Overzicht Boeken van de Nacht

17 oktober verschijnt Charles C. Manns 1493. Hoe de wereld zich ontwikkelde na de ontdekking van Amerika, de opvolger van 1491. 18 oktober treedt hij op bij het John Adams Institute. Vanavond kunt u de eerste pagina's lezen. En uw exemplaar reserveren.

Door enorme geologische krachten ontstonden meer dan 200 miljoen jaar geleden de continenten. Op de van elkaar gescheiden landmassa’s ontwikkelden zich compleet verschillende planten- en diersoorten. 

De reizen van Columbus vormden het begin van een bijzondere uitwisseling van flora en fauna tussen Eurazië en Noord- en Zuid-Amerika. Zo vonden onder meer tomaten, aardappelen, maïs, zilver en rubber hun weg naar Eurazië, en omgekeerd zijde, paarden, graan, koffie, appels – en slaven niet te vergeten – naar Noord- en Zuid-Amerika. Een minder welkome uitwisseling was natuurlijk die van insecten, bacteriën en virussen.

Op basis van de laatste wetenschappelijke ontdekkingen laat Charles Mann zien dat deze zogeheten Columbian Exchange heeft gezorgd voor niet minder dan de opkomst van Europa, voor de ondergang van het Chinese keizerrijk en voor de verstoring van de ecologie in Afrika.

Met 1493 beschrijft bestsellerauteur Charles Mann de belangrijkste biologische gebeurtenis sinds het uitsterven van de dinosauriërs.

14 oktober opent de dubbelexpositie De Etrusken in het Allard Pierson Museum en het Rijksmuseum voor Oudheden. 20 oktober spreken Patricia Lulof, Rosita Steenbeek en Demetrius Waarsenberg erover bij Spui25 en 29 oktober organiseert Stichting Zenobia een congres over het onderwerp. De catalogus bij de expositie verschijnt ook vrijdag 14 oktober, en wij publiceren de eerste pagina's eruit voor.

De Etruskische cultuur is een van de meest tot de verbeelding sprekende oude culturen in Europa. De Etrusken kenden een belangrijke bloeiperiode tussen 750 en 500 voor Christus. De elite binnen de samenleving vergaarde macht en rijkdom mede dankzij intensieve handel in kostbare bronzen voorwerpen. Deze rijkdom zien we terug in kostbare objecten die aan de doden in het graf werden meegegeven.

De positie van de vrouw bij de Etrusken is heel bijzonder. In geen andere klassieke cultuur stond de vrouw zo op gelijke voet met de man als bij de Etrusken. De waas van mystiek die er soms nog rond de Etrusken hangt heeft voor een deel te maken met de schaarse hoeveelheid geschriften. Er zijn veel korte inscripties bekend die we goed kunnen lezen maar er is geen Etruskisch proza of poëzie bewaard gebleven. De Etrusken woonden in het huidige Toscane in Italië, een prachtige landstreek waar de vele archeologische resten zoals grafheuvels, dodensteden en tempels in het idyllische landschap zijn terug te vinden. De liefhebber van Italië kan zijn hart ophalen bij het bekijken van kleurrijke wandschilderingen in graven, spectaculaire beelden van gebakken klei en minutieus uitgewerkte gouden sieraden.

Dit rijk geïllustreerde publieksboek en standaardwerk over de Etrusken verschijnt bij een fascinerende dubbeltentoonstelling in het Allard Pierson Museum in Amsterdam en het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. In 2012 reist de tentoonstelling naar het Gallo- Romeins Museum in Tongeren.

18 oktober verschijnt de Academische Boekengids 89. Vanavond publiceren we eruit voor, met een artikel van Jan Derksen over de verschillende nieuwe boeken over de hersenen.

De verklaring van de werking van de mens lijkt nabij, zo doet de stroom van actuele breinboeken vermoeden. Maar wat het moderne breinboek ons biedt is niet veel meer dan een nieuwe mythe.

14 oktober wordt All Your Favourite Projects, het nieuwe boek van kunstenaarsduo Topp & Dubio, letterlijk gelanceerd. Vanavond kunt u al de bijdrage van Dirk van Weelden erin lezen, en het begeleidende beeldmateriaal (of omgekeerd). En uw exemplaar aanschaffen.

All Your Favourite Projects is een grootformaat Topp & Dubio boek waarin de kunstenaars verslag doen van vier jaar kunstprojecten in Den Haag en Kaliningrad. Met het project ‘Art & Tennis Club of Kaliningrad’ (2007-2011) heeft het kunstenaarsduo in korte tijd een uitgebreid oeuvre van acties, installaties, tentoonstellingen, films en ander werk opgebouwd.

Met teksten van Atte Jongstra, Dirk van Weelden, Matthijs van Boxsel en Jacob Voorthuis.

En bijdragen van het Nederlands Tennis Historisch Genootschap en Loodwicks Press Images.

12 oktober verschijnt Aziatische Weelde. VOC-kunst in het Rijksmuseum, onder redactie van Ebeltje Hartkamp-Jonxis en Jan van Campen. 11 oktober presenteren ze het boek bij Spui25. In de Nacht kunt u al enkele pagina's lezen en afbeeldingen bekijken.

Toen de VOC in 1602 werd opgericht, vestigde de onderneming in hoog tempo handelsposten in heel Azië. Zij zorgde voor scheepvaartverbindingen — zowel tussen de landen onderling als met Nederland — en voerde in een constante stroom grote hoeveelheden specerijen, thee, porselein en Indiase katoen aan. Deze 'koopmanschappen' uit Azië waren zeer in trek en hadden in Europa een blijvende invloed op eetgewoonten en het gebruik van kleding- en interieurstoffen.
Daarnaast hielden VOC-employees er niet zelden een privéhandeltje op na in uiteenlopende, relatief dure producten van Aziatische handwerkslieden. Ze lieten deze vaak op bestelling maken om ze vervolgens — al dan niet als smokkelwaar — door VOC-schepen naar Nederland te laten vervoeren. Dit kostbare oosterse kunsthandwerk oogstte zo veel bewondering dat vanuit heel Europa liefhebbers naar Nederland kwamen om deze exotische voorwerpen te bemachtigen.
Aziatische kunst was een bron van inspiratie voor westerse ambachtslieden en speelde bovendien een belangrijke rol in de Europese oriëntatie op de wereld. Desondanks voelden Europeanen al snel de behoefte om het uiterlijk van de producten naar hun hand te zetten. Zo ontstond een boeiende mengeling van culturen.

Het Rijksmuseum in Amsterdam beschikt over schitterende voorbeelden van kostbare privébestellingen uit China, Japan, India, Ceylon en Indonesië. De mooiste daarvan worden belicht in Aziatische Weelde.

13 oktober verschijnt C. Honderd notities van een alleslezer van Paul Claes. Vanavond kunt u al de eerste drie lemma's lezen: A, Aanslag, ABC van de Nederlandse literatuur. En uw exemplaar, voor de overige 97, reserveren.

Sinds jaar en dag houdt Paul Claes een leesdagboek bij. Daarin noteert hij alles wat hem invalt tijdens het lezen van literatuur, essays, poëzie, wetenschappelijke verhandelingen, maar ook van de krant, tijdschriften of zelfs een opschrift op een winkelruit. In deze bundel maakt hij een ruimhartige keus uit zijn veertigjarige persoonlijke leesgeschiedenis.

Paul Claes (1943) is schrijver, dichter, essayist en vertaler. Hij promoveerde op een studie naar de antieke elementen in het werk van Hugo Claus. Hij doceerde aan de universiteiten van Nijmegen en Leuven en aan de hogescholen van Gent en Antwerpen.

13 oktober verschijnt in de reeks Oorlogsdomein van Vladimir Makanin Asan, in de vertaling van Gerard Cruys. Dit weekend kunt u het eerste hoofdstuk lezen uit deze roman over de oorlog in Tsjetsjenië. En uw exemplaar reserveren.

In Asan volgen we de belevenissen van de Russische majoor Aleksandr Sergejitsj Zjilin, die een militair warenhuis runt in Tsjetsjenië. Zijn bijnaam Asan is een afkorting van Aleksandr maar verwijst tevens naar een lokale berggod, geïnspireerd op de in deze regio ooit zeer gevreesde Alexander de Grote. Zijn dubbele moraal maakt van Zjilin een dubieuze held.

Zo schrikt hij er niet voor terug Russische benzine te verkopen aan de rebellen. Soms gebruikt hij zijn illegale praktijken om zijn kameraden te helpen. Als twee soldaten met shellshock terug naar hun eenheid willen regelt Zjilin een konvooi. Maar als zijn plan vervolgens hopeloos mislukt ziet Zjilin zich genoodzaakt de feiten te verdraaien.

Makanin maakt de lezer duidelijk dat oorlog een absurde onderneming is, zonder enige logica. Het eerste wat daarbij sneuvelt, is de waarheid.

17 oktober verschijnt Pola Oloixaracs roman Het hoorcollege (Las teorías salvajes, vertaald uit het Spaans door Adri Boon). Vanavond kunt u er al de eerste pagina's uit lezen - en uw exemplaar reserveren om af te halen of thuis te laten bezorgen.

Rosa Ostreech is de koningin van de faculteit der filosofie, vindt ze zelf. Ze is slimmer dan je zou denken, mooier dan zou mogen en arroganter dan draaglijk is. Wat haar betreft houden de theorieen die zij en de andere studenten krijgen voorgeschoteld de vooruitgang tegen, zeker in deze multimediale tijden. Maar dan valt ze voor een oudere uitgebluste professor, wiens levenswerk ze wil herschrijven. Zijn ideeen kloppen in haar ogen nét niet, en Rosa gaat er vol passie mee aan de slag in de hoop zijn aandacht te krijgen. De stoffige filosofiefaculteit van de Universiteit van Buenos Aires is het decor van deze uitdagende, filosofische roman. Onuitstaanbare medestudenten, seks, drugs en een vergevorderd plan om Google Earth te hacken, vormen de ingredienten van een veelbesproken literaire sensatie in de Spaanstalige literatuur: Het hoorcollege is een brutale en wellustige roman.

6 oktober verschijnt Voltaires Candide, of het optimisme in de nieuwe vertaling van Hans van Pinxteren in de Perpetuareeks. Vanavond kunt u het nawoord van de vertaler lezen.

Het kan allemaal niet beter in deze wereld, heeft de jonge Candide geleerd. Maar als hij wordt verjaagd uit het kasteel waar hij is opgevoed omdat hij de dochter van de baron heeft gezoend, leert hij een andere werkelijkheid kennen. Op zijn reis door de wereld wordt Candide geconfronteerd met oorlog en natuurrampen, en met mensen die elkaar afslachten vanwege nationalistische gevoelens of religieus fanatisme. Langzaam vallen Candide de schellen van de ogen.

Morgen in De Groene Amsterdammer, vanavond al te lezen op Athenaeum.nl: Piet Gerbrandy over Maarten Molls Lichaam: 'De dichter registreert, houdt afstand, stelt vast, maar psychologiseert niet en probeert al helemaal niet de bevlogen lyricus uit te hangen.'

De samenwerking tussen Athenaeum Boekhandel en De Groene Amsterdammer is versterkt: op de site van De Groene kunt u de besproken boeken direct bij Athenaeum kopen.