Nieuws: Shoppinghour heeft iets echts (interview met de makers van ShoppingHour)

14 april 2012

Bij de kassa van Athenaeum Nieuwscentrum lag de afgelopen weken een nieuw tijdschrift: Shoppinghour. Het is Engelstalig, gemaakt in Londen, en gewijd aan kunst, filosofie, poëzie en kritische theorie. Deze maand kwam nummer 8 uit ('The Critique of Science') en thomas franssen sprak met de oprichters, Peter Eramian en Yasushi Tanaka-Gutiez.

TF: Waarom hebben jullie ervoor gekozen om in deze tijd een tijdschrift te beginnen?
SH: we zijn begonnen tijdens de zine revivial die plaatsvond in het midden van de jaren 00: overal verschenen opeens nieuwe tijdschriften. Shoppinghour begon als een gefotokopieerd pamflet bij elkaar gehouden door twee nietjes. Dat deed je dan voor die vijftig vrienden en familieleden om je heen en dat was dat. Uiteindelijk groeide het tot wat het nu aan het worden is.

TF: En dan ook nog eens op papier in plaats van digitaal?
SH: Digitaal heeft natuurlijk wel zijn voordelen, helemaal voor de eenhapsmedia en het snelle nieuws, maar wij zijn trots op onze papieren verschijningsvorm. De digitale wereld staat voor ons gelijk aan de consumptie van informatie, terwijl wij eigenlijk het tegenovergestelde doen. Wij vragen de lezer om te participeren, niet alleen te consumeren. En daarvoor is een fysiek object, met zijn eigen integriteit, beter geschikt. We willen dat ons publiek ervan geniet en de nummers koestert, dat ze er voorzichtig mee omgaan, het met zich mee dragen, en dat ze het dan over een paar jaar herlezen en het nog steeds waardevol achten. Wij denken dat de inhoud tijdloos is, en het is juist die inhoud die om een papieren omhulsel vraagt in tegenstelling tot wat er in de digitale wereld gebeurt – Shoppinghour heeft iets echts.

TF: Oke, Shoppinghour is echt, dat zie ik wel. Het is serieus, jullie lijken er iets mee te willen. Wat willen jullie ermee zeggen?
SH: In de hedendaagse samenleving gaat het (te) vaak over geld. Wij beginnen niet bij de vraag ‘oké, wie gaat dit kopen?’, wij beginnen bij de vraag ‘oké, waar zouden mensen over na moeten denken?’ We maken Shoppinghour met een bijna naïeve oprechtheid. En met een angstloze ambitie om mensen iets te bieden waardoor ze het leuk gaan vinden om weer eens na te denken. Ons gebruik van ironie is nooit cynisch en ons nihilisme is altijd constructief. Wij zien onszelf als deel van de nieuwe beweging van Critical Educators – dat is een mondiale beweging van reconstructivisten die geloven dat het idee van democratisch vrije-marktkapitalisme misleidend en nep is. En dat is heel duidelijk geworden in de jaren na 9/11. In de afgelopen decennia is de werkelijkheid van het kapitalisme bloot komen te liggen, met behulp van de postmodernistische en deconstructivistische filosofie. Wij vinden dat het nu onze verantwoordelijkheid is om iets nieuws te bieden. We deconstrueren dus niet meer, we reconstrueren.

TF: Zijn er specifieke tijdschriften waar jullie op lijken of competitie mee voeren?
SH: We zijn Shoppinghour begonnen voor de mensen waar we van houden en voor de mensen waar we in de toekomst van hopen te houden. Er is niet speciaal één tijdschrift waar Shoppinghour op lijkt omdat we niet echt één tijdschrift in ons achterhoofd hadden toen we eraan begonnen. We zijn ons er wel bewust van dat er tijdschriften zijn die op ons lijken, maar we voelen niet echt competitiedrang. Eigenlijk juist het tegenovergestelde, er is een sterk gevoel van gemeenschappelijkheid binnen deze tijdschrift-cultuur en daar zijn we blij mee en we hopen dat we er iets aan toevoegen. Het MoMa heeft een tentoonstelling gewijd aan de belangrijkste nieuwe tijdschriften van de afgelopen jaren, dat geeft goed weer wat er gebeurd op dit gebied.

TF: Denken jullie dat Shoppinghour de potentie heeft om een van die grote commerciële tijdschriften te worden? Of is dat niet de bedoeling?
SH: Het zou neerbuigend en best cynisch zijn als we zouden denken dat Shoppinghour alleen voor de 1% is. Wat moet de andere 99% dan? We hopen dat we meewerken aan een langzame verandering in het consumptiegedrag, een heel langzame verandering, waarbij mensen initiatieven zoals het onze en anderen meer zullen waarderen. Wij bieden iets anders, substantiëler en oprechter, dan wat er door de grote tijdschriften geboden wordt.
Iemand vertelde ons onlangs dat oprechtheid weer een trend begint te worden. Wij hopen dat wij daar deel van kunnen uitmaken. We zijn moe van die ‘fuck you’-houding, dat cynische nihilisme dat je vaak vindt in hedendaagse modewereld en reclame. We zijn trouwens nog steeds nihilisten hoor, maar wel op een andere manier. Dus misschien worden we wel een groot tijdschrift, maar nooit op de manier waarop ze nu bestaan.

TF: Shoppinghour komt uit Londen, maar het tijdschrift lijkt niet echt aan de stad gebonden. Alleen Peter woont in Londen, en jullie hebben redacteuren in verschillende Europese steden. Is Shoppinghour Brits? Of doet nationaliteit er niet meer toe?
SH: Nee, Shoppinghour heeft geen nationaliteit. Maar we zien onszelf wel als tegelijk kinderen en criticasters van een ongelukkig ‘westers’ of ‘noords’ neo-hyperkapitalisme dat keer op keer bewijst dat het zelfdestructief en meedogenloos expansionistisch is.

TF: Dat is wel een cynische kijk op de westerse wereld. Zijn jullie echt zo cynisch? Dat gevoel kreeg ik helemaal niet toen ik nummer 8 las.
SH: Er is niets cynisch aan het identificeren van de grimmige werkelijkheid waarin mensen elke dag wakker worden. Trouwens, los van iemands normatieve ideeën over de staat van de wereld, het is pas echt cynisch om je eigen idealen aan de lezer op te leggen. Alsof ze dat zelf niet zouden kunnen. Wij geven onze mening, maar we leggen hem niemand op.

Inderdaad, wat ons reconstructivistische ideaal van dat van anderen onderscheidt is dat we nergens proberen een bepaald gevoel, of een bepaalde mening aan de lezer op te leggen. Wij denken dat het een beetje wrokkig je idealen maar blijven opleggen ons echt niet verder zal brengen. Lezers nemen van Shoppinghour wat ze willen. Sommige zullen het met skepsis lezen, anderen zullen zich empowered voelen. En dat gevoel geeft hoogstwaarschijnlijk ook aan waar je staat als deelnemer van ons forum. Dat is wat we de lezer bieden, een forum. Door zelf geen standpunt in the nemen over hoe je je zou moeten voelen als je Shoppinghour leest. Door zelf een stap achteruit te doen is er ruimte voor de lezer om zelf de ideeën die we naar voren brengen te interpreteren. Het forum zelf is gebaseerd op een meedogenloze kritiek op de samenleving. Maar vanuit die plek, vanuit die basis laten we het verder zijn wat het is.

TF: Ik wilde nog wat vragen over het design van Shoppinghour want dat komt heel dicht bij een kunstwerk. Waarom hebben jullie zoveel aandacht voor het design?
SH: Omdat we geloven dat inhoud en vorm zich tot elkaar moeten verhouden en elkaar moeten aanvullen. De vorm is eigenlijk net zo kunstzinnig als de inhoud, onze designers TWO hebben even veel artistieke en intellectuele integriteit als onze auteurs. Het design is dus ook niet alleen een omhulsel, het moet zelf ook spreken. Er is een soort eenheid waar we naar streven voor het tijdschrift.

TF: Het design zorgt er wel voor dat het lezen niet heel makkelijk is. Veel pagina’s bestaan uit verschillende teksten en beelden in verschillende vormen. Het is niet meteen duidelijk hoe jullie willen dat het gelezen wordt, maar daar hebben jullie vast wel over nagedacht. Wat voor leeservaring willen jullie de lezer geven?
SH: Er is zeker een bepaalde speelsheid aan het ontwerp wat er soms afleidt van de tekst en van de normale gestroomlijnde leeservaring. Dat is zo omdat we willen dat lezers zich onderdompelen in het geheel, en uitgedaagd worden, verrast en gestimuleerd. Op die manier hopen we dat Shoppinghour de lezer op steeds verschillende niveau’s aanspreekt, zowel inhoudelijk als visueel.

Thomas Franssen is socioloog. Hij promoveert op een onderzoek naar de amerikanisering van het Europese literaire veld in de twintigste eeuw.

Reacties