Overzicht Boeken van de Nacht

Morgen in De Groene Amsterdammer, vanavond al te lezen op Athenaeum.nl: Marja Pruis over het oeuvre van Doeschka Meijsing: 'De hanen, Robinson, De kat achterna: stuk voor stuk zijn het oefeningen in taal, vorm, beheersing, emotie. [...] Zonder deze boeken was 100 % chemie anekdotiek geworden, en Over de liefde zelfbeklag, in plaats van literatuur. De intensiteit van het latere werk is onverminderd groot, de zinnen zijn gedresseerd, de poëtische ruimte is intact gebleven, niets is uiteindelijk helemaal helder, laat staan dat er iets is opgelost.'

De samenwerking tussen Athenaeum Boekhandel en De Groene Amsterdammer is versterkt: op de site van De Groene kunt u de besproken boeken direct bij Athenaeum kopen.

16 februari verschijnt van Buchpreiswinnaar Arno Geiger De oude koning in zijn rijk (Der alte König in seinem Exil, vertaald door Wil Hansen). Vanavond kunt u al enkele pagina's eruit lezen.

‘Aangezien mijn vader niet meer de brug naar mijn wereld kan oversteken, moet ik maar naar hem toe,’ schrijft Arno Geiger in dit ontroerende boek over zijn vader, die langzamerhand zijn herinneringen verliest en vaak enkel fysiek aanwezig lijkt. De verhouding tussen vader en zoon verandert hierdoor sterk, wordt openhartig, liefdevol en speels. Ze genieten van hun wandelingen door het landschap waar ze beiden hun jeugd hebben doorgebracht en de zoon leeft op van de mysterieuze en poëtische zinnen die zijn vader soms uitspreekt. Uiteindelijk beseft Geiger dat zijn vader, ondanks zijn dementie, nog altijd dezelfde eigenschappen als vroeger heeft.

Hoewel er in De oude koning in zijn rijk een zwaar onderwerp centraal staat, is het een toegankelijk, geestig en levendig boek over een leven dat nog altijd meer dan waard is om geleefd te worden.

Arno Geiger (1968) woont in Wenen en Wolfurt. Eerder verscheen bij uitgeverij De Bezige Bij Met ons gaat alles goed, waarmee Geiger zowel de Friedrich Hölderlin-Förderpreis als de prestigieuze Deutscher Buchpreis won.

7 februari verschijnt Mathieu Lommens Het boek van het gedrukte boek. Een visuele geschiedenis. Vanavond kunt u er al een paar pagina's en beelden uit bekijken.

In dit rijk geïllustreerde boek zijn werken bijeengebracht die de canon van meer dan vijfhonderd jaar westerse boekvormgeving illustreren. Het gedrukte boek in al zijn gedaanten: als naslagwerk en kunstwerk, als ‘machine à lire’ en beeldboek, en als prestigeboek en wegwerppocket. Er is werk opgenomen van beroemde drukkers uit de handpersperiode – Nicolas Jenson, Aldus Manutius, Christoffel Plantijn, de Elzeviers, John Baskerville en Giambattista Bodoni - en van toonaangevende moderne boekontwerpers zoals William Morris, El Lissitzky, Jan Tschichold, Paul Rand, Robert Massin en Irma Boom. Extra aandacht is er voor drukkershandboeken, die inzicht geven in het drukproces, en voor kalligrafi eboeken en letterproeven, die de letter in een breder kader plaatsen. Ook is er bijzonder geïllustreerd werk van architecten en kunstenaars als Giovanni Battista Piranesi en Maria Sibylla Merian opgenomen.

Op 7 februari 2012 verschijnt Roel Janssen, De Euro, twintig jaar na het Verdrag van Maastricht. 9 februari wordt het gepresenteerd in de Singelkerk onder auspiciën van Spui25, met Wim Kok, Ruud Lubbers en André Szász. Dit weekend kunt u een deel van Janssens interview met een andere hoofdrolspeler, thesaurier-generaal Cees Maas, lezen.

7 februari is het twintig jaar geleden dat het ‘Verdrag van Maastricht’ werd ondertekend. Belangrijkste onderdeel van het verdrag vormde de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie waarmee de weg werd geëffend voor de introductie van de euro tien jaar later.
Het boek bevat interviews met zes hoofdrolspelers bij de totstandkoming van het verdrag in 1991/92: premier Ruud Lubbers, minister van Financiën Wim Kok, Cees Maas, directeur van de Nederlandsche Bank André Szász, minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek en de Belgische premier Wilfried Martens.

Voorafgaand aan de interviews bevat het boek een inleiding over de crisis in de eurozone: Van ding flop bips naar piigs.

Cees Maas (Middelburg, 1947) was thesaurier-generaal van het ministerie van Financiën ten tijde van de top van Maastricht. Hij was ook voorzitter van het Monetaire Comité van topambtenaren van de ministeries van Financiën en centrale banken in Brussel.
Na een technische hbo-opleiding heeft Maas economie gestudeerd aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Na zijn studie begon hij in 1976 te werken als ambtenaar bij het ministerie van Financiën. In 1986 werd hij benoemd tot thesaurier-generaal, letterlijk schatkistbewaarder en de oudste hoge ambtelijke functie op het ministerie van Financiën. In 1992 verliet hij het ministerie en stapte hij over naar ing Groep. Hij was chief financial officer en lid van de raad van bestuur van ing tot 2007.
Tegenwoordig bekleedt Maas diverse maatschappelijke functies en is hij betrokken bij Cerberus Capital Management, een private equity fonds.

Op 7 februari verschijnen de eerste twee delen van Pío Baroja's trilogie Ras. Vanavond publiceren we daarom voor uit het tweede hoofdstuk van De dolende dame, het eerste deel van deze trilogie.

Op 31 mei 1906 wordt in Madrid een aanslag gepleegd op koning Alfons XIII en Victoria Eugénie van Battenberg, vlak nadat ze in het huwelijk zijn getreden. Dokter Aracil en zijn dochter María, kennissen van de anarchistische bommengooier, vrezen dat ze zullen worden opgepakt en berecht als zijn handlangers. Ze duiken onder en beramen een plan om uit Madrid te ontsnappen. De dolende dame vormt het minutieuze verslag van hun vlucht uit Spanje, gedurende welke María definitief haar jeugd vaarwel zegt en het ideaalbeeld dat ze van haar vader had gecreëerd op aangrijpende wijze in duigen valt.

De dolende dame is het eerste deel van de trilogie Ras. Het tweede deel, Stad in de mist, beschrijft het verblijf van María in Londen. Deel 1 en 2 vormen een chronologisch geheel. Het derde deel, de sterk autobiografische roman De boom der kennis, ongetwijfeld Baroja’s bekendste werk, staat betrekkelijk los van de eerste twee delen.

Pío Baroja y Nessi (San Sebastián, 1872 - Madrid, 1956) is de belangrijkste romancier van de Spaanse Generación del 98, waartoe onder andere ook Unamuno en Valle-Inclán behoren. Baroja speelt met zijn gigantische oeuvre een centrale rol in de hedendaagse Spaanse letteren. Het meest kenmerkende facet van zijn meer dan zestig romans is zijn eigenzinnige stijl: direct, zonder opsmuk, wars van effectbejag. Begiftigd met een fenomenaal waarnemingsvermogen en een feilloos geheugen, is Baroja uitgegroeid tot de grote kroniekschrijver van Spanje gedurende de eerste helft van de twintigste eeuw.

Vandaag verscheen Ons Kamp Marja Vuijsjes boek over de geschiedenis van haar (Joodse) familie. In deze nacht kunt u een uitgebreid fragment uit het boek lezen, en natuurlijk uw eigen exemplaar bestellen.

De vader van Marja Vuijsje, Nathan Vuijsje, overleefde Auschwitz omdat hij zo mooi trombone kon spelen. Na de bevrijding bleef hij vertellen over dat ‘rotkamp’ – dag in dag uit, jaar in jaar uit. Maar over zijn ouders, zijn broer en zijn zus zweeg hij liever.
Marja Vuijsje verdiepte zich in het achtkoppige Amsterdamse bakkersgezin waarin haar vader opgroeide. Voor de oorlog verhuisde de familie van het armoedigste deel van de Jodenhoek naar de overwegend sociaaldemocratische Transvaalbuurt en van daar naar een eigen bakkerij in de Weesperstraat.
Vier zonen overleefden de oorlog. Hoe pakten zij hun leven weer op? Welke betekenis kreeg Israël voor hen? En wat gaven zij hun kinderen en kleinkinderen van de oorlog en van hun joodse wortels mee?
Tegen het decor van de eerste decennia van de twintigste eeuw, de Tweede Wereldoorlog en de nasleep en verwerking daarvan schreef Marja Vuijsje een meeslepende familiegeschiedenis die de lezer van Amsterdam naar Jeruzalem voert en weer terug.

9 februari verschijnt het romandebuut van Victor Schiferli, Dromen van Schalkwijk. Vanavond kunt u al de eerste pagina's eruit lezen.

Haarlem, begin jaren tachtig. Felix Swammerdam woont met zijn moeder en streng-religieuze stiefvader op een flat in Schalkwijk. Op school sluit hij vriendschap met David Bergman van de veelbelovende band New Dark Age. Muziek is voor hen het enige wat telt, daarbij koestert Felix een allesverslindende verliefdheid voor Charlotte – maar hij is niet de enige. Dromen van Schalkwijk is het verhaal van een zoektocht naar een eigen plek in de wereld, tegen de roesverwekkende achtergrond van alcohol, drugs en heel veel popmuziek.

Victor Schiferli (1967) publiceerde drie dichtbundels: Aan een open raam, Verdwenen obers en Toespraak in een struik. Dromen van Schalkwijk is zijn romandebuut.

• Liefdevol en melancholiek portret van een jeugd in de jaren tachtig. – Peter Buwalda over Dromen van Schalkwijk
• Schiferli heeft, als het om het scherp tussen droom en werkelijkheid gaat, heel wat illusies in de hoge hoed. Hij grossiert in verrassende beelden. – NRC Handelsblad

8 februari wordt met de discussie 'Het andere van de wetenschap' Wouter Hanegraaffs Esotericism and the Academy: Rejected Knowledge in Western Culture gepresenteerd bij Spui25. Vanavond kunt u al de inleiding en een deel van het eerste hoofdstuk lezen.

Academics tend to look on 'esoteric', 'occult' or 'magical' beliefs with contempt, but are usually ignorant about the religious and philosophical traditions to which these terms refer, or their relevance to intellectual history. Wouter Hanegraaff tells the neglected story of how intellectuals since the Renaissance have tried to come to terms with a cluster of 'pagan' ideas from late antiquity that challenged the foundations of biblical religion and Greek rationality. Expelled from the academy on the basis of Protestant and Enlightenment polemics, these traditions have come to be perceived as the Other by which academics define their identity to the present day. Hanegraaff grounds his discussion in a meticulous study of primary and secondary sources, taking the reader on an exciting intellectual voyage from the fifteenth century to the present day and asking what implications the forgotten history of exclusion has for established textbook narratives of religion, philosophy and science.

3 februari verschijnt het nieuwste deel in de Perpetuareeks: Multatuli's Max Havelaar, met een Nawoord van Marita Mathijsen. Dat nawoord kunt u vanavond bij ons lezen.

De Max Havelaar is niet alleen de beste roman uit de Nederlandse literatuur; het is ook een roman die na meer dan een eeuw nog steeds actueel is. Inhoudelijk misschien niet eens zozeer: als 'de Javaan' nog steeds mishandeld wordt dan is het tenminste niet meer door ons, en ook niet met ons uitdrukkelijke goedvinden. Maar formeel, als een boek dat begint als een roman en eindigt als iets wat direct ingrijpt in de werkelijkheid, is de Max Havelaar zo modern als geen ander boek in onze letteren. En wie alleen naar het romangedeelte kijkt met zijn ingewikkelde structuur, die bij het lezen toch zo logisch en doorzichtig blijft - die kan zich haast niet voorstellen dat er in onze taal nog eens iets zal worden gepresteerd van die kracht.     

(Onderaan de pagina naast leverbare edities van Multatuli's werk alle delen van de Perpetuareeks, en eventuele e-pendanten, en elders op de site eerdere op Athenaeum.nl voorgepubliceerde nawoorden. Volg ook ons trefwoord Multatuli voor meer van en over de auteur.)

3 februari verschijnt het nieuwe boek van Kees van Kooten: Hartstochtjes. Dit weekend kunt u 'Weesboeken te vondeling' bij ons lezen, het openingsessay.

In Hartstochtjes laat Kees van Kooten zien hoe schilderijen, boeken, muziek, cartoons en vele historische gebeurtenissen onlosmakelijk verbonden zijn geraakt met zijn persoonlijke herinneringen en verbeelding. Een houtsnede van Frans Masereel kust een dierbare jeugdherinnering wakker, de fantasie over een minuscuul meisje: ‘een dinky toy van een Playmate, ze mag mee naar de schouwburg en ze klimt als een paaldanseresje in mijn vulpen’ – alles wekt Van Kootens fantasie.

Uit hartstochtelijke liefde voor hun werk onderneemt hij de terugreis naar overleden kunstenaars als Hendrik Valk, César Domela en Duane Hanson, maar ook schrijft hij over de vergeten dadaïst Gras Heyen, over spectaculaire legpuzzels uit 1926, over het vergeten satirische tijdschrift L’Assiette au Beurre, over ‘gebotoxte kleuren’ in de Franse dorpen, over de tekenkunst van zijn kleinzoon en over de onvermijdelijke struikelpartijen bij zijn eigen artistieke pogingen – alles rijkelijk geïllustreerd. Scherpzinnig en met humor balanceert Kees van Kooten tussen kunst en leven, maar altijd toont hij zich een hartstochtelijk levenskunstenaar.