Recensieoverzicht

Soms laten boeken belangrijke dingen ongezegd. Het gebeurt echter maar heel zelden dat het ongezegde uit een vorig boek, onderwerp wordt voor een nieuw. In Stilte, geste, stem, doet René ten Bos precies dat.
In 2008 schreef Ten Bos Het geniale dier, een briljante studie die terecht meedong naar de Socrates wisselbeker waarop ook het schitterende Uit verveling van Awee Prins en winnaar De sublieme historische ervaring van Frank Ankersmit kans maakten. Het geniale dier legde een hoop vragen uit de periferie van de filosofie bloot. Eén vraag die Ten Bos echter bleef bezighouden was de vraag: kunnen dieren spreken? Door leonhard de paepe.

Rechtstreeks uit de moestuin komen ze, de veertig groenten en enkele vruchten uit Het grote Larousse moestuin receptenboek. Stuk voor stuk worden ze kort beschreven en per groente worden meerdere recepten gegeven, voorzien van veel aardige en praktische tips en hier en daar een onverwachte bereidingswijze. Mocht je het even niet meer weten met je dagelijkse verse twee ons, dan biedt Larousse uitkomst: in dit Receptenboek vind je altijd wel een goed idee. Door debby koudenburg.

Voor je het weet rust er weer een taboe op het H-woord. De hypotheekrenteaftrek is zelden zo veilig geweest als bij onze huidige minister-president. En dat terwijl het juist dit soort belastingprikkels zijn die ons uiteindelijk de das om doen, aldus Dambisa Moyo's How the West was Lost. Ze bedoelen het misschien goed, de Mark Ruttes van het Westen, maar hun goede bedoelingen hebben ons de afgelopen decennia vakkundig de economische afgrond ingeleid. Door misha velthuis.

Kunstenaars die hun geld verdienen met louter ideeën – het blijft een lastig te behappen gegeven. Wat ‘scheppen’ ze dan? Is dat geen doen alsof? Dus toen Museum Boijmans Van Beuningen begin dit jaar de conceptuele sculptuur Pindakaasvloer (1962) aankocht, moest de ontwerper, Wim T. Schippers, in menig praatprogramma komen opdraven voor tekst en uitleg. Had hij werkelijk alleen het concept verkocht? Met niet eens één pot pindakaas erbij? Vond hij dat zelf ook niet een beetje raar? Voor wie hier toen geen genoeg van kon krijgen, is er nu het februari/maartnummer van Metropolis M waarin conceptuele kunst ter discussie staat. Door sara spoelstra.

‘Vaker dan welke andere politieke partij dan ook is het CDA dood verklaard,’ schrijft historicus Gerrit Voerman in het recent door hem samengestelde Conjunctuur van de macht. Met hem verwonderen zich veel buitenstaanders over de Nederlandse christen-democraten, ondanks, of misschien juist wel door hun prominente rol in de Nederlandse politiek. Met stijgende verbazing keken ze bijvoorbeeld mee over de schouders van CDA-leden, die zich mochten uitspreken over de mogelijke regeringsdeelname van hun partij. Te midden van de emotionele pleidooien van voor- en tegenstanders van samenwerking met de Partij voor de Vrijheid zochten de toeschouwers naar houvast: hoe verlopen de fronten in deze partij? Welke coördinaten bepalen haar koers? Aan welke tradities kan ze vasthouden na weer een verloren verkiezing, deze woensdag? Twee recent verschenen boeken over het Christen Democratisch Appèl scheppen duidelijkheid. Door peter van dam.

Design zoekt al lang de grens met de kunsten, en nu vervaagt die grens meer en meer. Het onderscheid was altijd massaproductie en functie – en schilderij is niet toegepast – maar inmiddels betaalt men voor twintigste-eeuws design meer dan voor antiek. En daar blijft het niet bij: ook de galeriehouders tonen interesse en beginnen stukken aan te kopen. Een bijzondere ontwikkeling, goed vastgelegd in Collecting Design, schrijft joris nielander. Adam Lindemann, de auteur en zelf verwoed verzamelaar, verwoordt het zo:

'Suddenly the design market looked like the microcosmos of the art market, one that was built to lure in art collectors like me, and that was just what it did. The design bug bit me in a big way, it offered a window into an all-new universe, a growing market with the promise of real investment potential.'

‘Ik zeg het je toch…’ Zo begint meneer Nakano te pas en te onpas zijn zinnen. Het is een van de vele merkwaardige gewoontes van de vreemde magere man die een handel heeft in oude rommel, in een westelijke buitenwijk van Tokio waar veel studenten wonen. Voor Hiromi, de jonge vrouw die op een dag bij meneer Nakano komt solliciteren, wordt de winkel een plek waar ze haar toevlucht zoekt, en waar ze tussen de oude rommel toch iets waardevol zal vinden.
Net als in De tas van de leraar vertelt Hiromi Kawakami in Nakano’s handel in oude rommel een subtiel liefdesverhaal. Ditmaal doet ze dat vanuit de belevingswereld van een eigenzinnig meisje, met een soms verwarrende, maar vooral intrigerende roman als resultaat. Door anne-martijn van der kaaden.

Op 4 april aanstaande is het een jaar geleden dat de schrijver Rudy Kousbroek overleed, maar het is geenszins stil geworden rondom zijn nalatenschap. Er komt een themanummer van De Groene Amsterdammer, een uitzending van Boeken, 1 april spreekt K. Schippers de eerste Kousbroeklezing uit in De Rode Hoed en presenteert De Gids een hommage aan de essayist. Maar de eerste in deze reeks hommages aan de essayist is Het meisjeseiland, een meer dan 600 bladzijden tellende bundel die naast foto's en andere afbeeldingen voorzien is van een korte biografie, een bibliografie, een voorwoord van Hans Ree en een nawoord van de samenstellers. Dat zijn Marja Roscam Abbing en Wout Woltz, beide voormalig NRC-collega's en goede vrienden van de essayist. Het meisjeseiland is een representatieve doorsnede van Kousbroeks oeuvre, en biedt een uitstekende inleiding en een kans op herontdekkingen. Door esther wils.

Overal zijn ze te vinden: eenzame, saaie mannen, halverwege hun leven, zonder noemenswaardige eigenschappen, zonder ambitie of iets wat daarop lijkt en die bovendien ook nog eens worstelen met hun armzalige bestaan. Maar hoe onopvallend ze ook zijn, dat deze op het eerste gezicht nietszeggende kantoorklerken of bankbediendes de hoofdrol kunnen spelen in prachtige romans blijkt uit De solitair van Eugène Ionesco en De zondagen van Jean Dézert van Jean de la Ville de Mirmont. Sinds kort kan hier De Graf Zeppelin of De lijdensweg van Émile van René de Obaldia aan worden toegevoegd. Deze in 1956 verschenen roman is onlangs knap vertaald door Mirjam de Veth (die ook De zondagen van Jean Dézert vertaalde). Door arjen van meijgaard.

‘De Poezenkrant valt tegen. Vroeger stond er nog wel eens wat leuks in, maar tegenwoordig is het allemaal ongein,’ schrijft directeur P. Schreuders van De Poezenkrant in een rood-omrand kader in het zojuist verschenen nummer (no. 55, voorjaar 2011). De directeur wil vooral voorkomen dat kopers een abonnement nemen op het tijdschrift. Toch is, ondanks dit door de directie ingezette ontmoedigingsbeleid, dit nummer absoluut weer een bewaarexemplaar. Immers, de verschijning van een Poezenkrant is altijd een belevenis. Door martin smit.