Agenda: De oplossing van de hedendaagse muziek: componeren zonder motief (Spui25)

11 mei 2010

De eeuwenoude kunstopvatting in onze cultuur is dat er door middel van een intensieve bewerking van het materiaal een substantie ontstaat die het kunstwerk uitmaakt. In het tweede debat over de oplossing van de hedendaagse muziek zal componist Cornelis de Bondt een analyse geven van hoe onze maatschappij deze kunstopvatting momenteel aan het inruilen is voor een cultuur van presentie, inclusief haar onbarmhartige en bij wijlen vrolijke leegheid, die echter ook kunnen leiden tot uitingen van zinnenprikkelende onmiddellijkheid. Componist, essayist en schrijver Elmer Schönberger respondeert met een visie op een mogelijke toekomst voor het componeren op grond van wat hij als professioneel luisteraar aan ontwikkelingen ontwaart. Schrijver en filosoof Dirk van Weelden geeft een inkijk in de nieuwste ontwikkelingen in de literatuur en houdt middels een betoog over wat er precies nodig is om als kunstvorm urgent te zijn het muziekleven een leerzame spiegel voor. De avond wordt gemodereerd door de componist Micha Hamel.

Diagnose: Cornelis de Bondt

Cornelis de Bondt studeerde compositie en muziektheorie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Sinds 1988 is hij als docent muziektheorie verbonden aan het Koninklijk Conservatorium. De Bondt componeerde onder andere Bint (1979) voor het door Louis Andriessen opgerichte ensemble Hoketus. In de jaren tachtig componeerde hij de cyclus Het Gebroken Oor, bestaande uit vijf werken waarin de teloorgang van de tonaliteit werd onderzocht. Vanaf de jaren negentig begint hij het gebruik van live elektronica te onderzoeken. Vanaf 2004 schreef hij aan een aantal werken voor orkest, zoals Madame la Daufine, de twee Quene Note stukken en Il Tempo Giusto, dat het tweede deel is van een verder nog te schrijven vierdelig werk getiteld Gran Sinfonia.

Reflectie: Elmer Schönberger

Elmer Schönberger studeerde musicologie aan de Rijksuniversiteit van Utrecht, piano aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en compositie bij Rudolf Escher. Schönberger schreef van 1976 tot 2004 over muziek in het weekblad Vrij Nederland, waaronder gedurende meer dan twintig jaar de rubriek 'Het Gebroken Oor'. Hij leverde talloze bijdragen aan binnen- en buitenlandse tijdschriften en is (co-)auteur van een reeks boeken. In 1999 debuteerde hij als toneelschrijver met Kwartetten, een stuk voor vier acteurs en strijkkwartet, bij Toneelgroep Amsterdam. Vier jaar later volgde zijn debuut als romancier met Vic, met name. Hij werkte als programmeur voor het Holland Festival en is sinds 1988 als artistiek adviseur aan het Schönberg Ensemble verbonden. In 2005 sprak Schönberger onder de titel 'Het Grote Luisteren' de jaarlijkse Huizinga-lezing uit.

Respons: Dirk van Weelden

Dirk van Weelden is schrijver en filosoof. In 1987 debuteerde hij, samen met Martin Bril, met Arbeidsvitaminen, het ABC van Bril & van Weelden. Zijn solodebuut Tegenwoordigheid van geest verscheen in 1989 bij de Bezige Bij. Daarna volgden vele romans, en in 1999 ontving hij de Frans Kellendonkprijs voor zijn oeuvre tot dan toe. Van Weelden is redactielid van De Gids en Mediametic. In 2009 verscheen Een maand in Manhattan, Van Weeldens literaire logboek achter de schermen van een documentaire over New York, die uitgezonden werd in het kader van het Hudsonjaar.

Moderatie: Micha Hamel

Micha Hamel (Amsterdam, 8 juli 1970) kreeg vanaf 1986 privélessen compositie en orkestdirectie van Huub Kerstens en studeerde in 1994 af in beide hoofdvakken aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag. Als dirigent begon Micha Hamel zijn loopbaan met hedendaagse muziek. Hij dirigeerde tientallen premières en had vaak het voorrecht in aanwezigheid van de componisten zelf te werken, onder wie György Ligeti, Elliot Carter, Emanuel Nuñes, Jonathan Harvey en Gija Kantsjeli. Recentelijk ontwikkelde Micha Hamel zijn derde bezigheid in de kunsten: poëzie. Zijn eerste gedichten verschenen in 2003 in literair tijdschrift De Gids. Een jaar later verscheen zijn eerste dichtbundel Alle enen opgeteld bij uitgeverij Augustus.

De serie

De hedendaagse muziek die in Nederland wordt gecomponeerd bevindt zich in een paradigmatische wisseling. Alle mogelijke esthetische grenzen zijn poreus geworden en de netwerkcultuur heeft de wereld definitief in zijn greep gekregen. In deze serie debatten worden de implicaties van deze historische veranderingen in kaart gebracht en bediscussieerd. Want wat staat er voor de componist op het spel als hij componeert? Hoe verhoudt de muziek van hedendaagse componisten zich tot de muzikale talen van de filmmuziek, geluidskunst of popmuziek? Betekent de vernetwerking dat het componeren geleidelijk zal oplossen in mediakunst? Hoe klinkt onze tijd in de stukken die op dit moment worden gecomponeerd? Een serie debatten in het ritme van een diagnose, reflectie en respons met vooraanstaande sprekers uit de wereld van de beeldende kunst, literatuur, theater en, natuurlijk, de hedendaagse muziek.

De oplossing van de hedendaagse muziek: componeren zonder motief vindt plaats op dinsdag 11 mei 2010, 20:00 - 22:00 uur in Spui25. Toegang is gratis. Wel moet u zich vooraf inschrijven.