Recensieoverzicht

Iedereen die op reis een dagboek bijhoudt, kent het probleem. De ontdekkingsreiziger David Livingstone zei het aan het eind van zijn leven al: ‘Ik doorkruis liever nog een keer het Afrikaanse continent dan dat ik nog een boek schrijf. Het is zoveel makkelijker te reizen dan erover te schrijven.’
Als er één is die op het gebied van reizen, en het schrijven over reizen, een autoriteit genoemd mag worden, is het Paul Theroux. Van The Great Railway Bazaar tot World’s End heeft hij in de loop van vijftig jaar prachtige en inspirerende boeken over zijn omzwervingen geschreven. Door godeke donner.

N.B. Deze recensie publiceerden we al eerder in mei 2011 naar aanleiding van het verschijnen van de oorspronkelijke editie van het boek. Oudere recensies kunt u in ons archief terugvinden.

Wat doe je wanneer je een schrijver bent en je het aftakelingsproces van je ouders van dichtbij hebt meegemaakt? Het antwoord ligt voor de hand: hun levensverhaal reconstrueren in een roman. Dat doet Nico Dijkshoorn – onder meer bekend als huisdichter bij De Wereld Draait Door en als columnist voor Voetbal International en dagblad De Pers – in zijn nieuwste roman. Nooit ziek geweest is een aaneenschakeling van memorabele momenten aan de hand waarvan het levensverhaal van zijn ouders, Klaas en Nel Dijkshoorn, beschreven wordt. Door carmen meuffels.

N.B. Dijkshoorn kwam eerder zelf aan het woord op Athenaeum.nl, in de aanloop naar Lowlands 2011.

Carole Martinez schetst in Du domaine des murmures een wereld die ver van de onze ligt. Het is 1187, Esclarmonde, de dochter van een kasteelheer, weigert te trouwen met de man die haar vader voor haar heeft bedacht. In plaats daarvan wil ze zich voor eeuwig verbinden aan God. Ze laat zich opsluiten in een kleine cel, naast een kapel die voor haar gebouwd wordt. Haar leven zal bestaan uit bidden en het helpen van mensen die langs haar getraliede raam komen.
Het lijkt een ‘gewoon’ kluizenaarsbestaan te worden van een non, maar dan gebeuren er dingen die haar voor de buitenwereld heilig maken. Ze krijgt een kind. We weten hoe de vork in de steel zit, leven met het geheim mee en zien hoe Esclarmonde haar leven als heilige vorm probeert te geven en tegelijkertijd worstelt met de aardse werkelijkheid en de liefde voor haar kind en voor God. Door arjen van meijgaard.

In het huidige internettijdperk zal voor velen het bijhouden van een knipselarchief een overbodige en archaïsche bezigheid lijken. Dat zoiets echter absoluut geen nutteloze arbeid is, wordt bewezen door voormalig journalist Igor Cornelissen (1935), ooit politiek trotskistisch georiënteerd. Jarenlang werkte hij voor het weekblad Vrij Nederland. Niet alleen in eerdere delen van zijn memoires, maar ook in zijn andere werk blijkt vaak een minutieus bijgehouden knipselmapje de basis te zijn voor een interessante speurtocht of diepgaand onderzoek. In het onlangs verschenen vierde deel van zijn memoires Een boer achter een raam, opent Cornelissen opnieuw een archiefmap met persoonlijke herinneringen aan vergeten, opmerkelijke figuren uit een politiek marginaal landschap, de boekenwereld, de journalistiek en de jazzmuziek. Door martin smit.

Een bibliotheek vol niet te vergelijken werken van historici, tragici, retorici, lyrici; biografen, dichters, geneeskundigen, architecten; stoïcijnen, epicuristen, christenen: traktaten, mythen, recepten, correspondenties, satiren, gedichten, redevoeringen, hymnen, fabels, oden, epoden, epigrammen, elegieën, apologieën. Soms slechts een verzameling fragmenten, soms werken die een tiental deeltjes beslaan. Hoe kies je uit ruim vijfhonderd Loebdeeltjes een favoriet? Iemand als Cicero had zonder twijfel voor zichzelf gekozen. Maar wie kies ik? Door lujzika adema van kooten.

N.B. deze recensie is een bewerking van Adema van Kootens bijdrage aan de viering van honderd jaar Loeb op 12 januari. Alle delen van de Loeb Classical zijn tijdelijk in prijs verlaagd tot € 18,95.

Toen de Italiaanse dichter en schrijver Cesare Pavese (1908-1950) op het hoogtepunt van zijn roem overleed, liet hij veel ongepubliceerd werk na. Het was zijn vriend en uitgever bij Einaudi Italo Calvino die enkele jaren later in een ladekast een bijzondere romanproject ontdekte dat nu voor het eerst in het Nederlands is vertaald als Het grote vuur (vertaald door Evalien Rauws & Luc de Rooy). Het is geschreven samen met collega-auteur Bianca Garufi; om en om nemen ze een hoofdstuk voor hun rekening. In tegenstelling tot andere schrijversduo’s hebben Pavese en Garufi zich dus niet geforceerd om er een eenstemmig geheel van te maken. Je bent getuige van twee schrijvers die in dialoog met elkaar een verhaal vormgeven. Door karlijn de winter.

Een oorlog aangrijpen om los te komen van thuis; genieten van het gevaarlijke en wrede leven in de gevechtslinie; eeuwig twijfelen over de juiste keuzes, maar wel mensenlevens redden door kordaat en doortastend optreden. Het verhaal van Mon enfant de Berlin (nu vertaald door Liesbeth van Nes als Kind van een oorlog), de nieuwe Anne Wiazemsky, zit vol tegenstellingen, zegt arjen van meijgaard.

N.B. Deze recensie werd het eerst in september 2009 gepubliceerd. We publiceerden al meer dan driehonderd recensies, zie ons archief.

‘Some say a host of cavalry, others of infantry, and others of ships is the most beautiful thing on the black earth, but I say it’s whatsoever a person loves.’

Fragment 16.1-4 is de eerste strofe van een prachtig en ingenieus gedicht van Sapfo in de Engelse vertaling van de Loebeditie van David Campbell. De dichteres (zevende eeuw v.Chr.) is een van de vroegste dichters uit de Westerse cultuur, een van de weinige vrouwenstemmen uit de Oudheid die aan ons zijn overgeleverd, en ze bezong haar liefde voor vrouwen. Die liefde wordt sindsdien lesbisch genoemd, naar Lesbos, het eiland waar ze woonde. Maar Sapfo’s naamsbekendheid rust uiteindelijk op het fundament van haar dichterschap: een compleet gedicht, een paar lange fragmenten en een heleboel hele korte. De wat langere fragmenten zijn, hoe gehavend soms ook, allemaal schitterende gedichten – helder, ontroerend en empathisch. Ze zijn vaak vertaald als poëzie en vaak uitgegeven met de Griekse tekst erbij. Maar de Loebeditie Greek Lyric I: Sappho & Alcaeus geeft een vollediger en interessanter beeld van de dichteres, dan vele andere edities. Door jacob zwaan.

N.B. vanaf 12 januari zijn alle delen van de Loeb Classical tijdelijk in prijs verlaagd tot € 18,95.

In 1992 kreeg striptekenaar Art Spiegelman (1948), redacteur en uitgever van het avantgarde striptijdschrift RAW, de Pulitzerprize voor zijn graphic novel Maus. In de jaren zeventig was hij begonnen zijn vader Vladek Spiegelman te interviewen over diens belevenissen voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vladek en zijn vrouw Anja Zylberberg overleefden het vernietigingskamp Auschwitz–Birkenau. Spiegelman kreeg het idee het verhaal van zijn ouders in de vorm van een stripverhaal te publiceren, in de context van de opkomst van de nazi’s en van de jodenvervolging. Dat werd het in twee delen gepubliceerde Maus: Maus I verscheen in 1986, Maus II in 1991. In Maus tekende Spiegelman joden als muizen en nazi’s als katten.
Tot op de dag van vandaag beheerst Maus het leven van Art Spiegelman. In het onlangs gepubliceerde boek Metamaus legt Spiegelman verantwoording af – onder andere in enkele speciaal voor deze uitgave getekende pagina’s – over zijn werkwijze voor Maus en doet hij ontstaansgeschiedenis en achtergronden van het verhaal gedetailleerd uit de doeken. Door martin smit.

Zijn historische romans ooit dun? De meesten zijn vuistdik en staan bol van spannende personages, koninklijke intriges, bloederige afrekeningen, uitgebreide familiestambomen. The Buddha in the Attic ziet er niet uit als een historische roman, maar is het wel. Maar dan een kleine, eenvoudige, korte maar krachtige, 129 pagina’s tellende roman met een unieke kijk op de geschiedenis in kwestie.
Julie Otsuka’s onderwerp is het lot van een groep van zogenaamde ‘picture brides’, die begin twintigste eeuw vanuit Japan naar San Francisco varen om daar met een man te trouwen die ze alleen van foto’s kennen. Ze hopen op een beter leven, maar worden al snel geconfronteerd met de realiteit. Ten eerste zijn veel mannen niet helemaal eerlijk geweest in hun foto’s en brieven, en ten tweede zijn de vrouwen binnen de kortste keren landarbeider, boerin, of dienstmeid voor rijke, blanke Amerikanen. Door emmi schumacher.