Nieuws: Prijzen: Socratesbeker, M.J. Brusseprijs en internationale shortlists

13 april 2011

Er is weer heel veel internationaal prijzennieuws te vermelden. Maar eerst dat van de Lage Landen: gisteren werd de M.J. Brusseprijs uitgereikt aan Annejet van der Zijl, afgelopen vrijdag won Hans Achterhuis voor de tweede maal de Socrates Wisselbeker, ditmaal met De utopie van de vrije markt, de Gouden Boekenuil is opnieuw ingesteld, nu zonder jeugdliteratuurprijs, en - geen prijs, wel een eer - Tom Lanoye schrijft in 2012 het Boekenweekgeschenk. Internationaal zijn er shortlists te melden: de Independent Foreign Fiction Prize (o.a. Pamuk en Petterson), de Impac Dublin Literary Award (o.a. Kingsolver, Tóibín, McCann, Trevor) en de Orange Prize (o.a. Donoghue en Krauss).

De M.J. Brusseprijs voor het beste journalistieke boek is Van der Zijl toegekend voor Bernhard. Een verborgen geschiedenis. De jury: ‘Het valt niet mee om nog iets fris te schrijven over het kleurrijke leven van prins Bernhard. Des te opmerkelijker is het dat Annejet van der Zijl erin slaagt een heel onbekende kant van de prins te voorschijn te toveren.’

De andere genomineerden waren Deedee Derksen, Thee met de taliban. Oorlogsverslaggeving voor beginners, Joep Dohmen, Vrome zondaars. Misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk, Hans Jaap Melissen, Haïti. Een ramp voor journalisten, David Van Reybrouck, Congo. Een geschiedenis en Philip de Witt Wijnen, Joep! Van held tot hoofdverdachte.

De Socrates Wisselbeker is de prijs voor het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek, en werd voor de tiende keer uitgereikt, tijdens de Filosofie Nacht in Felix Meritis. Achterhuis won de prijs - een wisselbeker en 1000 euro - ook al in 2009, voor Met alle geweld. Hij is de eerste die de prijs twee maal wint. De jury vond Achterhuis 'scherper, indringender en meer ontregelend dan ooit tevoren. Wie het uit heeft, zal nooit meer op dezelfde manier tegen de inrichting van onze samenleving aankijken'.

De andere genomineerden waren Jan Bransen (Word zelf filosoof), Paul Cliteur (Het monotheïstisch dilemma), Ton Derksen (De ware toedracht) en Coen Simon (Zo begint iedere ziener).

Het nieuws over de Gouden Uil: volgend jaar is er weer een aflevering, met nieuwe sponsor, maar zonder prijs voor jeugdboeken. De Papieren Man volgt de kritiek op het wegvallen van de jeugdliteratuurprijs hier en hier nauwgezet.

De Independent Foreign Fiction Prize is Latijns-Amerikaans gekleurd; behalve Nobelprijswinnaar Pamuk, eerdere Independent Prizewinnaar Petterson en Jenny Erpenbecks Visitation staan er drie oorspronkelijk in het Spaans geschreven titels op de shortlist. 26 mei wordt de winnaar bekendgemaakt - het prijzengeld wordt gedeeld door auteur en vertaler.

Jenny Erpenbeck, Visitation, vertaald door Susan Bernofsky uit het Duits
Marcelo Figueras, Kamchatka, vertaald door Frank Wynne uit het Spaans
Orhan Pamuk, The Museum of Innocence, vertaald door Maureen Freely uit het Turks
Per Petterson, I Curse the River of Time, vertaald door Charlotte Barslund en Per Petterson uit het Noors
Santiago Roncagliolo, Red April, vertaald door Edith Grossman uit het Spaans
Alberto Barrera Tyszka, The Sickness, vertaald door Margaret Jull Costa uit het Spaans

Ook van de International IMPAC Dublin Literary Award is de shortlist bekendgemaakt. Verrassend genoeg - Gerbrand Bakker won hem vorig jaar - staan er geen vertalingen op de lijst. Boeken van Claudel, Julia Franck en Javier Marias stonden op de longlist. 15 juni wordt de winnaar bekendgemaakt.

Michael Crummey, Galore
Barbara Kingsolver, The Lacuna
Yiyun Li, The Vagrants
David Malouf, Ransom
Colum McCann, Let the Great World Spin
Joyce Carol Oates, Little Bird of Heaven
Craig Silvey, Jasper Jones
Colm Toibín, Brooklyn
William Trevor, Love and Summer
Evie Wyld, After the Fire, a Still Small Voice

De Orange Prize wordt 8 juni uitgereikt. Een van deze titels (waaronder drie debuten) gaat hem winnen, maar de jury was al uiterst enthousiast: 'The clarity and human-understanding on the page is simply breathtaking. The number of first-time novelists is an indicator of the rude health of women's writing. The verve and scope of storylines pays compliment to the female imagination. There are no subjects these authors don't dare to tackle. Even though the stories in our final choices range from kidnapping to colonialism, from the persistence of love to Balkan folk-memory, from hermaphroditism to abuse in care, the books are written with such a skilful lightness of touch, humour, sympathy and passion, they all make for an exhilarating and uplifting read. This shortlist should give hours of reading pleasure to the wider world.'