Agenda: Kijk op poëzie (Spui25)

5 oktober 2011

Er is iets merkwaardigs aan de hand met poëzie: ze is gemakkelijk en moeilijk tegelijk. Mensen die zelf gedichten schrijven – en dat zijn er veel! – weten daar alles van. Nergens laat taal zo haar kracht blijken als in het poëtische gebruik. Het is dan ook niet voor niets dat veel dichters met een grote naam erom bekend staan dat ze moeilijk te begrijpen zijn. In de literatuurwetenschap heeft men altijd gezocht naar manieren om poëzie te interpreteren. Een veelbeproefde methode is de ‘close reading’: het nauwkeurig lezen van wat de tekst zelf aan betekenis aandraagt. Maar teksten bestaan niet alleen uit hun eigen tekens, ze brengen ook de wereld eromheen mee in, vaak met een specifieke lading. Bovendien zijn zowel de woorden van een gedicht als de context altijd op verschillende manieren te interpreteren.

In deze reeks wordt aandacht besteed aan de stromingen die de laatste decennia zijn opgekomen om gedichten tegendraads te lezen, bijvoorbeeld deconstructie en new historicism. Dat leidt tot nieuw licht op de poëzie, zowel op de moderne lyriek als die uit vroegere tijden. Steeds zal een gedicht uit een bepaalde periode centraal staan en dat zal met behulp van een bepaalde zienswijze geanalyseerd worden. De teksten zullen vooraf verspreid worden.

5 oktober: Middeleeuwse dichtkunst als stedelijk houvast
door Herman Pleij
12 oktober: Verrassende poëzie uit de Gouden Eeuw
door Lia van Gemert
26 oktober: Poëzie als geweten in de 19e eeuw
door Marita Mathijsen
2 november: De dood van de poëziecriticus
door Gaston Franssen
9 november: Hoe Lucebert te lezen?
door Tom van Deel
16 november: Digitale poëzie
door Yra van Dijk

Tom van Deel is Neerlandicus, dichter, bloemlezer en essayist. Hij werkte mee aan de Nieuwe Bijbelvertaling van de Psalmen. Tot zijn pensioen was hij docent Moderne Nederlandse letterkunde aan de UvA.

Yra van Dijk schreef haar proefschrift over moderne poëzie. Ze is literatuurcriticus bij NRC Handelsblad, en universitair docent bij Moderne Nederlandse letterkunde. In het najaar 2011 verschijnt Thomas Vaessens en Yra van Dijk (red.), Reconsidering the postmodern. European novelists beyond relativism (AUP).

Gaston Franssen is universitair docent Literatuur & Diversiteit aan de Universiteit van Amsterdam. Hij doet onderzoek naar moderne Nederlandse en Engelse letterkunde, en de relatie tussen literatuur en populaire cultuur.

Lia van Gemert is sinds 1 november 2007 hoogleraar Historische Nederlandse letterkunde. In haar onderzoek staan de dynamiek van het literaire leven en de wisselwerking tussen literatuur en maatschappij in de periode 1500-1850 centraal. Momenteel richt ze zich op het Nederlandse literaire proza van de 17e en 18e eeuw.

Marita Mathijsen-Verkooijen is emeritus hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde. Haar studies op het gebied van de Nederlandse literatuur van de 19e eeuw zijn voor een deel bij elkaar gebracht in Nederlandse literatuur in de Romantiek. Haar vele studies op het gebied van de 19e eeuw zijn toonaangevend. Regelmatig publiceert zij in NRC. Mathijsen is coördinator van deze reeks over poëzie.

Herman Pleij was vanaf 1981 hoogleraar Historische Nederlandse letterkunde aan de UvA. In 2009 ging hij met emeritaat. Zijn specialisatie is volksliteratuur en –cultuur, toneel, de rederijkers en de betekenis van de vroege drukpers in de 15e en 16e eeuw. Zijn bekendste publicatie is waarschijnlijk Dromen van Cocagne. Middeleeuwse fantasieën over het volmaakte leven. Dit boek werd meermalen herdrukt en vertaald in het Duits en Engels. Er zitten nog meerdere publicaties in de pen.

Kijk op poëzie, een collegereeks met Ton van Deel, Yra van Dijk, Herman Pleij, Marita Mathijsen, Lia Gemert en Gaston Franssen, begint op woensdag 5 oktober 2011, 13:00 - 15:00 uur, bij Spui25. De prijs van deelname aan deze collegereeks van zeven bijeenkomsten bedraagt € 150,- / AUV-leden € 105,-. U dient zich van tevoren voor dit programma in te schrijven.