Agenda: Occidentalismen: beelden van Europa in het Nabije Oosten (Spui25)

20 april 2011

Ondanks de vaak gespannen verhoudingen tussen het Nabije Oosten en het Europese Westen vinden er op cultureel en intellectueel niveau veel uitwisselingen plaats tussen beide sferen. In deze lezing zal er gekeken worden naar het occidentalisme: de wijze waarop westerse fenomenen door de eeuwen heen zijn gepercipieerd en geïncorporeerd in de islamitische wereld. Een dergelijke uitwisseling werpt de vraag op of er sprake is van een 'botsing der beschavingen' of een productieve symbiose. Drie sprekers zullen ieder op hun vakgebied verslag doen van occidentalismen, waarna de sprekers met elkaar in gesprek zullen gaan over de aard van het occidentalisme. Gespreksleider is Diederik Burgersdijk.

Dr. Robbert Woltering is arabist. Hij promoveerde op occidentalisme, of beeldvorming over ‘het Westen’, in het bijzonder in Egypte. Woltering is universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij zich bezig houdt met cultuurhistorisch en letterkundig beeldvormingsonderzoek. Vorig jaar publiceerde hij De Koran voor Beginners (met Michiel Leezenberg, Bert Bakker) Onlangs verscheen de handelseditie van zijn proefschrift, Occidentalisms in the Arab World (IB Tauris). Woltering zal spreken over zijn onderzoek naar Occidentalisme in de moderne Arabische wereld. Hij zal daarbij ingaan op de vraag hoe bepaalde personages uit de oudheid op ingenieuze wijze worden gebruikt om beweringen te kunnen doen over de relaties tussen ‘Oost’ en ‘West’.

Prof. dr. Gerard Wiegers is hoogleraar religiestudies aan de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde op de islam als minderheidsreligie in Europa (Leiden,1991) en publiceert op het gebied van de godsdienstwetenschap en de islam in Europa en het Midden-Oosten.
Gerard Wiegers zal spreken over de Marokkaans-Andalusische diplomaat Ahmad ben Qasim al-Andalusi die in de eerste helft van de zeventiende eeuw in Egypte verslag deed van zijn reizen in Europa en van zijn ontmoetingen met vooraanstaande intellectuelen en geleerden in Spanje, Frankrijk en de Nederlanden. In dit levendige verslag draait het vooral om de plaats van de islam, het christendom en het jodendom, maar komen ook zijn verliefdheden en de gewoonten en gebruiken die hij had aangetroffen ter sprake.

Drs. Bart Wallet is historicus en gespecialiseerd in joodse geschiedenis. In zijn betoog zal hij aan de hand van een Westers en Oosters voorbeeld laten zien dat een simpele schematisering van oriëntalisme vs occidentalisme de werkelijkheid tekort doet. Joden zijn zowel subject als object van Oost/West-beeldvorming. Daarnaast zijn joden overal een minderheid, waardoor de machtscomponent anders ligt. Als voorbeeld uit West-Europa dient de negentiende-eeuwse synagoge-architectuur als expressie van eigen identiteit, waar joden zowel zelfbewust 'oriëntaalse' stijlen omarmden als ook juist voor nationale stijlen kozen. Het voorbeeld uit het Midden-Oosten is het werk van de Alliance Israélite Universelle die met name d.m.v. scholen de Arabische en Ottomaanse joden probeerden te 'beschaven'. Daarbij spelen zowel de beelden vanuit Parijs mee, als de beelden vanuit het Midden-Oosten zelf.

Dr. Diederik Burgersdijk is voorzitter van de Stichting Zenobia ter bestudering van verhoudingen tussen het Aziatische Oosten en Europese Westen, gastonderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en docent klassieke talen aan het Barlaeusgymnasium. In 2010 promoveerde hij op de Historia Augusta, een reeks biografieën van Romeinse keizers in de late oudheid.

De lezingen en discussie rond Occidentalismen: beelden van Europa in het Nabije Oosten vindt plaats op woensdag 20 april 2011, 20:00 - 23:00 uur in Spui25. Toegang is gratis. Wel moet u zich vooraf inschrijven.