Recensieoverzicht

Eind 2009 won Herman Koch de NS-publieksprijs voor Het diner, een thrillerachtige roman over een misdaad (het in elkaar slaan van een zwerver), de daders (twee jonge jongens), de op de hoogte zijnde maar erover zwijgende medeplichtigen (hun ouders), en vooral over de vraag: Wat doe je in zo'n geval? Wat is juist? Wat is fout? Bestaan 'juist' en 'fout' überhaupt, of is hun betekenis aan omstandigheden onderhevig? Kochs nieuwe roman, Zomerhuis met zwembad, roept ook dergelijke vragen op. De situatie is weliswaar anders (met een verkrachting van een jong meisje en een arts die een medische 'fout' maakt), maar wederom is het de moraal die in twijfel wordt getrokken. Kochs kunstje is bekend, maar daarom niet minder effectief. Wat in Het diner werkte, doet dat in Zomerhuis met zwembad ook. En dan beter. Door carmen meuffels.

N.B. Herman Koch signeert 26 maart bij Athenaeum Boekhandel Haarlem.

Richard Sennett begon Respect in a World of Inequality met een beschrijving van zijn jeugd. Hij groeide op in een gebroken gezin in een armoedige buurt in Chicago. Als ‘kansarme jongere’ wist hij echter toch vaste grond onder de voeten te vinden. De kleine Sennett bleek muzikaal en wierp zich met alles wat hij in zich heeft op de cello. Maar de cello bleek al snel voor hem niet alleen een instrument, een middel, maar ook een doel op zich: 'De ontwikkeling van elk talent impliceert een element van vakmanschap, namelijk dat je iets goed doet om het goed te doen. En dit element van vakmanschap leidt bij het individu tot een innerlijk besef van zelfrespect. Het gaat er niet zozeer om dat je carrière maakt, maar dat je ergens deel van uitmaakt. De muziek heeft mij dat geschenk gegeven.’ Door pieter hoexum.

Jamie Oliver doet de dingen vaak nét even anders. Dat geldt ook voor Jamie Magazine. Afgezien van enkele advertenties is Jamie Magazine meer een kookboek dan een tijdschrift. Het is gedrukt op mat papier dat is geproduceerd uit duurzame bosbouw, en het ruikt ook een beetje als een echt boek. Geen glossy foodmagazine dus en dat is prettig. Het gaat om maakbaar en goed eten, de stijl is losjes, op de Jamie-manier, geen blabla, rechttoe rechtaan. In het januarinummer staan meer dan honderd zeer bruikbare en originele recepten, korte artikelen, mooi gefotografeerde gerechten, veel tips en ingrediënteninformatie en natuurlijk een handige receptenindex. Door debby koudenburg.

‘In het jaar 2007, drie eeuwen nadat ze gecomponeerd waren, stonden de cellosuites nummer 1 op de klassieke hitparade van iTunes, in een opname door Rostropovitsj (Bach leek het die maand helemaal gemaakt te hebben bij de iPod-generatie: er stond nog een andere versie van de cellosuites in diezelfde top 20, om nog maar te zwijgen van drie andere stukken van de componist).’

Muziekjournalist Eric Siblin was uitgekeken op de popmuziek toen hij Bachs cellosuites voor het eerst hoorde. Hij was overrompeld door hun schoonheid, vatte onmiddellijk het plan op hun wordingsgeschiedenis uit te zoeken en schreef uiteindelijk een slim en aanstekelijk boek waarin naast de componist ook de herontdekker van de suites en hun voornaamste vertolker Pablo Casals een hoofdrol speelt. Door esther wils.

N.B. een registratie van een lezing van Siblin in Spui25 is te zien bij Lezen.tv.

De valkuil van tijdschriften met een thema is de illusie van volledigheid die ze wekken. Maar bij zowel de sobere Boekman als de luxueuze Viewpoint, beiden autoriteiten binnen hun eigen sector (de een cultuurbeleid, de ander design) is die illusie meer dan aannemelijk. Te meer daar beide bladen een periodiek hanteren – Boekman is een kwartaaluitgave, Viewpoint een halfjaarlijkse – waarin meer dan genoeg tijd is om alles te verzamelen wat er te weten is over een specifiek onderwerp. Dat geld kennelijk ook voor de financiën, want in beide bladen is geen commerciële advertentie te vinden. Door sara spoelstra voor hard//hoofd en Athenaeum.

Nu de animatiefilm een zelfstandige plek heeft ingenomen in de filmwereld, is het tijd voor een overzicht van de beste, de meest noemenswaardige of de meest invloedrijke honderd animatiefilms. Animaties hebben hun eigen Oscar, hun eigen festivals en hun eigen fans. Lang is het idee geweest dat animaties films voor kinderen zijn, maar de laaste jaren is het aanbod zo breed in inhoud en techniek, dat medium en kijkers volwassen zijn geworden. Het animatiespectrum bestrijkt nu een breed spectrum van Disney’s Bambi tot de geanimeerde documentaire Waltz with Bashir of de dystopische Sci-fi van A Scanner Darkly. Andrew Osmond doet een inventarisatie in 100 Animated Feature Films. Door helen westerik.

‘Beschouw het volgende als een beknopte toelichting op eventuele krantenkoppen in de nabije toekomst.’ Dit bruggetje zit verstopt tussen twee kleine paragrafen halverwege Robert D. Kaplans Moesson. De Indische Oceaan en de toekomstige wereldmachten (Monsoon, vertaald door Margreet de Boer). Afgezien van ‘beknopt’ is deze uitspraak echter een perfecte introductie voor het hele boek - Kaplans vierhonderd pagina’s tellende verslag van zijn reis rond de Indische Oceaan is een interessante en welkome aanvulling op de buitenlandpagina’s die we van het komende decennium kunnen verwachten. Door misha velthuis.

N.B. Robert Kaplan bezoekt 8 februari het John Adams Institute.

Waarom zou je, vroegen veel critici zich af over 20 under 40, een verzameling korte verhalen van jonge schrijvers die volgens de New Yorker 'the future of American fiction' zullen gaan bepalen. Veertig is een arbitraire leeftijdsgrens, dragen ze aan: wie weet is de meest invloedrijke schrijver van de nabije toekomst wel van middelbare leeftijd, of is hij of zij op dit moment nog een ongepubliceerde zestienjarige. En dan nog. Misschien lost geen enkele van de in de bundel opgenomen beginnende schrijvers hun belofte in; misschien raken de meer gevestigde namen de literaire draad volkomen kwijt. Misschien gaat het schrijverskoppel Jonathan Safran Foer en Nicole Krauss (allebei present) wel scheiden en krijgen ze door een daaropvolgende zware depressie nooit meer een letter uit hun pen. Zelfs voor de New Yorker blijft de toekomst onvoorspelbaar. Door emmi schumacher.

De trek naar de stad, omvangrijk en wereldwijd, leidt tot grote omwoelingen. Economisch en cultureel, maar zeker ook politiek. In tal van steden over de hele wereld vind je concentraties van volksverhuizers, gelukzoekers en avonturiers die het karige bestaan op het platteland vaarwel hebben gezegd en vol verwachting uitzien naar het leven in een land van melk en honing, waar de straten met goud zijn geplaveid en werk voor het oprapen ligt. Dat valt tegen en de confrontatie met de harde werkelijkheid zorgt voor sociale brandhaarden. In de negentiende eeuw was de migratie nauw verbonden met industrialisering en stedelijke groei, maar de verstedelijking die zich nu voordoet, waarbij de stadsbevolking de plattelandsbevolking in snel tempo in omvang voorbijstreeft, slaat alles. Aan de specifieke plekken waar de kersverse migranten voet aan wal zetten, heeft de Canadese journalist Doug Saunders een boek gewijd: Arrival City (De trek naar de stad, vertaald door Guus Houtzager). Intrigerende titel, fascinerend onderwerp. Door lodewijk brunt.

Nooit eerder verscheen Wunengzi, Nietskunner, uit de laat-negende eeuw, in een integrale vertaling in een westerse taal. De dialogen, verhalen en anekdotes waarmee de anonieme auteur de moderne lezer inleidt in Het taoïsme en de bevrijding van de geest hebben niets vaags of zweverigs, en altijd is er de vaste hand van de vertaler en toelichter om die lezer te begeleiden: de Vlaamse sinoloog Jan De Meyer. Door fred spek.