Overzicht Boeken van de Nacht

Vorige week is ook deel vier van het Verzameld Werk van Karel van het Reve verschenen, met Uren met Henk Broekhuis en Een dag uit het leven van de reuzenkoeskoes, én met 600 bladzijden niet eerder gebundeld werk uit de periode 1973-1980. Daaruit mogen we vannacht 'Hoe Sacharovs tekst in Holland kwam' laten lezen.

De ongebundelde stukken zullen voor veel lezers onbekend zijn. Een grote verrassing zijn de tv-recensies, die hij tussen 1971 en 1976 wekelijks in NRC Handelsblad publiceerde onder het pseudoniem Henk Broekhuis. Lang is onduidelijk gebleven wie achter deze naam schuilging, mede dankzij de mystificerende activiteiten van Van het Reve zelf.

In zeer levendig geschreven ‘columns' figureren uiteenlopende figuren als Joop den Uyl, Pippi Langkous, Wim Kan, bisschop Gijsen en ‘de kritische leraar'. De twee stukjes over het bezoek van Henk Broekhuis en zijn vrouw aan de grote volksschrijver  Gerard Reve in Frankrijk veroorzaakten een brouille tussen de beide broers. Boeiend zijn ook de nooit gebundelde boekrecensies uit deze jaren. Aangrijpend is de inleiding bij het Dagboek van zijn in de oorlog omgekomen vriend David Koker. En dat Karel van het Reve een meester was in het genre van de necrologie blijkt uit zijn stukken over Jacques Presser en over Andrej Amalrik(‘De onhandelbaarste man die ik ooit heb ontmoet').

9 maart verschijnt de handelseditie van het proefschrift van Annejet van der Zijl, Bernhard. Een verborgen geschiedenis. Vanavond kunt u al de proloog lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Na eerder met veel succes de mens achter ‘schaduwkoningin’ Annie M.G.Schmidt achterhaald te hebben, waagt Van der Zijl zich nu aan een zoektocht naar de waarheid achter de mythe Bernhard. Bijna vijf jaar lang werkte ze aan een nauwgezette historische reconstructie van het eerste deel van zijn leven – als, zoals ze het zelf uitdrukt, een archeologe op zoek naar een met allerlei dwaalsporen en ingenieuze afleidingsmanoeuvres omgeven farao. Ze baande zich een weg door alle rookgordijnen die in de loop der tijd rond hem zijn opgetrokken en reisde door de geschiedenis van Europa, op zoek naar de verloren wereld waaruit hij voortkwam en de jongen die hij ooit was.
Het resultaat is een verhaal van Faustiaanse allure. Een astmatisch, gepest jongetje met louter onvoldoendes voor sport, dat zich wist te transformeren tot het summum van mannelijkheid: een geallieerde oorlogsheld met een heel volk aan zijn voeten. Een verloren zoon van de Weimarrepubliek die trouwde uit liefde - zij het op een andere manier dan je zou denken. Een sprookjesprins die precies deed waarvoor hij was ingehuurd – namelijk sprookjes vertellen. Maar ook de ogenschijnlijk zo ongrijpbare Bernhard betaalde een prijs voor de keuzes die hij maakte en als er iets is wat dit boek duidelijk maakt, dan is het wel dat hij veel minder dan hij deed voorkomen de regisseur is geweest van zijn eigen leven.

Annejet van der Zijls Bernhard is niet bepaald het stoere jongensboekverhaal waarmee het onderwerp zelf de geschiedenis in had willen gaan. Het is ook zeker niet het inktzwarte scenario dat zijn tegenstrevers op zijn leven trachtten te plakken. Het is allemaal veel toevalliger, kleiner en vooral menselijker dan dat. En daarom, misschien wel voor het eerst, begrijpelijk.

Komende week verschijnt het nieuwe boek van Jacq Vogelaar, Je zit niet alleen in je vel. Fictieve genres, een mengeling tussen kritiek en interpretatie, beschouwend en creatief proza, gemengd met appendixen, notenapparaten, kaders en doorverwijzingen. Een literair avontuur over literatuur. Dit weekend kunt u al enkele pagina's lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Deze week verscheen John Biguenet, Het open gordijn (The Torturer's Apprentice), in de vertaling van Laura van Campenhout, bij Ailantus. Vannacht kunt u er enkele pagina's uit lezen, en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Wie houdt er niet van om vanuit het donker door open gordijnen een huiskamer in te kijken? John Biguenet helpt je door zijn verhalen midden in een scène te laten beginnen en je zodoende meteen het verhaal in te slepen. In het titelverhaal observeert een man ’s avonds zijn eigen gezin. Het leidt tot een wonderlijke verandering in zijn leven. De verhalen verschillen totaal van elkaar, ze gaan over een slavin, een paddenplaag of een miskraam. Ze geven je allemaal hetzelfde gevoel van nieuwsgierigheid, verwachting en menselijke bevreemding dat ervoor zorgt dat je steeds doorleest.

Vanaf 5 maart is het verbouwde Letterkundig Museum weer open, met de schrijversgalerij en de nieuwe vaste tentoonstelling: het Pantheon. Wij mochten al een blik werpen. Vannacht: een filmpje en de lijst.

Voor het eerst zijn in een tentoonstelling Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden te bewonderen. Het Pantheon brengt alle hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur in de meest brede zin bijeen. Het is een ode aan het literaire erfgoed van de Lage Landen.

Ervaar het schrijfproces, van de eerste krabbel tot de laatste drukproef. Lees, hoor, zie en geniet van gedichten, prozafragmenten, toneelstukken en boekverfilmingen. Beleef het rumoer rond literaire ruzies. en ontdek het verhevene of alledaagse van schrijverslevens.

De afgelopen maand bezocht directeur Aad Meinderts de honderd schrijversgraven op wievolgt.com.

Op 4 maart wordt Dus ik ben, van Stine Jensen en Rob Wijnberg, gepresenteerd in de Doelenzaal van de UB, onder auspiciën van Spui25. Van het boek, dat ook een weblogevenknie heeft, gebaseerd is op een artikelenreeks in NRCNext en dat in het najaar van 2010 een televisieprogramma wordt bij HUMAN, zijn vandaag enkele pagina's uit de Proloog te lezen.

We gaan er als vanzelfsprekend van uit dat ieder van ons een identiteit heeft, maar als ons op de man of vrouw af wordt gevraagd wie we dan wel zijn, weten we het opeens niet meer zo goed. We noemen onze naam, maar wat zegt die eigenlijk? We vertellen ons beroep, maar is dat wel zo relevant? Onze identiteit lijkt te bestaan, maar vervluchtigt in een wereld waarin iedereen op internet een nickname heeft, een jobhopper is of een wereldburger wil zijn.

Dus wordt het tijd voor grondige overpeinzingen – van jonge filosofen als Stine Jensen en Rob Wijnberg. We ontlenen ons ‘ik’ aan allerlei heel concrete dingen: aan ons lichaam, onze liefdes, ons lijden, ons verleden, ons seksuele leven, onze behoefte aan erkenning en de groep waartoe we behoren. En aan grote denkers die de mens geprobeerd hebben te definiëren.
Jensen en Wijnberg blikken terug op die geschiedenis en voegen er hun eigentijdse visie aan toe. Met ‘Dus ik ben’ leveren ze een beeld van onze identiteit waarmee we waarlijk voort kunnen.

4 maart verschijnt de nieuwe roman van Jáchym Topol, De werkplaats van de duivel, in de vertaling van Edgar de Bruin. Topol zal in april en mei writer in residence zijn aan het Spui en 13 april spreken in Spui25. Vandaag kunt u al het eerste hoofdstuk lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

De verteller in deze roman is geboren en getogen in het Tsjechische Theresienstadt, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog het beruchte concentratiekamp werd ingericht. Het is een stad vol onderaardse gangen, catacomben, barakken en geheime plekken. Om de in verval geraakte stad van de ondergang te redden wordt de herinnering aan de oorlog commercieel uitgebuit.
De verteller wordt uitgenodigd om toeristen te helpen lokken naar Wit-Rusland, waar de duivel zijn werkplaats had, en waar zich, vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog slachtingen hebben voorgedaan die de bevolking hebben gehalveerd.

De werkplaats van de duivel is geschreven in een daverend tempo en met een enorme verbeeldingskracht. Topol is een meester in het oproepen van een hypnotiserende, hallucinante sfeer met sinistere beelden en hij stelt de beklemmende vraag: kan wat toen is gebeurd, ons weer overkomen?

3 maart verschijnt de nieuwe roman van Christophe Vekeman (Een borrel met Barry - e-book) : 49 manieren om de dag door te komen. Vanavond kunt u al de eerste pagina's lezen, en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Vincent De Wimper voelt zich bedrogen: door zijn ex-vriendin, door de maatschappij, ja, door het leven zelf. Sinds zijn relatie met Patty tien maanden geleden op de klippen liep, brengt hij zijn dagen in ledigheid door. Afleiding zoekt hij onder meer in fantasieën over de zangeres Duffy, het schrijven van brieven aan wijlen zijn onzichtbare hondje, denkbeeldige reizen naar El Paso, Texas, en bespiegelingen over het meest onderschatte lichaamsdeel ter wereld, namelijk de vrouwelijke kuit.
Op een dag, echter, neemt hij een belangrijke taak op zich: het redden van zijn kettingrokende, zwijgzame onderbuurman Johannes...

49 manieren om de dag door te komen, het achtste boek van Christophe Vekeman (1972), is een adembenemende, confronterende en bijzonder grappige roman over een man die tracht te vluchten in de waanzin, en daar wonderwel in lijkt te slagen.

Het lezingen- en filmprogramma Film & Food gaat 3 maart weer van start in Spui25 en het Filmmuseum. We spraken programmeurs Louise Fresco en Helen Westerik, tevens de auteurs van het bijbehorende boek Verraad, verleiding en verzoening over de serie en presenteren trailers en fragmenten bij de films.

Voor veel auteurs is 2010 hun eerste jaar als schrijver. In samenwerking met Recensieweb keken we terug naar de debuten van de eerste twee maanden van 2010, en vooruit naar de komende maanden, en spraken met een van die debutanten, Daniël Rovers.

Meer debutanten? SLAA & De Balie organiseren 10 maart een Debutantenbal, met Hanna Bervoets, Thomas Heerma van Vos, Philip Huff, Franca Treur, Maartje Wortel en oud-debutant Arie Storm. De avond begint met een inleiding van Arie Storm over dertig jaar debutantencultuur, maar vooral zullen de debutanten spreken over hun schrijverschap en hoe zij daartoe gekomen zijn.