Nieuws: Voor de liefhebber van fotoboeken. Interview met Petra Noordkamp door Karianne Bueno

13 december 2012

Komende zondag is in Huis Marseille, klein maar gerenommeerd fotomuseum aan de Keizersgracht in Amsterdam, de jaarlijkse fotoboekenmarathon. En op vrijdag en zaterdag organiseert Athenaeum Boekhandel, samen met galeriehouder en boekontwerper Willem van Zoetendaal, een tweedaags fotoboekenevenement in diens galerie aan de Oude Schans. Er zullen bijzondere, recent gemaakte fotoboeken te zien en te koop zijn. En op beide dagen zijn er gesprekken met de makers - zowel fotografen als vormgevers - over hun favoriete boeken en hun eigen publicaties.

Ook de ‘gewone’ fotoboekenafdeling van Athenaeum is een bezoekje waard. Hoewel de afdeling maar een paar smalle kasten beslaat en het kleine entresol moet delen met de kunst- en architectuurboeken, is de collectie zeer uitgebreid en alles behalve gewoontjes. Ze wordt beheerd door Petra Noordkamp, zelf fotograaf en hartstochtelijk liefhebster van fotoboeken.

karianne bueno: Wat mij opvalt als ik rondkijk op de fotoboekenafdeling, is dat er, naast een paar boeken van bekende fotografen en een enkel dik naslagwerk, vooral veel ‘kleine’ titels uitgelicht zijn – boeken van relatief onbekende en vaak jonge makers, die slechts in een heel beperkte oplage gedrukt zijn. Hoe maak je je keuze in wat je neerlegt?

petra noordkamp: In eerste instantie kijk ik naar wat ik zelf interessant vind. De vormgeving is natuurlijk erg belangrijk; de keuze voor het papier, een bijzondere lay-out. En wat de foto’s betreft – ik zoek naar fotografie die verrast, die niet een herhaling is van wat we al vaker gezien hebben.

Ik ben vaak gecharmeerd van fotoboeken van kunstenaars die af en toe met fotografie werken. Hun boeken zijn vaak conceptueler dan die van de meeste fotografen. En ik hou ook veel van foto-archieven in boekvorm, en van de eenvoud van Japanse fotoboeken.

Daarnaast sta ik open voor zelf gepubliceerde uitgaven omdat ik vind dat we daar een rol in te vervullen hebben. Jonge fotografen hebben een goede plek nodig om hun boeken te tonen en verkopen. Als ik een project heel bijzonder vind, probeer ik een etalage voor ze te regelen.

Maar natuurlijk kijk ik ook buiten mijn eigen smaak. Er staan ook boeken waarvan ik weet dat ze goed verkopen: van Erwin Olaf, David LaChapelle of Anton Corbijn. Ik houd de fototentoonstellingen in Nederlandse en internationale musea en instellingen bij en probeer de collectie daarop aan te passen.  En als het even kan – ik heb wel ruimtegebrek op de afdeling - wil ik ook altijd een of meerdere boeken in huis hebben van hedendaagse fotografen en kunstenaars die veel invloed hebben op de jonge garde, zoals Jeff Wall, Wolfgang Tillmans, Sophie Calle, Cindy Sherman, en Andreas Gursky.

kb: Wie kopen er eigenlijk fotoboeken? Zijn dat voornamelijk fotografen zelf, of verzamelaars?

pn: Kopers zijn inderdaad vaak fotografen, maar er zijn ook veel grafisch ontwerpers die zich willen laten inspireren. En daarnaast zijn er veel liefhebbers van fotoboeken. Of ze dat meteen tot verzamelaars maakt, dat weet ik niet.

kb: Het fotoboek groeit. Steeds meer fotografen zien het boek als dé manier om hun werk aan het voetlicht te brengen. Dat geldt internationaal, maar vooral ook nationaal. En er is veel aandacht in de media voor het Nederlandse fotoboek. Afgelopen jaar hadden zowel Kunstbeeld als Metropolis M specials over fotoboeken, en twee weken geleden kwam ook de Volkskrant met een extra bijlage.

Maar heb je het idee dat de ‘markt’ ook groeit? Is het ook publiek, dat fotoboeken koopt breder geworden? Of is het zo, dat er veel meer gemaakt wordt dan er interesse is?

pn: Dat vind ik een lastige vraag. Ik durf daar niet zo goed antwoord op te geven. Wat ik erover kan zeggen is dat ik bijna net zoveel kleine, bijzondere fotoboeken van minder bekende fotografen verkoop als van de grote namen. Maar dat kan ook zijn omdat ik van die eerste heel veel op de afdeling heb liggen.

kb: Terug naar komend weekend. Wat is de aanleiding voor deze bijzondere fotoboeken-tweedaagse?

pn: Willem van Zoetendaal heeft mij een half jaar geleden hiervoor uitgenodigd, omdat wij allebei grote liefhebbers zijn van mooie, bijzondere fotoboeken. We hebben er vaak enthousiaste gesprekken over en willen onze boekenliefde overbrengen en delen!

kb: Wat kunnen we verwachten?

pn: Naast de boeken die Willem van Zoetendaal dit jaar zelf heeft vormgegeven en uitgegeven, zoals Heaven van Paul Kooiker en Nurture Studies van Diana Scherer, hebben we een uitgekiende selectie fraaie boeken van kleine (inter)nationale uitgeverijen als Mack, Patrick Frey, Roma Publications, Fotohof, en Fw. Er zijn ook enkele self-published boeken van onder anderen Mariken Wessels en Ruth van Beek, en uitgaven van een aantal Japanse uitgeverijen.

Willem van Zoetendaal toont op de muren van zijn galerie prints uit het boek van Frans Zwartjes. Ik laat waarschijnlijk mijn verzameling filmscriptboeken zien. En de fotografen Diana Scherer, Ruth van Beek, Anouk Kruithof en de vormgevers Kummer & Herrman komen praten over hun favoriete boeken, inspiratiebronnen en hun eigen werk.

Photobooks, Athenaeum & Van Zoetendaal, 14 en 15 december 2012, 12-19u, Oude Schans 67f, Amsterdam. De fotoboekenafdeling van Athenaeum is de hele week geopend (openingstijden winkel).

Reacties