Agenda: Klinkende retorica. Rederijkerscultuur in de Lage Landen (Spui25)

11 juni 2010

De rederijkerij vormt de grootste literaire beweging in de geschiedenis van de Lage Landen. Het Nederlandstalig letterkundig leven in de vijftiende, zestiende en het begin van de zeventiende eeuw werd door de rederijkers gedomineerd. Uit hun kring bleef een omvangrijke literatuur bewaard die nauw is verweven met het persoonlijke, literaire, religieuze, sociale en politieke leven tussen Middeleeuwen en Moderne Tijd. De rederijkers hadden hun eigen organisaties, de rederijkerskamers, waar ze zich oefenden in de retorica of welsprekendheid. Vrijwel iedere stad en vele dorpen in Brabant, Vlaanderen, Zeeland en Holland telden er een of meer. Ze hadden een centrale plaats in het web van lokale culturele instellingen, gaven vorm en inhoud aan de feestcultuur en droegen bij aan de verspreiding van kennis en de gedachtewisseling en meningsvorming op velerlei gebied.

Naar aanleiding van het verschijnen van Voor vorst en stad van Samuel Mareel gaan Herman Pleij, Arjan van Dixhoorn, Anne-Laure Van Bruaene, Nelleke Moser, Bart Ramakers en Samuel Mareel in op de historische betekenis van de rederijkerscultuur. Met bijpassende muziek van Margot Kalse.

Voor vorst en stad

Vieringen ter ere van het Huis van Bourgondië-Habsburg vormden in de vroegmoderne Vlaamse en Brabantse steden een belangrijke aanleiding voor de productie en opvoering van literaire teksten. Ze droegen daardoor in belangrijke mate bij aan de bijzondere ontwikkeling van het stedelijke literaire leven. Op hun beurt waren toneelstukken, gedichten en liederen bepalend voor het verloop, de werking en de betekenis van het stedelijke vorstenfeest. Voor vorst en stad onderzoekt voor het eerst de interactie tussen dergelijke vorstenfeesten en literatuur binnen een breed geografisch en tijdskader. Het beweegt zich op het snijvlak van politieke, literatuur- en cultuurgeschiedenis. Het toont aan hoe nauw literatuur en politiek in de vroegmoderne Nederlandse steden met elkaar verweven waren.

Voor vorst en stad is het vierde deel in de AUP-reeks over rederijkerskamers. Eerder verschenen Lustige geesten, Om beters wille en Conformisten en rebellen.

De sprekers

Samuel Mareel is auteur van Voor vorst en stad en als postdoctoraal onderzoeker van het FWO-Vlaanderen verbonden aan de vakgroep Nederlandse literatuur van de Universiteit Gent.

Arjan van Dixhoorn is de auteur van Lustige Geesten (met bijbehorende website www.lustigegeesten.nl) en is postdoctoraal onderzoeker van het FWO-Vlaanderen bij de vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Gent.

Herman Pleij is emeritus hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde. In 1979 promoveerde hij met het proefschrift Het Gilde van de Blauwe Schuit, dat werd heruitgegeven in de Amsterdam Academic Archive reeks.

Bart Ramakers is hoogleraar Oudere Nederlandse Letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, redacteur van Conformisten en Rebellen en auteur van Spelen en figuren.

Nelleke Moser is onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam en auteur van De strijd voor rhetorica.

Anne-Laure Van Bruaene is als professor verbonden aan de vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Gent en is de auteur van Om beters wille.

Margot Kalse zingt klassieke muziek van de middeleeuwen tot nu. Ze leidt de oude muziekensembles Trigon en Sospiro en zingt solo bij koren en orkesten.