de bombardementen onder andere een plaats doordat ze een bijdrage vormden aan een gesamtdeutsche identiteit: beide voormalige Duitslanden waren immers gebombardeerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een gesprek met Bas von Benda-Beckmann over oorlogsgeweld, herinnering, identiteit en geschiedschrijving.

Bas von Benda-Beckmann (Zürich, 1976) studeerde geschiedenis aan de UvA en promoveerde daar op 20 oktober 2010 op A German Catastrophe?, dat verscheen bij Amsterdam University Press. Momenteel doet hij een onderzoek naar de Velser Affaire aan de Universiteit Leiden, Campus Den Haag.

Interviewer: Joop Hopster

20.45 uur – Pauze

21.00 – Nieuws, opinie en de markt in de Republiek – Dubbelinterview met Jeroen Salman en Roelands Harms

Ook de Gouden Eeuwers leefden in een 'Age of Information'. De Republiek kende al een fijnmazig netwerk van handelaars in gedrukt papier, die onze voorouders voorzagen van nieuws, opinie en vermaak. Handig speelden ze in op de actualiteit — en gaven die soms ook zelf vorm. Nieuws was ook toen al geld waard. Een dubbelinterview met Jeroen Salman en Roeland Harms.

Jeroen Salman (1961) is als docent vergelijkende literatuurwetenschap verbonden aan de letterenfaculteit van de Universiteit Utrecht. Hij doet onder meer onderzoek naar de subcultuur van de marskramers, van wie verondersteld wordt dat zij in de Republiek een essentiäle rol vervulden in de verspreiding van kranten en pamfletten. Zijn onderzoek resulteerde in de tentoonstelling 'Nieuws op straat. Marskramers en hun handel', nog tot en met 16 januari 2011 te bezichtigen in de Koninklijke Bibliotheek.

Roeland Harms (1979) studeerde Nederlandse taal en cultuur in Utrecht en was daarna als promovendus verbonden aan het Onderzoeksinstituut voor Geschiedenis en Cultuur van de Universiteit Utrecht. In september 2010 promoveerde hij op De uitvinding van de publieke opinie. Pamfletten als massamedia in de zeventiende eeuw. Een handelseditie van zijn boek verschijnt voorjaar 2011. Momenteel is hij als postdoc werkzaam binnen het project Popularisation and Media Strategies (1700-1900).

Interviewer: Henk Looijesteijn