Vandaag in de Nacht
De Oorlog I: De dreiging van De oorlog
door Ad van Liempt e.a.Zondag 25 oktober, om 20.15, start de nieuwe NPS-serie De Oorlog, over de Tweede Wereldoorlog. Rob Trip presenteert, Ad van Liempt eindredigeert en prof.dr. Hans Blom, oud-directeur van het NIOD, gaf historische adviezen. Athenaeum Boekhandel volgt de reeks de komende weken, met boekentips en links naar materiaal elders (zoals op /geschiedenis.nl). Vandaag aflevering 1: De wraak van Duitsland, over de omstandigheden waaronder Hitler groot kon worden, en waaronder Nazi-Duitsland een grote rol kreeg te spelen in Europa. We zochten er boeken bij over de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog, de politieke situatie in Europa, de intenties en ideologie van Hitler en de nazi's en de eerste stappen naar oorlog in 1938.

Dit is beeldmateriaal uit de leader van aflevering 1. Zie voor meer informatie deoorlog.nps.nl.
Links
- /Geschiedenis, het samenwerkingsproject van VPRO, NPS en Beeld en Geluid, heeft relevante afleveringen van Andere tijden, In Europa en Verleden van Nederland verzameld, net als materiaal uit Polygoonjournaals, beelden van (het puinruimen na) de bombardementen op Rotterdam en de mobilisatie. Genoeg materiaal voor uren terugkijken.
- in de Nacht van vorig weekend bekeken we onder andere de propagandafilm Jud Süss, en spraken over propaganda met NIOD-medewerker David Barnouw ('Je kunt er duidelijk de intenties in zien [van de nazi's - red.). Als je andere nazi-propaganda neemt, zoals de films van Leni Riefenstahl, dan zie je veeleer wat de nazi’s wilden uitstralen, de perfectie, de organisatie. Dat staat in groot contrast met filmpjes uit de jaren twintig van de NSDAP van voor Hitler, daar zie je een zooitje ongeregeld, of met de registratie van een NSB-hagenpreek van net na de inval in Lunteren.').
- Op Google Video is Triumph des Willens te zien:
- Op deze Italiaanse Youtube-account is veel WOII-filmmateriaal in kleur te zien, onder andere dit filmpje van de Velddag van de Nederlandse Jeugd Storm te Amsterdam, in 1938.
- De site WOII Online heeft een interactieve tentoonstelling ingericht over de Duitse inval, met beeld en geluid en een gedurende de vijf dagen vloeiend verlopende grens waarachter de Duitse bezetting begon. Indrukwekkend, strak en met gebruikmaking van alle multimediale mogelijkheden van internet.

- Het NIOD heeft verscheidene interessante sites ingericht, waaronder de Beeldbank WO2, met beeldmateriaal rond de mobilisatie en de inval.
Bij het samenstellen van de boekenlijst kijken we ook naar de literatuurlijst van de losse afleveringen. Niet-leverbare titels zijn niet opgenomen.
Algemene titels: de aanloop naar de oorlog
|
P.M.H. Bell,Origins of the Second World War in Europe |
Michael Burleigh, Het Derde Rijk. Een nieuwe geschiedenis |
|
Richard J. Evans, The Coming of the Third Reich |
Richard J. Evans, Derde Rijk verzamelset deel 1 t/m 3. Opkomst, Dictatuur en Oorlog |
|
Nial Ferguson,De grote oorlogen |
Nial Ferguson, War of the World. History's Age of Hatred |
|
Margaret Macmillan, Peacemakers. The Paris Peace Conference of 1919 and its Attempt to End War Nieuwe inzichten over de Vrede van Versailles.
|
Henk van Renssen, De revolutieverzamelaar. George Nypels, reiscorrespondent tussen de wereldoorlogen Nypels berichtte over de opkomst van Hitler in het Algemeen Handelsblad: ‘Een spits, smal gezicht, waarin een paar guitige kleine oogjes en een geestige spitse neus boven een heel klein half tandenborstelsnorretje. Al wie zijn antisemitisme, zijn nationaal-socialisme, zijn economische theorieën enz. verfoeit of veroordeelt, moge er rekening mee houden dat deze jonge kerel een woordentovenaar en een massapsycholoog van heel bijzondere kwaliteit is, en dat dergelijke mensen met de massa’s meer kunnen doen dan alle dikke boeken schrijvende of wetenschappelijke politici samen.'. |
|
A.J.P. Taylor, The Course of German History |
Algemene titels: Nederland in de twintigste eeuw
|
Herman Amersfoort en Piet Kamphuis, Mei 1940 Herdruk van het boek uit 1990, dat geruchtmakend was door nieuwe inzichten: Nederland had, bij gebrek aan een behoorlijk alternatief, vóór 1940 een goed defensiebeleid gevolgd; het was niet bij verrassing aangevallen; de bondgenoten hadden Nederland niet in de steek gelaten; SS noch luchtlandingstroepen waren te beschouwen als elite-eenheden; het bombardement op Rotterdam was niet zonder meer een terreurbombardement; het bewees evenmin dat de Duitsers in tijdnood waren geraakt; en de Duitse schendingen van het oorlogsrecht waren in de meeste gevallen niet toe te schrijven aan de invloed van het nationaal-socialisme. |
T. van Gent, Het falen van de Nederlandse gewapende neutraliteit. September 1939-mei 1940 |
|
|
E.H. Kossmann, Lage Landen 1780-1980. Deel II 1914-1980 |
E.H. Kossmann, Lage Landen 1780-1980. Deel II 1914-1980 |
|
|
Piet de Rooy, Republiek van rivaliteiten |
||
|
Friso Wielenga, Nederland in de twintigste eeuw |
De opkomst van Hitler, zijn ideologie en de Pruisische voedingsbodem
|
Fabrice D'Almeida, High Society in the Third Reich |
Hannah Arendt, Totalitarisme |
|
Michael Burleigh, Heilige doelen. Religie en politiek van de Europese dictators tot Al Qaida
|
Christopher Clark, The Iron Kingdom. The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947 |
|
Robin Cross, Hitler. An Illustrated Edition |
Saul Friedlander, The Years of Persecution. Nazi Germany and the Jews 1933-1939. Volume 1 De concentratiekampen waren er nog niet, maar langzaam werd de rassenscheiding ingezet - zonder enige oppositie. Stanley Hoffmann in Foreign Affairs: 'Friedlander provides both a macroscopic view and many telling individual stories.' De Nederlandse, verkorte vertaling is Nazi-Duitsland en de joden 1933-1945 |
|
William Grange, A Cultural Chronicle of the Weimar Republic |
Daniel Guerin, Fascism and Big Business |
|
Sebastian Haffner, Van Bismarck tot Hitler. Duitsland 1871-1945 |
Ian Kershaw, Hitler 1889 - 1936. Hubris |
|
Ian Kershaw, Hitler 1936-1945: Nemesis. |
Ian Kershaw, Hitler. 1889-1936: Hoogmoed Nederlandse vertaling van het eerste deel van Kershaws Hitlerbiografie. |
|
Ian Kershaw, Hitler. 1936-1945: Vergelding Nederlandse vertaling van het tweede deel van Kershaws Hitlerbiografie. |
Ian Kershaw, Hitler. De biografie De twee delen gebundeld tot een kloeke 1121 pagina's. |
|
Ian Kershaw, Fateful Choices: Ten Decisions That Changed the World, 1940-1941 |
Ian Kershaw, Keerpunten. Tien beslissingen die de loop van de Tweede Wereldoorlog voorgoed veranderden, 1940-1941 De Nederlandse vertaling van Fateful Choices. |
|
V.G. Liulevicius, The German Myth of the East. 1800 to the Present |
Curzio Malaparte, Techniek van de staatsgreep |
|
Richard Overy, The Dictators |
Stanley G. Payne, Fascism: A Comparative Approach toward a Definition |
|
Jonathan Petropoulos, The Royals and the Reich. The Princes Von Hessen in Nazi Germany |
Alan E. Steinweis, Kristallnacht 1938 |
|
Zeev Sternhell, The Birth of Fascist Ideology. From Cultural Rebellion to Political Revolution |
Eric D. Weitz, Weimar Germany. Promise and Tragedy |
|
Jonathan Wright, Gustav Stresemann. Weimar's Greatest Statesman |
De Duitsers onder Nazi-Duitsland, de NSB
|
Sebastian Graeb-Koenneker, Literatur im Dritten Reich. Dokumente und Texte |
G. Groeneveld, Zo zong de NSB. Liedcultuur van de NSB 1931-1945 |
|
Victor Klemperer, Notizbuch eines Philologen |
Victor Klemperer, Curriculum Vitae. Herinneringen 1881-1918 |
|
Victor Klemperer, Tot het bittere einde. Dagboek 1933-1945 |
Walter Nowojski, De geest beslist. Victor klemperers leven en werk |
|
Zonneke Matthee, Voor volk en vaderland. Vrouwen in de NSB (1931-1948) |
J. Meyers, Mussert, een politiek leven |
|
Mirjam Pressler, Die Geschichte der Familie von Anne Frank |
R. Siegmund-Schultze, Mathematicians Fleeing from Nazi Germany. Individual Fates and Global Impact |
|
Robin te Slaa, Edwin Klijn, De NSB. Ontstaan en opkomst van de NSB, 1931-1935 |
Gerard H.J. Ulijn, Oss. 'Getekende' Jaren Dertig |
De oorlog begint
|
G. Macdonogh, 1938: Hitler's Gamble |
M. Heimann, Czechoslovakia. The State That Failed |
|
Richard Overy, 1939. De zes dagen voor het uitbreken van de oorlog |
Afleveringen De Oorlog
We zullen de komende weken telkens aandacht besteden aan De Oorlog. Dit zijn de afleveringen:
1. De wraak van Duitsland (de aanloop; zondag 25 oktober)
2. Verder onder vreemd gezag (het dagelijks leven; zondag 1 november)
3. Keuze's en dilemma's (verzet of collaboratie; zondag 8 november)
4. Welvaart, beroving, honger (economische groei, roof en bonnen) zondag 15 november)
5. Hoe de Joden uit Nederland verdwenen (zondag 22 november)
6. Oorlog voor iedereen (de winter van 1944-1945; zondag 29 november)
7. Oorlog in Indië (zondag 6 december)
8. Loodzware jaren (de eerste jaren na de oorlog; zondag 13 december)
9. De oorlog na de oorlog (verwerking; zondag 20 december)




























































