Overzicht Boeken van de Nacht

Morgen in De Groene Amsterdammer, vanavond al te lezen op Athenaeum.nl: Joost de Vries over Superduif van Esther Gerritsen. 'De ingetogen schrijfstijl [van Gerritsen] lijkt op het oog weinig uitdagend, maar weet de kindergeest goed te vangen'.

De samenwerking tussen Athenaeum Boekhandel en De Groene Amsterdammer is versterkt: op de site van De Groene kunt u de besproken boeken direct bij Athenaeum kopen.

Op 9 september verschijnt van Liesbeth van de Grift Voorwaarts en vergeten. De overgang van fascisme naar communisme in Oost-Europa, 1944-1948. Vanavond kunt u reeds de inleiding voorafgaand aan dit werk lezen, en uw eigen exemplaar reserveren.

Communistische partijen in Midden- en Oost-Europa zagen met de komst van het Rode Leger in 1944-1945 hun kans schoon. Ze grepen binnen korte tijd de regeringsmacht, schakelden politieke tegenstanders uit en ontdeden het staatsapparaat van ‘ongewenste elementen’.
Maar wie waren precies die ‘ongewenste elementen’? Ontsloegen de communisten werkelijk al het oude personeel, zoals vaak wordt beweerd? Waar haalden zij dan zo snel nieuwe en geschikte mensen vandaan? Met andere woorden, was er wel echt sprake van een radicale personele breuk na 1945?

Liesbeth van de Grift zocht het antwoord op deze vragen in de communistische archieven in Berlijn en Boekarest. Ze laat in dit boek zien dat Duitse en Roemeense communisten politieke betrouwbaarheid van groot belang achtten, maar dat ze tegelijkertijd inzagen dat de inzet van voormalige fascisten en oude personeelsleden onmisbaar was. Alleen zo konden zij decommunistische machtsovername veiligstellen. De personele breuk na 1945 was dan ook lang niet zo totaal als vaak wordt gedacht.

Vijf jaar na het lovend ontvangen Ruimtevaart komt Wim Brands, die behalve radio- en televisiemaker bij de VPRO ook docent is aan de Rietveld Academie in Amsterdam, met een nieuwe dichtbundel. Volgende week verschijnt Neem me mee, zei de hond, waarin reeksen zijn opgenomen die Brands schreef voor De Gids en Raster, alsmede de gedichten uit een eerdere, kleine bundel met dezelfde titel en veel nieuwe gedichten.

Deze Nacht een voorpublicatie uit de bundel Neem me mee, zei de hond: het vijftal gedichten waarmee de bundel opent.

Michaël Zeeman overleed al op zijn vijftigste, midden in een uiterst productief leven als criticus, essayist, journalist, tv-maker, dichter en schrijver. Tussen zijn eerste toneelrecensies uit 1981 in de Leeuwarder Courant en zijn laatste bijdrage aan de Volkskrant op 16 mei 2009, ruim twee maanden voor zijn dood, bouwde hij aan een kolossaal, veelzijdig en eigenzinnig oeuvre: besprekingen, reportages, columns, essays, interviews, necrologieën, polemieken, lezingen.

Uit die enorme hoeveelheid materiaal werd door Maarten Doorman, Maarten Asscher en Willem Otterspeer de bundeling Aan mijn voormalig vaderland samengesteld, dat het beste uit het werk van Michaël Zeeman bevat. De bloemlezing, waarin stukken zijn opgenomen van Zeeman als cultuurcriticus en essayist, wil een beeld geven van hoe hij zich verhield tot de literatuur, de kunst en de cultuur van zijn tijd, inclusief de historische en politieke aspecten.

De bloemlezing wordt voorafgegaan door een biografische schets van Zeeman door Willem Otterspeer, waaruit u deze Nacht een fragment kunt lezen. Ook kunt u alvast uw exemplaar reserveren of bestellen. 12 september wordt het boek gepresenteerd; Athenaeum verzorgt de boekverkoop.

7 september verschijnt het nieuwste deel in de Perpetuareeks: Paul van Ostaijens Bezette stad. Nagelaten gedichten, met een nawoord van Alfred Schaffer. Dat nawoord kunt u vanavond al lezen, en uw exemplaar reserveren of bestellen.

‘Poëzie = woordkunst.’ Dat was het credo van Paul van Ostaijen, die dichtkunst vooral zag als een spel met woorden. Hij streefde naar een zo groot mogelijke harmonie tussen vorm en inhoud. Na de Eerste Wereldoorlog kwam hij in Berlijn in aanraking met het expressionisme en het dadaïsme; niet veel later publiceerde hij de bundel Bezette stad (1921). Het is een vroege proeve van ritmische typografie, met gedichten die uit geïsoleerde woorden en woordgroepen werden samengesteld. Elk onderdeel uit de bundel geeft in een momentopname een bepaald facet van zijn herinneringen aan de Antwerpse oorlogstijd weer.

Nagelaten gedichten bevat de gedichten die nooit in een bundel zijn verschenen die door Van Ostaijen zelf verzorgd werd. Bekende – zoals ‘Marc groet ’s morgens de dingen’ – en minder bekende verzen zijn hier verzameld.

Deze zomer verscheen André Thijssens Fringe Phenomena, een uitgave van twee fotoboeken en tweemaal 144 pagina's foto's 'voorbij de ons omringende realiteit'. Vanavond kunt u in het boek kijken en enkele alinea's lezen uit de inleidingen van Erik Kessels en Chris Reinewald. En uw exemplaar bestellen.

André Thijssen maakt foto’s van beelden die voor de meeste mensen in het dagelijks leven onopgemerkt blijven. Alledaagse situaties worden bijzonder door de manier waarop hij er naar kijkt.

Thijssen kijkt letterlijk voorbij de ons omringende realiteit. Deze fascinatie met randverschijnselen levert beelden op die hij Fringe Phenomena noemt. Beelden die intrigeren doordat het gefotografeerde zich vaak niet onmiddellijk prijsgeeft. De foto’s dagen ons gevoel voor perceptie uit en dwingen tot langdurig kijken.

De fotografie van André Thijssen is in vele internationale publicaties te zien geweest. Zijn foto’s zijn gepubliceerd in NRC Handelsblad, De Groene Amsterdammer, Vrij Nederland en Hollands Diep. Voor het eerst zijn ze nu in een boek bijeengebracht. Erik Kessels en de fotograaf zelf hebben hiervoor een selectie gemaakt van bijzondere en niet eerder gepubliceerde foto’s uit het archief van Thijssen.

Fringe Phenomena vraagt aandacht voor datgene dat zich gewoonlijk ergens in onze ooghoeken afspeelt en de meeste mensen ontgaat. Het is een unieke bundeling die de rijkdom van opzij kijken toont.

Fringe Phenomena 1 & 2 worden als één boek gepresenteerd in een losliggend omslag.

Vanaf dit nummer, 82, zal de samenwerking tussen Athenaeum en de Academische Boekengids ook redactioneel op onze site zijn weerslag vinden, in de vorm van regelmatige voorpublicaties en recensies van de ABG. Deze eerste keer plaatsen we een stuk door over Amartya Sen en rechtvaardigheid, van de hand van Willem Witteveen.

De ABG beoogt een breed geïnteresseerd publiek te informeren over recente ontwikkelingen binnen de wetenschap in de ruimste zin des woords. De ABG legt zich toe op boekbesprekingen die tevens een overzicht geven van ontwikkelingen in een vakgebied. De artikelen, geschreven door experts, zijn gesteld in de Nederlandse taal, moeten leesbaar zijn voor een algemeen publiek en bevatten geen voetnoten.

De Academische Boekengids wordt verspreid onder het wetenschappelijk personeel van vrijwel alle Nederlandse universiteiten, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra en de onderzoeksinstituten van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen en onder de abonnees van Vrij Nederland.

Athenaeum Boekhandel verzorgt de webwinkelverkoop van de ABG.

2 september verschijnt de nieuwe roman van Gustaaf Peek, Ik was Amerika. 21 september treedt hij op in Spui25, waar hij met Arjen Fortuin zal spreken over zijn inspiratiebronnen. Vanavond kunt u al de eerste pagina's van zijn boek lezen en de trailer bekijken, en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Dirk, een Nederlander vechtend voor de nazi's, wordt door de geallieerden gevangengenomen in Noord-Afrika. Samen met duizenden Duitse krijgsgevangenen wordt hij overgebracht naar een van de vele kampen in de VS. Het kampleven in Texas is confronterend. De mannen eten goed, leren Engels, voeren toneelstukken op, maar ze moeten ook tussen de zwarte arbeiders op de katoenvelden werken. Dirk sluit vriendschap met de tractorrijder Harris en ontmoet diens mysterieuze halfzuster, Cicely. Zesendertig jaar later keert Dirk terug naar Amerika. Hij reist over de lange wegen van het land richting Texas. Harris wacht in Houston op zijn oude vriend. De oorlogsjaren zullen de mannen nog eenmaal samenbrengen.

Eind augustus verschijnt Yoko Ogawa, De huishoudster en de professor, vertaald door Elbrich Fennema. Vanavond kunt u er al enkele pagina's van lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Kun je een relatie hebben met iemand die zich niet herinnert je ooit eerder ontmoet te hebben, terwijl je hem elke dag ziet?

Hij is een briljante wiskunde professor met een merkwaardig probleem. Sinds een traumatisch ongeluk leeft hij met een korte termijngeheugen van slechts tachtig minuten. Zij is een gevoelige maar scherpzinnige jonge huishoudster met een tienjarige zoon, ingehuurd om voor hem te zorgen.

Volgende week verschijnt bij De Arbeiderspers de nieuwe roman van Arthur Japin. Vaslav is een historische roman over een beslissend moment in het leven van de grote balletdanser Vaslav Nijinski. Op het hoogtepunt van zijn roem richtte hij zich midden in een optreden tot zijn publiek, en met de woorden 'Nu is het kleine paardje moe' liep hij het toneel af. De rest van zijn leven, nog 31 jaren, bracht hij door zonder te spreken en zonder ooit nog te dansen.

In Vaslav reconstrueren drie ooggetuigen de gebeurtenissen rond deze noodlottige dag, 19 januari 1919, ieder vanuit zijn of haar eigen optiek: zijn echtgenote Romola, die als een tijgerin heeft gevochten om deze 'God van de dans' te veroveren, zijn afgewezen minnaar, de legendarische Sergej Diaghilev, oprichter van de Ballets Russes, die alles in het werk heeft gesteld om hem te vernietigen, en een van zijn bedienden, Peter, die uit de dramatische beslissing van zijn meester moed put om ook zijn eigen leven radicaal om te gooien.

Deze Nacht kunt u alvast het eerste hoofdstuk lezen uit Vaslav, het begin van het luisterboek beluisteren, en uw exemplaar vooruitbestellen of reserveren.