Agenda: Lezing: John Gray. Mythe en fictie in de hedendaagse politiek (Spui25)

De overtuiging dat natiestaten en nationale culturen hun centrale rol verloren in het moderne leven vormde het intellectuele fundament van het project van Europese politieke eenwording. Die overtuiging was, stelt Gray, niet gebaseerd op empirie, maar enkel op het ideaalbeeld van een universele geschiedenis. Net zo’n mythe is volgens hem de overtuiging dat de liberale democratie het natuurlijke eindpunt zou zijn van politieke ontwikkeling: een overtuiging die westerse beleidsvoering in cruciale contexten onderbouwde. Denk bijvoorbeeld aan het westerse beleid ten aanzien van postcommunistisch Rusland, of de regime change in Irak. Dat dit beleid, gestoeld op seculiere mythen eerder dan op realistisch denken, veelal heeft gefaald mag geen verrassing zijn.

Gray stelt dat mythisch denken nooit helemaal kan worden geëlimineerd uit de politiek en de ethiek. Voor hem is het de vraag hoe dit denken minder schadelijk kan worden gemaakt. Kunnen we een onderscheid maken tussen goede en slechte mythen? En als ook het politieke en ethische vooruitgangsideaal een dergelijke mythe is, is die onschuldig in haar uitwerking, of toch kwalijker dan we denken? Moeten we onderscheid maken tussen mythen en ficties? En als het idee van universele mensenrechten een fictie is, is dit dan een bruikbare of een schadelijke fictie?

Tijdens de Zesde SPUI25-lezing zal Gray ingaan op deze vragen. Op die manier probeert hij de elementen van mythe en fictie in het hedendaagse denken bloot te leggen en te overdenken hoe politiek en ethiek kunnen veranderen als ze haar eigen mythen en fictieve ideeën als zodanig zouden herkennen.

De Spui25-lezing van John Gray zal plaatsvinden op vrijdag 21 september 2012, 20:00-22:00 in Spui25. Toegang is gratis. Wel dient u zich vooraf in te schrijven.