Agenda: Museum en Identiteit. Theaters van het geheugen (Spui25)

14 april 2010

In de aanloop naar de oprichting van het Nationaal Historisch Museum is vanaf het allereerste begin een sterke nadruk gelegd op de politieke noodzaak van zo'n museum: net als de Canon zou het museum moeten bijdragen aan de kennis van de nationale geschiedenis - en daarmee aan een versterking van de nationale identiteit. Opvallend is dat de pleitbezorgers daarbij een tamelijk traditioneel museum voor ogen stond, zowel in opzet als in vormgeving.

In de museumwereld en in kringen van historici en andere cultuurwetenschappers is enigszins besmuikt op deze voorstellen gereageerd. Een museum om de nationale identiteit te bevorderen - is dat geen atavisme? En als je zoiets al wilt, wat heeft dat dan voor gevolgen voor de opzet van zo'n museum? Is het mogelijk een eigentijds museum te creëren dat tegelijk beantwoord aan de politiek-historische doeleinden van de initiatiefnemers?

- Valentijn Byvanck, directeur van het Nationaal Historisch Museum
- Jan Marijnissen, politicus, Tweede Kamerlid voor de SP
- Paul Scheffer, publicist, bijzonder hoogleraar Wibautleerstoel (UvA)
- Gunay Uslu, cultuurhistorica, promovendus Universiteit van Amsterdam

Debatleider: prof. dr. Frank van Vree (UvA)

In de Theaters van het Geheugen - de titel waaronder het Huizinga Instituut, refererend aan het magnum opus van Samuels, zijn vorig jubileum vierde - is niet alleen voortdurend sprake van veranderingen in cast en publiek, maar ook van nieuwe decors, veelbelovende rekwisieten en revolutionaire opvattingen over hoe de voorstelling het beste tot haar recht komt.

In deze driedaagse lustrumbijeenkomst zal het vooral gaan om de performatieve aspecten van de historische cultuur: het verleden, de geschiedenis, tradities en herinneringen worden telkens opnieuw geconstrueerd en vorm gegeven. De aandacht zal dus sterk uitgaan naar de uiteenlopende vormen van de omgang met het verleden, de rol van technische middelen, media en rituelen, en de context waarbinnen deze hun beslag krijgen.

Er is voor gekozen dit lustrum te vieren in drie afleveringen op drie achtereenvolgende dagen. Elke aflevering richt zich op een van de door Samuels geïdentificeerde theaters. Gastsprekers zijn ervaren onderzoekers van verschillende Nederlandse universiteiten, terwijl jonge onderzoekers als ware sidekicks pregnante voorbeelden zullen presenteren.

De reeks wordt besloten met een paneldiscussie over 'Museum en identiteit' - een kwestie die de laatste jaren de gemoederen in Nederland hoog heeft doen oplopen, juist omdat hierin allerlei kwesties samenkomen: de politiek van de geschiedenis, herinnering en identiteit, veranderende decors, nieuwe scenerio's en andere publieksgroepen. Ook enkele hoofdrolspelers in die debatten zullen een bijdrage aan deze avond leveren.

De discussie Museum en Identiteit. Theaters van het geheugen vindt plaats op woensdag 14 april 2010, 20:00 - 22:00 uur in Spui25. Toegang tot de activiteiten in SPUI25 is gratis. U dient zich wel van tevoren in te schrijven.