Overzicht Boeken van de Nacht

Op vrijdag 9 april verschijnt het nieuwe boek van filosoof Hans Achterhuis: De utopie van de vrije markt. Vanavond kunt u al de inleiding lezen en uw exemplaar bestellen of reserveren.

Veel mensen denken dat de vrije markt een objectief proces is. Niemand lijkt verantwoordelijk te zijn voor de ideologie en de utopie erachter. Er zou geen ‘kapitalistisch manifest’ bestaan. Hans Achterhuis laat zien dat een dergelijk manifest wel degelijk bestaat. Dat is de fascinerende roman Atlas Shrugged (1957), geschreven door een in Amerika zeer invloedrijke filosofe van wie wij in Europa de naam nauwelijks kennen: Ayn Rand. Atlas Shrugged geldt in de VS na de Bijbel als het belangrijkste boek van de afgelopen eeuw. Het gaat over een elite van neoliberale utopisten die de bestaande samenleving volledig kapotmaken, waarna ze de nieuwe wereld van het ultrakapitalisme op kunnen bouwen.
Ayn Rand was de ideologische inspirator van niemand minder dan Alan Greenspan, tot 2006 de president van de Amerikaanse Federal Reserve Bank, waarvan de monetaire politiek in onze geglobaliseerde wereld letterlijk ieder mens raakt, zoals de kredietcrisis laat zien. Achterhuis stelt in zijn boek ook – onder veel meer – de bonussen en de herstructurering van de gezondheidszorg aan de orde. Voldoende stof tot vragen!

1 april verschijnt Anton van Hooff, Nero & Seneca. Vanavond kunt u al de eerste pagina's lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

'Wreed Romeins keizer (4 letters)'. Zo kennen we Nero uit de kruiswoordraadsels. Hij dankt die slechte naam aan zijn brute vervolging van christenen, de liquidatie van senatoren, de moord op zijn moeder Agrippina en andere tirannieke daden. Het bekendste slachtoffer van Nero's terreur was Seneca, die carrière had gemaakt als redenaar, literator en filosoof, en belast was geweest met Nero's opvoeding.

Lange tijd praatte Seneca Nero's wandaden goed. Pas toen de jonge keizer hemopdroeg zichzelf te doden, nam hij volledig afstand van de despoot. Seneca maakte van zijn levenseinde een heropvoering van Socrates' dood en werd het Romeinse icoon van filosofisch martelaarschap. Enkele jaren later sloeg Nero de hand aan zichzelf. Zijn zelfdoding gold als het verdiende ellendige einde van een tiran.

In Nero & Seneca schetst Anton van Hooff prachtig hoe de levens van de keizer en de filosoof eerst nauw met elkaar verbonden waren maar gaandeweg verder van elkaar verwijderd raakten. Het roept de vergelijking op met latere terreurregimes waarin intellectuelen voor de gewetensvraag kwamen te staan hoever ze moesten meegaan met hun tirannieke heerser.

Deze week verschijnt Verraad, verleiding en verzoening. De rol van eten in films, van de hand van Louise O. Fresco en Helen Westerik, die ook de serie Film & Food verzorgden bij Spui25 en het Filmmuseum. Vanavond kunt u de eerste pagina's uit het tweede hoofdstuk lezen en het portret van Antonia (1995). Én u kunt uw exemplaar bestellen of reserveren.

Veel pregnanter dan documentaires geven speelfilms een beeld van de complexiteit, ambivalentie en gelaagdheid van voedsel als een sociaal, economisch en psychologisch verschijnsel. Daardoor ontwaren we op een nieuwe en spannende manier de betekenis van voedsel door de tijd heen. Voedsel in speelfilms is altijd betekenisvol en deel van een historische context. Films als The Wedding Banquet (1993) zijn ondenkbaar zonder voedsel, in andere films belicht het op cruciale momenten veranderende persoonlijke relaties; denk aan American Beauty, 1999. Een overzicht van twintig films toont de diversiteit aan situaties waarin voedsel een rol speelt: van het Iraanse Fish Fall in Love (2005) tot Fried Green Tomatoes uit de VS (1991) en Chungking Express (1994) uit Hong Kong, via Ladri di Biciclette (1948) en de Afrikaanse film Black Girl (1966).
Kortom, een boek om van te smullen!

Het aprilnummer van Onze Taal verschijnt deze week. Vanavond kunt u al het artikel van Berthold van Maris lezen over 'Nederlands' in buitenlandse films en boeken.

Verder in het aprilnummer van Onze Taal: Gerrit Bloothooft, Dieuwertje van der Putte en Eline Kouwets, met ‘Tarrrzan … hier’, waarin Utrechtse naamkundigen ingaan op hun onderzoek naar de namen van huisdieren. Peter-Arno Coppen schrijft in 'Heibel om hun' hoe het omstreden hun hebben even een mediahype werd; René Dings bespreekt in 'Weg om legging' onjuiste spaties. Die kunnen verwarrend zijn, maar ook erg grappig. Jan Luitzen zet uiteen in 'Ander woord voor smash' hoe tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland Engelse tennistermen werden vervangen door Nederlandse alternatieven. Verder rubrieken van onder anderen Ewoud Sanders, en columns van Joop van der Horst, Jan Kuitenbrouwer en Henk Spaan. Én Berthold van Maris over Nederlands in buitenlandse films en boeken.

1 april verschijnt de nieuwe roman van Atte Jongstra, De heldeninspecteur. Dit weekend kunt u al het eerste hoofdstuk lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Zomer 1830. De koetsier van de diligence Bergen-Brussel houdt op verzoek van ‘Hollander en vrij man’ Junius halt aan de rand van het Zoniënwoud. Deze passagier heeft zich voorgenomen het laatste stuk naar de grootste stad der Zuidelijke Nederlanden te voet af te leggen. Junius komt er terecht in de revolutie, die de Zuidelijke Nederlanden van de Noordelijke losmaakt. België is geboren. Aanvankelijk volgt Junius het oproer als waarnemer, maar gaande Nederlandse pogingen de oude toestand te herstellen wordt hij geroepen tot de op het oog onschuldige functie van heldeninspecteur. Onbedoeld krijgt Junius groeiende invloed op de krijgsprestaties van de vaderlandse helden.
De roman De heldeninspecteur speelt tegen het decor van de Tiendaagse Veldtocht (2 tot 12 augustus 1831), de door Koning Willem I ondernomen poging om zo veel mogelijk voordeel te slepen uit de afscheiding van België van het Koninkrijk der Nederlanden. Uiteraard gaat superheld Jan van Speyk opnieuw de lucht in, maar ook worden tal van intrigerende geheimen omtrent de Prins van Oranje (de latere Willem II) onthuld.
De heldeninspecteur is een daverende en sprankelende, historisch zeer betrouwbare roman van een uiterst onbetrouwbare verteller.

3 april verschijnt de vertaling van zijn met de Prix Médicis, de Prix du Roman FNAC en de Prix du Roman Jean Giono bekroonde roman La òu les tigres sont chez eux: Waar de tijgers thuis zijn, vertaald door Karina van Santen, Martine Vosmaer en Martine Woudt. Vanavond kunt u de proloog lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

De correspondent en schrijver Eléazard von Wogau woont in een spookstadje in het noorden van Brazilië. Als Kircher-specialist krijgt hij het verzoek om een onuitgegeven biografie van deze beroemde jezuïet te vertalen. De opdracht blijft niet zonder gevolgen voor Eléazards privéleven. Zijn vrouw gaat mee met een spannende expeditie naar kostbare fossielen in de jungle van Mato Grosso. Zijn dochter Moéma heeft overal lak aan en vertrekt naar het strand om te feesten. Op haar manier wil ze haar leven weer op de rails zien te krijgen. Maar net als bij haar ouders pakken goede bedoelingen wel eens anders uit.

Komende week verschijnt Piet J. Buijnsters, Geschiedenis van de Nederlandse bibliofilie. Vanavond kunt u al een passage uit het boek lezen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Verzamelen is topsport. Het vergt speurzin, doorzettingsvermogen, geduld en vooral inventiviteit. In de Geschiedenis van de Nederlandse bibliofilie beschrijft Piet J. Buijnsters de tot op heden min of meer verborgen wereld van particuliere boek- en prentverzamelaars. Als pioniers en trendsetters hebben zij met hun collecties altijd de grondslag gelegd voor de publieke musea en bibliotheken. Zij beheren samen eigenlijk een soort schaduw-'Collectie Nederland', met een zeker zo lange traditie.
Na zijn Geschiedenis van het Nederlandse antiquariaat, waarin de handelaren centraal stonden, richt Buijnsters nu de aandacht op de verzamelaars vanaf 1750 tot heden. Hij beschrijft hun passies en teleurstellingen, de opkomst en het verdwijnen van populaire verzameltrends en ten slotte de confrontatie met internet, die ook in de verzamelaarswereld tot een koerswijziging dwong. Mede op basis van talrijke gesprekken en persoonlijke ervaringen tekent de auteur een profiel
van allerlei bijzondere figuren uit heden en verleden. Met zijn nauwkeurige documentatie en vele foto’s is dit nieuwe standaardwerk uiterst aantrekkelijk voor een breed publiek van geïnteresseerden in de wereld van boek en prent. De Geschiedenis van de Nederlandse bibliofilie is een boek voor liefhebbers, geschreven door een liefhebber.

Vannacht bij Athenaeum.nl, morgen in De Groene Amsterdammer: Marja Pruis over Ian McEwans Solar: 'een ambivalente leeservaring'.

De samenwerking tussen Athenaeum Boekhandel en De Groene Amsterdammer is versterkt: op de site van De Groene kunt u de besproken boeken direct bij Athenaeum kopen.

26 maart wordt in Spui25 Free Access to the Past. Romanticism, Cultural Heritage and the Nation gepresenteerd. Vanavond kunt u al de inleiding lezen van Joep Leerssen en uw exemplaar reserveren of bestellen.

Throughout Europe, nostalgia and modernization embraced around 1800: the rise of historicism coincided with the emergence of the modern nation-state. Poetical, cultural changes intersected with political, institutional ones: a Romantic taste for medieval or tribal antiquity benefited from a modernization-driven transfer of cultural relics into the public sphere. This process involved the establishment of museums, libraries, archives and university institutes, as well as the dissemination of historical knowledge through text editions, philological studies, historical novels, plays, operas and paintings, monuments and restorations. Antiquaries, philologists and historians produced a new past and rendered history a matter of public, national interest and collective identification.
This international and interdisciplinary collection explores the romantic-historicist complexities at the root of the modern nation-state.

Voor Filter, tijdschrift over vertalen, is het inmiddels een traditie: terugkijken op het afgelopen jaar, dat voor de gelegenheid steevast wordt omgedoopt tot vertaaljaar. In het nieuwe nummer, dat 31 maart verschijnt, worden de opvallendste vertalingen van 2009 voorgedragen door vooraanstaande lezers. In de inleiding, waaruit hieronder enkele passages staan afgedrukt, passeren de opmerkelijkste ‘vertaalmomenten’ van 2009 de revue.