Agenda: NU! 70 jaar na 1940 (Spui25)

20 mei 2010

Op 10 mei 2010 is het 70 jaar geleden dat Nederland door de troepen van het nationaalsocialistische Duitsland werd bezet. Na vijf dagen van daadwerkelijke strijd volgde de capitulatie. De daarop volgende periode van de bezetting zou vijf jaar duren. Oorlog en bezetting staan in deze tijd ruimschoots in de belangstelling. Een televisiedocumentaire als De Oorlog trok het afgelopen najaar meer dan een miljoen kijkers. Te midden van al deze belangstelling staat op deze bijeenkomst het begin van de bezetting en het effect ervan centraal. Het kan zijn dat onze blik op het eerste oorlogsjaar te veel bepaald is door wat we weten over de latere catastrofes. Daarom worden vanuit verschillende disciplines vragen gesteld: Wat waren aan het begin van de bezetting de verwachtingen? Wat was het effect van de gewapende strijd, de eerste in Nederland zelf sinds meer dan een eeuw? Welke standpunten werden ingenomen in de nieuwe situatie en wat voor effect hadden deze op de rest van de bezettingsperiode? Gingen de Nederlanders ervan uit dat ‘de oorlog' met de Duitse overwinning voorbij was?

Onderwerp van discussie is de veronderstelling dat de nabije toekomst in het eerste oorlogsjaar voor een groot deel nog onkenbaar was. Wat resteerde na de oorlog aan herinneringen uit de onzekere beginperiode, bijvoorbeeld in de literatuur? Dit soort vragen vanuit het perspectief van het begin van de bezettingstijd zullen de leidraad zijn tijdens de discussie.

Sprekers: dr. Wichert ten Have (debatleider), prof. dr. Evelien Gans, prof. dr. Peter Romijn, prof. dr. Frank van Vree.

Dr. W. (Wichert) ten Have is directeur van het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies van de KNAW, gelieerd aan de UvA. Tevens is hij docent Nieuwste en Nederlandse geschiedenis bij de opleiding Geschiedenis. Hij heeft onder meer gepubliceerd over de Nederlandse geschiedenis in de 19e en 20e eeuw en in het bijzonder rond de Tweede Wereldoorlog.

Prof. dr. E.E. (Evelien) Gans is bijzonder hoogleraar Hedendaags jodendom, zijn geschiedenis en zijn cultuur. Zij publiceert de laatste jaren regelmatig over antisemitisme in verleden en heden en is als wetenschappelijk onderzoeker verbonden aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). In november 2007 verscheen het eerste deel van haar dubbelbiografie over vader en zoon: Jaap en Ischa Meijer - Een joodse geschiedenis, 1912-1956. Momenteel werkt ze aan het tweede deel.

Prof. dr. P. (Peter) Romijn is historicus, hoofd Onderzoek van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) en hoogleraar Geschiedenis van de 20e eeuw aan de UvA. Hij publiceerde over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en zijn nasleep, waaronder Burgemeesters in Oorlogstijd. Besturen onder de Duitse bezetting.

Prof. dr. F.P.I.M. (Frank) van Vree is historicus en hoogleraar Media en cultuur. Hij publiceerde onder andere De schaduw van Auschwitz. Herinneringen, beelden, geschiedenis (1995), boeken en artikelen over Nederlandse media en journalistiek en een aantal essays en artikelen op het gebied van historische representatie, historische cultuur en culturele geschiedenis. Daarnaast was hij co-editor van History of Concepts - Comparative Perspectives (Amsterdam 1998) en Feit & fictie, een filosofisch tijdschrift voor de geschiedenis van de representatie.

De discussie NU! 70 jaar na 1940 vindt plaats op donderdag 20 mei 2010, 20:00 - 22:00 uur in Spui25. Toegang is gratis. U dient zich wel van tevoren in te schrijven.