Nieuws: Boeken in de kranten en tijdschriften, de week van 6 mei

Jann Ruyters las Minke Douwesz: 'Het is razend knap hoe deze schrijfster Ediths wisselende stemmingen en impulsen weet te vangen. Je vertoeft in Ediths hoofd zoals je in je eigen hoofd vertoeft. Je zwenkt als vanzelfsprekend mee met haar gepieker zonder dat het saai of claustrofobisch wordt. In deze fascinerende scheidingsroman wordt bovendien op hoog niveau geruzied. Niet dat het fraaie zinnen of diepere inzichten oplevert, integendeel. Douwesz drukt de vinger op weerzin en walging, op zelfbedrog en zelfmedelijden, op verstikkende symbiose en verlammende afhankelijkheid.' Annemarie van Niekerk stelt vast dat de nieuwe Benali, de nieuwe Ben Jelloun-vertaling en de nieuwe Nafisi moeilijke odes aan moeder zijn - omdat ze uit eenzelfde moslimcultuur komen? Peter Nuijsenberg las Terror und Traum: '[het] heeft geen overkoepelende stelling, geen centraal thema, geen conclusie. Het is een mozaïek, een verzameling fragmenten over het leven in Moskou met de Terreur [van het jaar 1937] als macabere achtergrondmuziek.' Verder het 75-jarige Allard Pierson Museum, de nieuwe Carrère (Ger Leppers: 'Dankzij Carrère's grote schrijftalent worden deze drie heterogene verhaallijnen tot een meeslepende eenheid. En dankzij de vertaling van Marianne Kaas leest de Nederlandse tekst als één van die treinen die dag en nacht ratelend aan het desolate stadje Kotelnitsj voorbijrijden.'), het debuut van bestsellerauteur Elizabeth Gilbert ('ook een "feel good" boek. Maar wat voor een!'), en Gerrit Komrij.

Minke Douwesz, Weg. € 25,- ( recensie)
Abdelkader Benali, De stem van mijn moeder. € 18,95 ( recensie)
Tahar Ben Jelloun, Yemma. € 18,90 ( recensie)
Azar Nafisi, Alles wat ik verzwegen heb. € 19,90 ( recensie)
Karl Schlögel, Terror und Traum, Moskau 1937. € 36,50 ( recensie)
Robert Lunsingh Scheurleer (fotografie Bettina Neumann), Toekomst voor het verleden. 75 jaar Allard Pierson Museum. Archeologisch Museum van de Universiteit van Amsterdam 1934- 2009. € 29,95 ( recensie)
Emmanuel Carrère , Een Russische roman. €19,95 ( recensie)
Elizabeth Gilbert, Pelgrims. € 17,90 ( recensie)
Gerrit Komrij, Er is geen vrijheid in de zandwoestijn. € 15,-

De boekrecensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nl. Een selectie ervan is vrij toegankelijk via trouw.nl/cultuur/boeken. Trouw is te koop bij het Nieuwscentrum.

Barbara de Munnynck leest De goede nazi van Nanking en gaat in op de (wetenschappelijke) literatuur rond de brandschatting in 1937: 'De goede nazi van Nanking is een dubbel monument. Enerzijds brengt het oorlogsmisdaden tegen de Chinese bevolking in herinnering met meer kracht en directheid dan academische studies ooit zullen hebben. Anderzijds schenkt het de uitzonderlijke John Rabe postuum toch een forum. Rabe wilde getuigen over wat hij in Nanjing had meegemaakt, maar nadat de Gestapo hem monddood had gemaakt, vergaarden zijn dagboeken een halve eeuw stof op de familiezolder. Rabe krijgt nu eindelijk ook bij ons een stem.' Ben Vollaard leest The Spirit Level, '... een eenvoudige boodschap die met veel cijfermateriaal wordt onderbouwd. In een land met een sterke inkomensongelijkheid zijn mensen eerder ziek en depressief, vermoorden ze elkaar sneller, worden ze vaker en langer opgesloten, raken ze eerder verslaafd, gaan mensen voorzichtig om met het milieu en raken tieners vaker zwanger.' Elsbeth Etty bekritiseert de Librisjury en interviewt Gouden Uilwinnaar en Librisnominee Robert Vuijsje ('eigenlijk ben ik ontzettend braaf'). Mark Schenkel over It's our Turn to Eat over Kenia: 'Het sterkst zijn de hoofdstukken waarin Wrong de endemische corruptie van vriendjespolitiek neerzet in de context van geschiedenis en tribalisme. Corruptie en zelfverrijking worden gevoed door de diepgewortelde overtuiging onder tribale elites dat zij, eenmaal aan de macht, het recht genieten om uit de ruif van staatsinkomsten en machtsprivileges te "eten".' Op de middenpagina's lof voor een nieuwe Penguinreeks, '... mooi uitgegeven, met omslagen in zachte kleuren, de kleuren van een heiige zomernamiddag op het platteland, maar gelukkig hebben de samenstellers sentimentaliteit en nostalgie weten te vermijden. "English Journeys" is geen elegie en als het een lofzang is, dan een vrij nuchtere.' De beste boeken van de NRC zijn The Spirit Level, Timothy Snyders De rode prins, Michela Wrongs It's our Time to Eat en Anna de Haas' Wie de wereld bestiert.

John Rabe, De goede nazi van Nanking. Hoe één man tweehonderdduizend Chinezen redde. € 22,90.
Iris Chang, The Rape of Nanking. The Forgotten Holocaust of World War II. € 12,60
Takashi Yoshida, The Making of the Rape of Nanking. € 20,50
Ye Zhaoyan, Nanjing. Een liefdesgeschiedenis. (Niet meer leverbaar.)
Richard Wilkinson en Kate Pickett, The Spirit Level. Why More Equal Societies Almost Always Do Better. € 28,80
Ahmadou Kourouma, Allah is niet verplicht. € 15,90
Timothy Snyder, De rode prins. Het einde van een dynastie en de opkomst van het moderne Europa. € 27,95
Henk van Gelder, Leen alleen. Het bewogen leven van Leen Jongewaard. € 18,50
Martin Gayford, Constable in Love. Love, Landscape, Money and the Making of a Great Painter. € 28,80
Michela Wrong, It's our turn to eat. The story of an Kenian Whistleblower. € 18,95 ( recensie)
Dambisa Moyo, Dead Aid. € 22,65
Dambisa Moyo, Doodlopende hulp. € 22,95 (verschijnt in augustus)
Ronald Blythe (1922), Voices of Akenfield. € 8,30
John Stewart Collis (1900-1984), The Wood. € 8,30
William Cobbett (1763-1835), From Dover to Wen
Alan Davidson (1924-2003), The Pleasures of English Food
Celia Fiennes (1662-1741), Through England on a Side Saddle.
Elegy Written in a Court Yard and other Poems. € 8,30
A.E. Housman (1859-1936), A Shropshire Lad. € 8,30
Henry James (1843-1916), Cathedrals and Castles. € 8,30
Richard Jefferies (1848-1887), Walks in the Wheatfields. € 8,30
Gertrude Jekyll (1843-1932), The Beauties of a Cottage Garden. € 8,30
Simon Jenkins (1943), Country Churches. € 8,30
Francis Kilvert (1840-1879), A Wiltshire Diary. € 8,30
James Lees-Milne (1908-1997), Some Country Houses and their Owners. € 8,30
L.T.C. Rolt (1910-1974), The Clouded Mirror. € 8,30
Vita Sackville-West (1892-1962), Let Us Now Praise Famous Gardens. € 8,30
Edward Thomas (1878-1917), One Green Field. € 8,30
Ralph Vaughan Williams (1872-1958), A.L. Lloyd (1908-1982), English Folk Songs. € 8,30
Jennifer Westwood (1940-2008), Jacqueline Simpson (1930), Country Lore and Legends. € 8,30
Gilbert White (1720-1793), Birds of Selborne. € 8,30
Dorothy (1771-1855) en William (1770-1850) Wordsworth, Life at Grasmere. € 8,30
Nelleke Zandwijk, Pierenland. € 17,95.
Jac. Toes, Blind zicht. € 17,50
Elvis Peeters, Wij. € 16,50
Ger Groot, Papierverwerkende industrie. Lezen als beroep. € 19,95
Clarí­n, Zijn eigengeboren zoon. € 25,-
Fay Weldon, Dagboek van een stiefmoeder. € 19,95
Fay Weldon, A Stepmother's Diary. € 11,95
Todd Hasak-Lowy, Gevangen. € 19,95
Todd Hasak-Lowy, Captives. € 22,99
Carofiglio, Gerede twijfel. € 18,95
Anna de Haas, Wie de wereld bestiert, weet ik niet. Het rusteloze leven van Cornelis van der Gon, dichter en zeekapitein (1660-1731). € 22,50
Gerard Schelvis en Kees van der Vloed, Jenever en wind. Leven, werk en wereld van Robbert Hennebo (1686-1737). € 13,-

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op nrc.nl. Een selectie ervan is vrij toegankelijk via nrcboeken.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

P.F. Thomése mag openen met een tweepaginastuk over Knut Hamsun, naar aanleiding van de vertaling van Mysteriën. Uiterst aanstekelijk beschrijft hij zijn eerste kennismaking met het boek, en zijn jarenlange worsteling om te begrijpen waarom het zo goed was. 'En toen sloeg de komeet pas echt in. Hoe zeg ik het? Ik zat nog gewoon in mijn stoel, met Mysteriën op mijn schoot, onder de oude, scheefgezakte schemerlamp. Maar alles was anders geworden. Nu had ik dat wel eens vaker, maar dat was de drank, dat telt niet in een cultureel referaat als het onderhavige. Of een slordig gerichte verliefdheid. Het gaat nu om een boek dat alles in een ander, onbekend licht stelde.' Michaël Zeeman leest Heinricht von Kleist. Over 'De markiezin van O...': 'Dat gaat al gauw, net als "Michael Kohlhaas", van adem afsnijdend naar bloedstollend hoogtepunt, in het tempo van een proces verbaal. En dat is een secuur afgewogen besluit van de schrijver. Wat jammer dat hij, vierendertig jaar oud, al in 1811 vond dat hij mislukt was, en een einde aan zijn leven maakte. Een romantisch trekje, aan iemand die de Romantiek een paar graden uit koers had kunnen houden.' Mark Leenhouts vergelijkt de twee bloemlezingen van Chinese poëzie van W.L. Idema en Daan Bronkhorst, en concludeert dat 'verschillende vertalingen naast elkaar kunnen en moeten bestaan'. Daniëlle Serdijn leest Minke Douwesz, Hans Driessen Helene Nolthenius en Anet Bleich Anton Zijderveld.

Knut Hamsun, Mysteriën. € 19,90
Heinrich von Kleist, Verzameld proza. € 32,50
Erling Jepsen, Vreselijk gelukkig. €19,90
W.L. Idema (vert.), Transparante tranen. Klassieke Chinese gedichten. € 29,95
Daan Bronkhorst (vert.), Chinese stemmen. Verlangen en verzet in drieduizend jaar Chinese poëzie. € 19,90
Minke Douwesz, Weg. € 25,-
Etty Mulder, Rede en vervoering. Helene Nolthenius 1920-2000. € 29,50
Helene Nolthenius, Muziek tussen hemel en aarde. De wereld van het Gregoriaans. € 24,50
Roger van Boxtel, Wim Dik, Thom de Graaf, Alexander Rinnooy Kan en Hans Wijers (eds.), Open en onbevangen. De noodzaak van politieke vrijzinnigheid. € 18,95
Anton Zijderveld, Populisme als politiek drijfzand. € 9,90
Maarten Jan Hoekstra, Huis, tuin en keuken. Wonen in woorden door de eeuwen heen. € 24,90
Auke Kok en Dido Michielsen, Lisa & Lin. Vijf weken terug in China. € 18,50
Cas Oorthuys, Het laatste jaar, 1944-1945. € 24,95
Roel Janssen, De stem van het volk. € 18,90
Asa Larsson, Tot de woede is geluwd. € 19,95

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke vrijdag in Kunst en boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op volkskrant.nl. Een selectie ervan is vrij toegankelijk via de site. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

Tom de Boer begeeft zich onder professoren en treft daar engagement aan, bij Thomas Vaessens, Geert Buelens en Jos Joosten: 'De geëngageerde literatuurwetenschapper omarmt de vanzelfsprekende subjectiviteit [van literatuurwetenschap] om een hybride vorm van wetenschap te bedrijven: met het ene been in de wetenschap en het andere in het publieke debat.' Henk Broers herleest, in de vooravond van de Libris Literatuurprijsuitreiking, Arnon Grunbergs oevure, en begint te strepen in Onze oom. 'Als je Grunberg een beetje aandachtig leest, valt het ook op hoe weinig kunstgrepen hij tot zijn beschikking heeft. Men lette voor de aardigheid eens op hoe dikwijls hij met natte nekken, bezwete voorhoofden en plakkerige handen komt aanzetten ter aanduiding van de zenuwachtigheid van zijn hoofdpersonages.' Christiaan Weijts voorspelt hoe hij de prijsuitreiking van de Gouden Uil zou hebben doorgezeten, en Rob Hartmans leest Richard J. Evans en Ian Kershaw over het Derde Rijk, en tussendoor Littell en Hannah Arendt. Verder: Ingo Schulz, Bart Koubaa en De eeuw van Sonja Prins.

Thomas Vaessens, De revanche van de roman. € 19,95
Geert Buelens, Oneigenlijk gebruik. Over de betekenis van poëzie. € 19,90
Jos Joosten, Misbaar. Hoe literatuur literatuur wordt. € 19,90
Arnon Grunberg, Onze oom. € 19,90
Christiaan Weijts, Via Cappello 23. € 18,95
Ingo Schulz, Adam und Evelyn. € 23,05
Bart Koubaa, De leraar. € 18,95
Lidy Nicolasen, De eeuw van Sonja Prins. Burgerkind, revolutionair, kluizenaar. € 19,95
Richard J. Evans, Het derde rijk III. Oorlog. € 49,95
Ian Kershaw, Hitler, de Duitsers en de holocaust. € 39,95

De Groene Amsterdammer verschijnt elke donderdag, recensies zijn voor abonnees te raadplegen op groene.nl. De Groene Amsterdammer is te koop bij het Nieuwscentrum.

'Weg is een meeslepende en boeiende psychologische roman, die zo dicht op de huid is geschreven dat je na lezing als een wrak achterblijft,' concludeert Karin Overmars na lezing van Minke Douwesz' nieuwste. Alle Lansu is laaiend over Elvis Peeters, Wij, 'een heftig en verontrustend boek': 'In de opnieuw opgelaaide discussie over literair engagement is deze roman, hoe dan ook, een lichtend voorbeeld van wat literatuur vermag als ze ons aan het denken wil zetten over de wereld waarin we leven. Haar surplus ligt in haar literaire middelen.' John Jansen van Galen las Keurkinderen, Arie Storm herlas Willem Melchior, 'een schrijver [...] voor iedereen die van literatuur houdt, van geweldig geschreven proza dat niet het voorspelbare vertelt, maar juist dát meedeelt waar je hoogstwaarschijnlijk zelf nooit op was gekomen,' en Hans Renders de Sonja Prins-biografie.

Minke Douwesz, Weg. € 25,-
Tom Rob Smith, Kolyma. € 19,95
Elvis Peeters, Wij. € 16,50 ( recensie)
Paul van der Steen, Keurkinderen. € 18,95
Willem Melchior, Het lichaam bestaat niet. € 24,95 ( recensie)
Lidy Nicolasen, De eeuw van Sonja Prins. Burgerkind, revolutionair, kluizenaar. € 19,95
Thomas Bernhard, Meine Preise. 139 pagina's, € 20,05
Thomas Bernhard, Mijn prijzen. 192 pagina's, € 18,50

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke woensdag in PS. Een selectie ervan is vrij toegankelijk via de site. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Anna Luyten interviewde Robert Vuijsje, toen nog 'slechts' genomineerd, inmiddels winnaar van de Gouden Uil Literatuurprijs, over zijn nieuwe vriendin, zijn scheiding en zijn vader. Mischa Cohen spreekt Hans Aarsman over de mede door hem ingerichte tentoonstelling Off the record, over 'fotografie en film die tot stand is gekomen zonder autonoom werk te willen zijn, zonder een publiek in gedachten': 'Geëngageerde fotografie heeft ten onrechte een aureool van betrokkenheid, je vergroot je verbondenheid met anderen echt niet door hun ellende te fotograferen. Dat vind ik het irritante aan betrokken fotojournalistiek. Het is zo gratuit.' Dirk van Weelden neemt afscheid van Martin Bril door Peter Handkes Der kurze Brief zum langen Abschied te herlezen. 'Wat ik er vooral in lees, is de weg die Martin heeft afgelegd van het grasveld op Ameland naar zijn rol van schrijvende troubadour. Van de vormeloze, eindeloze "Brils berichten" die hij schreef (en waaruit hij brieven, artikelen en hele romans knipte, plakte en kopieerde) naar die dagelijkse krantencolumn, die zijn schrijven en zijn leven de vorm en het houvast gaf die hij nodig had. Op zijn best in eenzaamheid, onderweg van A naar B, maar nooit langer dan een dag zonder lezers.' Vullings leest Dorrestein ('... met is er hoop glijdt ze af naar een Jerry Springer-show, en dat vat mijn ongemakt wel samen.'), Maurits Martijn interviewt Jeff Jarvis over Google, en verder recensies over Knut Hamsun, Van Gogh, Karin Amatmoekrim, Georges Perec.

Robert Vuijsje, Alleen maar nette mensen. € 16,50
Hans Aarsman, Ik zie ik zie. De Aarsman Collectie. € 19,50
Renate Dorrestein, Is er hoop. € 18,95
Jeff Jarvis, What Would Google Do? € 21,95
Jeff Jarvis, Wat zou Google doen? € 19,90
Knut Hamsun, Mysteriën. € 19,90
Wouter van der Veen, Van Gogh. A Literary Mind. € 45,-
Karin Amatmoekrim, Titus. € 18,95
Georges Perec, 't Manco. € 34,95
John Stuart Mill, Over vrijheid. € 9,95

Vrij Nederland verschijnt elke woensdag, een selectie van de recensies is op vn.nl raadpleegbaar. Vrij Nederland is te koop bij het Nieuwscentrum.

Meike Wijers sprak NRC-correspondent Bram Vermeulen naar aanleiding van zijn boek Help, ik ben blank geworden. Hij beschrijft daarin onder andere de achtergrond van een aanslag in een krottenwijk: een achttienjarige boerenzoon opende het vuur op de zwarte bewoners. '[Dat te begrijpen] is als journalist mijn taak. Ik probeer de woede van de blanken en de zwarten in Zuid-Afrika te doorgronden.' Het Zelfportret is van Diana Ozon, haar devies: 'Laat de liefde de leidraad zijn in grote en kleine dingen.' Frank van Dijl leest Nelleke Zandwijks Pierenland, '... een roman vol grimmige humor die niet zozeer de dood als wel het leven lijkt te moeten bezweren,' en Bart Jan Spruyt Anton Zijderveld: 'Door de aderen van Zijderveld kolkt een antiracistisch sentiment dat geen recht doet aan het populisme zoals zich dat in de Nederlandse politiek heeft aangediend.' Corbino ten slotte fotografeerde Stine Jensen, naar aanleiding van haar aanstaande roman Dokter Jazz.

Bram Vermeulen, Help, ik ben blank geworden. € 18,95
Diana Ozon, Hartspanne. € 14,50
Nelleke Zandwijk, Pierenland. € 17,95.
Anton Zijderveld, Populisme als politiek drijfzand. € 9,90
Stine Jensen, Dokter Jazz. € 18,95

HP|De Tijd is te koop bij het Nieuwscentrum.

Gerry van der List leest de biografie van Helene Nolthenius, 'een beetje een rommeltje, maar [het] weet desondanks wel duidelijk te maken wat een buitengewone vrouw Nolthenius was'. 'Afstand doen is het contrale thema van haar literaire werk, constateert Etty Mulder, afstand doen kenmerkt het emotionele leven van Helene Nolthenius. Getrouwd, moeder van drie kinderen, gerespecteerd academica, maar toch altijd een solitaire buitenstaander met een weemoedige blik.' En Robert Stiphout liet zich verrassen door Van 2 naar 16 miljoen mensen: 'De vergrijzing begon begin vorige eeuw, én, opmerkelijk, het aantal niet-werkenden is niet groter geworden, maar juist kleiner.'

S.W. Couwenberg, Moderniteit als nieuw beschavingstype. € 24,90
Etty Mulder, Rede en vervoering. Helene Nolthenius 1920-2000. € 29,50
Hans Christian Andersen, De mestkever. (jeugdboek)
Theo Engelen, Van 2 naar 16 miljoen mensen. € 24,50

Elsevier is te koop bij het Nieuwscentrum.'