Agenda: Het andere van de wetenschap (Spui25)

Een discussie naar aanleiding van Wouter Hanegraaffs nieuwe boek Esotericism and the Academy: Rejected Knowledge in Western Culture.

Academici hebben weinig op met “esoterische”, “occulte”, “magische” of “irrationele” denkbeelden, maar zijn zelden goed op de hoogte van de historische tradities waarnaar deze termen verwijzen. In zijn nieuwe boek Esotericism and the Academy: Rejected Knowledge in Western Culture (Cambridge University Press 2012) ontrafelt Wouter J. Hanegraaff (UvA) de vergeten geschiedenis van hoe intellectuelen sinds de Renaissance tot op heden zijn omgegaan met een complex van “pagane” ideeën waardoor de grondslagen van bijbels Christendom en Griekse rationaliteit ter discussie werden gesteld. Tegen de achtergrond van heftige Protestantse polemieken zijn deze tradities sinds de Verlichting buiten de grenzen van het academische discours beland. Sindsdien golden ze als “het andere van de wetenschap” en als een terrein dat verder niet serieus hoefde te worden bestudeerd. Het gevolg was een verregaande onwetendheid onder academici over de historische grondslagen van hun eigen intellectuele identiteit, en een fundamenteel eenzijdige vorm van geschiedschrijving op de terreinen van religie, filosofie, en wetenschap – en hun onderlinge verwevenheid. Drie wetenschappers gaan deze avond in debat over Hanegraaffs stelling dat er binnen de geesteswetenschappen sprake is van een ernstige kennislacune met betrekking tot wezenlijke dimensies van de Westerse cultuur die schuilgaan achter besmette termen als “Westerse esoterie” of “het occulte”.