Agenda: De wetenschap in debat: Kunst en wetenschap - twee gescheiden werelden? (Spui25)

1 februari 2012

Een mens, zo luidt een beroemde uitspraak van Leon Battista Alberti (1404-1472), kan alles doen als hij maar wil. Zelf was hij schilder, dichter, taalkundige, filosoof, cryptograaf, musicus en architect.
Zijn uitspraak weerspiegelt een typisch en wijdverbreid Renaissance-ideaal: dat van de Homo Universalis. Leonardo da Vinci, bijna 50 jaar jonger dan Alberti en bekwaam op gebieden van natuurkunde tot schilderkunst en menig vakgebied daartussen, zou uitgroeien tot het prototype van dit humanistische ideaal. Typisch Renaissance-onderwijs was dan ook breed opgezet, en streefde een zo volledig mogelijke ontwikkeling na die recht zou doen aan het gehele spectrum van de menselijke capaciteiten. Esthetiek ging gepaard met moreel denken en het vergaren van kennis: kunst en wetenschap lagen in elkaars verlengde.

Vandaag de dag ligt de nadruk in het onderwijs eerder op specialisatie dan op een zo breed mogelijke ontwikkeling. Kunst en wetenschap zijn, steeds meer, gescheiden werelden geworden. Zouden beide sectoren baat hebben bij het herstel van de oude vorm uit de Renaissance? En hoe zou dat er dan uitzien? Hierover discussiëren Robbert Dijkgraaf en Els Swaab.

Gespreksleider is Johan van Benthem, universiteitshoogleraar aan de UvA met als aandachtsgebied de logica en haar toepassingen in de taalkunde, filosofie, informatica, en cognitiewetenschap. Hij is lid van de Academia Europaea en de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW).

Robbert Dijkgraaf (1960) is president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en daarnaast universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde natuurkunde en wiskunde, waarna hij een opleiding schilderen volgde aan de Gerrit Rietveld Academie. In 1989 promoveerde hij cum laude op het proefschrift A Geometrical Approach to Two Dimensional Conformal Field Theory, bij Nobelprijswinnaar Gerard ‘t Hooft. Daarna bekleedde hij posities aan Princeton University en het Institute for Advanced Study. In 1992 verruilde hij Princeton voor Amsterdam, waar hij aan de UvA de leerstoel mathematische fysica bezette. Dijkgraaf werkt op het gebied van snaartheorie, quantumzwaartekracht en het grensgebied van wiskunde en deeltjesfysica. Voor zijn onderzoek ontving hij in 2003 de Spinozapremie, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland. Dijkgraaf was gasthoogleraar in onder andere Harvard, Berkeley en Kyoto en aan het MIT. Veel van Dijkgraafs activiteiten liggen op het snijvlak van wetenschap en maatschappij. Als columnist van NRC Handelsblad en Folia Magazine schrijft hij voor een breed publiek over wetenschap, kunst en andere zaken. Vanaf 1 juli 2012 wordt Dijkgraaf directeur van het Institute for Advanced Study te Princeton.

Els Swaab (1946) is juriste en bestuurder. Ze studeerde aan de International School of Languages La Colline in Vevey in Zwitserland om aansluitend in 1967 het staatsexamen tolk-vertaler Engels te halen. Van 1973 tot 1977 studeerde ze Nederlands recht aan de Universiteit van Amsterdam. In 1968 was ze oprichter en mede-eigenaar van een agentschap voor buitenlandse reclamefilmers en -fotografen Photo-Intermédiaire. Na haar rechtenstudie werd ze advocaat-stagiair bij Boekel De Nerée waar ze doorgroeide naar advocaat en later managing-partner en voorzitter van het bestuur van het kantoor. Swaab specialiseerde zich in arbitrage en mediation. Van 1992 tot 1995 was zij deken van de orde van advocaten in Amsterdam. Anno 2012 is zij nog als adviseur aan Boekel De Nerée verbonden. Naast haar hoofdfunctie bekleedde Swaab vele nevenfuncties voornamelijk als lid of voorzitter van adviesraden of raden van commissarissen en stichtingen. Zij vervulde dergelijke functies onder andere bij De Nederlandsche Bank, de Stichting Democratie en Media en het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Swaab was van 2006 tot 1 juli 2011 voorzitter van de Raad voor Cultuur.

De wetenschap in debat is een reeks waarin door prominente wetenschappers wordt gedebatteerd over relevante, actuele onderwerpen in de discipline.

De serie is een initiatief van de de UvA-universiteitshoogleraren Johan van Benthem, Robbert Dijkgraaf en Louise O. Fresco in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam, Academisch-cultureel centrum SPUI25 en bureau Communicatie UvA.

De wetenschap in debat: Kunst en wetenschap - twee gescheiden werelden? Een discussie met Robbert Dijkgraaf en Els Swaab vindt plaats op woensdag 1 februari 2012, 17:00 - 19:00 uur, bij Spui25. Toegang is gratis. U dient zich wel van tevoren in te schrijven.