Recensieoverzicht: Koen Hilberdink, Murat Isik & Ger Groot (de week van 14 juni 2017)

19 juni 2017
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften, met deze week aandacht voor Koen Hilberdink, en verder: Frank Westerman (VPRO Boeken), Emily Esfahani Smith, Francisca Kramer, Ian Johnson, Jeroen van Kan, Dirk Wolthekker, Louis Hoeks, Peter Stamm (Trouw), Emmanuel Macron, Joseph Roth, Deon Meyer, Emily Kocken, Lindsey Lee Johnson, Arundhati Roy, Giacomo Casanova (de Volkskrant), Anthony Burgess, Eileen Myles (Het Parool), Murat Isik, Ger Groot (NRC), Claudio Magris, Koen Peeters (De Groene Amsterdammer), Edward Docx en J.D. Vance (Elsevier).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. In een vereenvoudigde opzet beperken we ons in 2017 tot de Nederlandse kranten en maand-/weekbladen en de grote, prominente stukken.

Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

Recensieoverzicht: Koen Hilberdink, Murat Isik & Ger Groot  (de week van 14 juni 2017)

Delen op

'[Terroristen] hebben een verhaal. De sleutel is toch, of je nou wil of niet, of je het nou weerzinwekkend vindt of niet, naar dat verhaal willen luisteren. Het opbrengen te luisteren.' Frank Westerman vulde de laatste aflevering van VPRO Boeken van dit seizoen, als winnaar van de Bob den Uylprijs met Een woord een woord [leesfragment | recensie].

De afleveringen van VPRO Boeken zijn elke zondagochtend te zien op NPO 1, en zijn terug te kijken op www.vpro.nl/boeken

In Trouw, De Verdieping spreekt Leonie Breebaart met Emily Esfahani Smith over haar boek De kracht van betekenis. Hoe zin te geven aan je leven (want geluk heeft afgedaan: 'Je goed voelen, de vijf stappen naar geluk: we worden van alle kanten opgeroepen om aan onszelf te denken. Maar als je kijkt naar de suïcidecijfers, scoren juist welvarende westerse landen als Denemarken en Finland heel hoog. In die landen beschouwen de mensen zichzelf als gelukkig, maar tegelijk denken ze vaak dat hun leven helemaal geen zin heeft.'), in Tijd Suzanne Rethans met Francisca Kramer (Psychologisch handboek voor de niet zo perfecte vrouw, 'Niet alles in het leven is maakbaar, schaduwkanten horen erbij. Je kunt delen beïnvloeden met je gedrag, maar als je je imperfecties omarmt en kwetsbaar durft te zijn, krijg je er diepgang en verbondenheid voor terug.') en Eric Brassem met Ian Johnson naar aanleiding van The Souls of China: The Return of Religion After Mao ('De Partij zag het christendom lang als iets buitenlands. Christenen benadrukken daarom juist hun Chineesheid: we zijn na vijfhonderd jaar net zo inheems als andere religies, we zijn net zo oud als het Amerikaanse christendom. Ze creëren ook hun eigen alternatieve Chinese geschiedenis, bijvoorbeeld door het eren van christelijke "martelaren" in de Bokseropstand.').

Janita Monna las Jeroen van Kans debuutbundel De wereld onleesbaar: 'Van Kan schrijft bedachtzaam, en in zijn weloverwogen gekozen woorden is afstand voelbaar. Dat geeft de regels rust, maar maakt ook dat die soms erg onbepaald blijven.' Paul van der Steen las Jhumpa Lahiri's De kleren van het boek: 'Haar verkenning van het onderwerp blijft zo vooral een verhaal van verwondering en verbazing. In klare taal verwoordt ze haar impressies. Op heel stellige meningen valt Lahiri zelden te betrappen.'

Co Welgraven neemt Dirk Wolthekkers Alleen omdat ik een Van Hall ben. Gijs van Hall 1904-1977 en Louis Hoeks' 'In geouwehoer kun je niet wonen.' Het leven Jan Schaefer samen. 'Over de beide PvdA-bestuurders zijn twee vuistdikke biografieën verschenen die, net als de hoofdpersonen, erg verschillend zijn, maar die toch wel een paar overeenkomsten vertonen. Ze zijn zeer goed geschreven, meeslepend zelfs, met duidelijke waardering voor de politicus, maar ook met scherpe kritiek. En de beide auteurs geven de lezer een uitstekende politieke context en schets van de tijdgeest. [...] Waar het boek van Wolthekker nogal statig van stijl is, is dat van Hoeks veel journalistieker. Maar ze zijn allebei zeer leesbaar, het zijn kortom knappe biografieën.'

En Boek van de week is Peter Stamms 'intrigerende boek' In geen velden of wegen. Jente Posthuma: 'Stamm observeert, noteert de feiten en geeft zo nu en dan een droge beschrijving van een gemoedstoestand (“Hij voelde zich heel moe”). Hij houdt afstand van zijn personages, zo lijkt het, maar in de details die hij beschrijft komt hij juist dichtbij.'

Korter:

  • Marijke Laurense over Mohsin Hamids Exit West: 'Zo sterk als De val van een fundamentalist is Exit West niet - daarvoor steken de botten van de bedachte constructie te veel door het vel heen. Maar zijn licht apocalyptische bericht voor een planeet op drift is beklemmend genoeg, net als zijn voorspelling dat niemand aan de migratie ontkomt, ook al blijf je stug zitten waar je zit met de voordeur dicht.'
  • Mark Pieterse over de nieuwe uitgave van Casanova: 'De memoires vormen een fantastische mentaliteitsgeschiedenis van de achttiende eeuw, een genoegen om het te lezen. Casanova schrijft aanstekelijk, zijn avonturen zijn ongelooflijk goed en spannend beschreven, hij laat mooi zien wat de mores waren, hoe de verhoudingen lagen in Europa.'
  • Beeldboek van de week is Noëlle Smits Naar de markt.
  • Rob Schouten over Jan Vantoortelbooms De drager: 'In De drager is de mens een detail in de machinerie van de evolutie. [...] [E]en intelligente roman waarin dat inzicht subtiel en overtuigend in beeld komt.'
  • Harriët Salm over Philip Kerrs Pruisisch blauw: 'Kerrs fameuze mix van goed gerechercheerde, gruwelijke realiteit mét fictie werkt in dit boek wederom uitstekend.'
  • Bas Maliepaard over Elena Ferrantes Een nacht op het strand: 'Als gegeven zijn de belevenissen van een verloren pop weinig origineel, maar Ferrantes uitwerking is opvallend grimmig en gelaagd.'
  • Joost van Velzen sprak Florence Tonk naar aanleiding van haar toman IJsheiligen over het beslissende kunstwerk: John Steinbecks The East of Eden Letters. 'Fantastische roman, ik zat helemaal in die wereld en wilde er niet meer uit.'

De boekrecensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

 

Souls of china | Ian Johnson | 9780241305270
€ 30,95
De kleren van het | Jhumpa Lahiri | 9789045034577
€ 12,50
Exit West | Mohsin Hamid | 9789023466512
€ 19,99
Exit West | Mohsin Hamid | 9789023475989
€ 12,99
Exit West | Mohsin Hamid | 9780241290095
€ 15,95
Exit west | Mohsin Hamid | 9780735216648
€ 14,95
Naar de markt | Noëlle Smit | 9789045118741
€ 15,99
De drager | Jan Vantoortelboom | 9789025446246
€ 19,99
De drager | Jan Vantoortelboom | 9789025446253
€ 9,99
Pruisisch blauw | Philip Kerr | 9789022579930
€ 19,99
Pruisisch blauw | Philip Kerr | 9789402308471
€ 12,99
Prussian blue | Philip Kerr | 9781784296490
€ 17,50
IJsheiligen | Florence Tonk | 9789046822432
€ 18,99
IJsheiligen | Florence Tonk | 9789046822449
€ 11,99

In Sir Edmund een stuk van Peter Giesen over Revolutie!, het onlangs in het Nederlands verschenen boek van de gloednieuwe Franse president Emmanuel Macron. ‘Revolutie! is niet altijd even meeslepend. […] Macron [vertelt] kort over zijn eigen leven. Daarna ontspint zich een conventioneel verkiezingsboek, zoals alle Franse politici die schrijven.’ Drie sterren. ‘[I]n het land van de eeuwige zomer. Reportages vanuit Frankrijk [laat] zien dat de kern van Roths schrijverschap in de journalistiek en niet in zijn fictie is geworteld,’ aldus Joris van Casteren in zijn recensie van Joseph Roths recent verschenen bundel. Vijf sterren.

Rolf Bos sprak de Zuid-Afrikaanse bestseller auteur Deon Meyer die het cadeauboekje, De vrouw in de blauwe mantel, voor de Spannende Weken 2017 schreef. ‘Toen ik klaar was had ik veel te veel geschreven. […] Ja, als ik wat meer meters had gemaakt, had dit idee kunnen uitmonden in een dik boek, maar aan zo’n kort verhaal beleef ik ook veel plezier.’ Over zijn binnenkort te verschijnen whodunnit, Koorts, vertelt Meyer: ‘In Koorts bewandel ik nieuwe wegen. Ik laat de regels van de misdaadliteratuur grotendeels los. Tien jaar geleden had ik dit boek niet kunnen schrijven, ik ben gegroeid als schrijver én als mens.’

Arjan Peters bespreekt de nieuwe Emily Kocken [leesfragment]. ‘[Kockens] inmiddels losgeklopte talent [bruist] vanaf de beginpagina’s van De kuur. En: ‘Emily Kocken blaast de magie van [Thomas Manns] Toverberg nieuw leven in,’ concludeert Peters. Vier sterren. Nadia Ezzeroili las De gevaarlijkste plek ter wereld, het debuut van Lindsey Lee Johnson. ‘Johnson [heeft] een bloedstollende roman afgeleverd die je soms naar adem doet happen,’ aldus Ezzeroili. Vier sterren.

‘De stemmen van de personages klinken niet eigen genoeg, hun persoonlijke dilemma’s krijgen nauwelijks zwaarte. Het zijn eerder vehikels voor maatschappijkritische inzichten dan helder uitgetekende personages die op zichzelf kunnen staan,’ schrijft Hassan Bahara in zijn recensie van Arundhati Roys Het ministerie van Opperst Geluk. Maar, stelt Bahara: ‘Wat stevig overeind blijft – ondanks het gebrek aan literaire zeggingskracht – is Roys onverschrokken behandeling van het huidige India, dat getekend is door politieke en financiële corruptie en monsterlijk sektarisme.’ Drie sterren [onze recensie]. Jeroen van Merwijk wijdt een bespreking en lofzang aan Het verhaal van mijn leven, de memoires van Giacomo Casanova. ‘Deze autobiografie van Casanova is een van de kostelijkste boeken die ik ooit heb gelezen.’ Vijf sterren.

Korter:

  • Wineke de Boer over Amélie Nothombs Riket met de kuif, drie sterren.
  • Maria Barnas over Ken Babstocks SIGINT, vier sterren.
  • Persis Bekkering las Edzard Miks Tussen ergens en nergens en geeft vier sterren: ‘Mooi is hoe Mik, zowel met vorm als inhoud, steeds op de rand van tegenstellingen balanceert.’ [leesfragment]
  • Erik van den Berg over Theodor Fontane’s Onder de perenboom, vier sterren.
  • Jan Luijten las Christoph Ransmayrs Cox of het verglijden van de tijd, vijf sterren.

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag in Sir Edmund, en zijn te raadplegen op volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

 

In Het Parool een groot stuk van Dirk-Jan Arensman over het onlangs in het Nederlands verschenen epos Machten der duisternis van Anthony Burgess. ‘Een overrompelende roman. Erudiet, ambitieus en oergeestig. […] Het echte wonder van Machten der duisternis zit hem vooral in het briljante spel dat op allerlei manieren met de lezer wordt gespeeld,’ aldus Arensman. Vijf sterren [leesfragment].

Thomas Verbogt las Eileen Myles’ Chelsea Girls. ‘Als tijdsdocument is het sterk en Myles dist belevenissen op waarover je soms even aandachtig nadenkt, maar haar manier van vertellen hoort bij de tijd die ze wil oproepen, en die tijd is enorm voorbij,’ stelt Verbogt. Twee sterren. Arie Storm las Van kleine helden van Richard de Nooy [leesfragment]. ‘Als geheel overtuigt Van kleine helden me niet helemaal.’ Drie sterren.

Thérèse Desqueyroux is negentig jaar later nog steeds het meesterwerk dat het in 1927 al was,’ aldus Guus Luijters in zijn recensie van de nieuwe uitgave François Mauriacs werk. Dieuwertje Mertens las Rebecca Solnits Mannen leggen me altijd alles uit en geeft drie sterren. ‘Solnit is een goede essayist, maar ik heb haar liever dwalend, […] dan nadrukkelijk activistisch. Daarbij denk ik dat dit boek wellicht te zeer geworteld is in de Amerikaanse cultuur om in Nederland echt indruk te maken.’

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Nynke van Verschuer leverde voor deze editie van NRC Boeken een bespreking van Ger Groots De geest uit de fles, volgens haar 'een inzichtelijke introductie in de geschiedenis van de moderne wijsbegeerte'. Thomas de Veen las Wees onzichtbaar van Murat Isik, hij vindt de roman 'een waardevol, literair geluid in het huidige identiteitsdebat' en 'een belangrijk boek' [leesfragment]. En Arie van den Berg recenseert Thomas Möhlmanns Ik was een hond. '[Z]ijn taal weet vaak de logica te doorbreken, en wordt daardoor goede poëzie,' aldus Van den Berg over de bundel.

Arnold Heumakers wijdt een bespreking aan Manette Salomon, de onlangs vertaalde roman van Edmond en Jules de Goncourt. Manette Salomon geeft volgens hem 'een levendig, caleidoscopisch beeld van de 19de-eeuwse kunstwereld, met zijn kleurrijke ateliermores, jaarlijkse Salons, Prix de Rome, snobistische opdrachtgevers, kortzichtige critici en bittere armoede onder de minder getalenteerde of minder handige kunstenaars'. Michel Krielaars schrijft over Koen Hilberdinks J.B.W.P. Het leven van Johan Polak [leesfragment | recensie]. 'Hilberdink [is] er in geslaagd een overtuigende biografie van Polak te schrijven. Dat de excentrieke uitgever lang niet altijd sympathiek, maar ook mateloos verwend, irritant en akelig naar voren komt, is daarbij een verdienste,' staat er onder meer in de recensie. Thomas de Veen sprak met Andy Griffiths, auteur van De waanzinnige boomhut van 78 verdiepingen. '[I]k wil de verbeelding vergroten en voorbij de dingen brengen die je al eens gedacht hebt. Mijn kompas is Alice in Wonderland, dat ook vol staat met paradoxen en discussies over wat woorden betekenen, waarom een woord niet zomaar kan betekenen wat je wilt,' zegt Griffiths in het interview.

Verder:

  • Rob van Essen over Helen Dunmore, Birdcage Walk (vier ballen)
  • Janet Luis over Jelmer Jepsen Amanda (vier ballen)
  • Roos van Rijswijk over Sara Taylor, De Laura's (drie ballen)
  • Margot Dijkgraaf over Marguerite Duras, Gesprek in een parkje (vier ballen)
  • René van Stipriaan over Ileen Montijn, Tot op de draad [recensie] (drie ballen)

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Irene Start recenseert Laat los mijn hand van Edward Docx, 'een warme, niet-sentimentele roadnovel over afscheid nemen'. Victor Pak wijdt een stukje aan Hillbilly Blues van J.D. Vance [leesfragment]. 'In Hillbilly Blues weet Vance op bewonderenswaardige wijze zijn levensverhaal te verweven met de teloorgang van een regio. Zijn memoires zijn veel meer dan dat alleen,' aldus Pak. En Simon Rozendaal las Philipp Bloms De opstand van de natuur [leesfragment]. 'Helaas slaagt Blom er niet in een overtuigende relatie te leggen tussen de ontwikkelingen in Europa en de "kleine ijstijd",' stelt Rozendaal. Desalniettemin geeft hij het boek vier sterren.

Elsevier verschijnt elke donderdag en is voor abonnees toegankelijk via weekblad.elsevier.nl. Elsevier is te koop bij het Nieuwscentrum.

In De Groene Amsterdammer een groot stuk van Vic van de Reijt over Koen Hilberdinks biografie van Johan Polak, J.B.W.P [leesfragment]. ‘Uit het boek rijst het portret op van een uitgever, die vooral voor zijn privébibliotheek aan het werk was. Wiens grootste genoegen erin bestond luxe edities van zijn literaire helden J.H. Leopold, P.C. Boutens, J.C. Bloem en Gerard Reve uit te brengen. […] Hilberdink schetst een liefdevol maar soms ook genadeloos portret van Johan Polak, wiens leven van 1928 tot 1992 beheerst wordt door angstaanvallen en gevoelens van minderwaardigheid,’ schrijft Van de Reijt.

‘Dit boek is geen antropologische studie naar gebruiken van vreemde stammen, maar een poging het gewone van een samenleving, ook onze samenleving, in een ander en betekenisvoller licht te zien. Peeters zette hiertoe een stijl in die op zoek is naar magie, een betere term weet ik zo gauw niet. […] Literatuur is magie en Peeters is een belangrijke tovenaar,’ aldus Kees ’t Hart in zijn recensie van Koen Peeters’ De mensengenezer. En Cyrille Offermans bespreekt Claudio Magris’ Het museum van oorlog. 'Ik zie Magris, meer nog dan Kundera en Kónrad, als erfgenaam van de grote Midden-Europese romantraditie. Misschien wordt de eretitel "Europees auteur" tegenwoordig nogal makkelijk verleend, maar als die op één schrijver van toepassing is, dan wat mij betreft op deze literaire reus uit Triëst,' stelt Offermans.

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene.

MINDBOOKSATH : athenaeum