Recensieoverzicht

Het storende van Orwell lezen op de camping is dat je er voortdurend zin van krijgt om politiek actief te worden. Wat Penthouse doet met je sexdrive, doet Orwell met de engagementkwab in je hoofd. Je kunt geen bladzij lezen, of daar komt al de aandrang om Facebookgroepjes te starten; om pamfletten te schrijven en om kleur te bekennen. Orwell kiepert je steeds uit je luie klapstoel. En dat is storend, op de camping.
Ik heb het niet over Animal Farm of 1984, de twee boeken die we allemaal lazen op school. Of in elk geval, we weten waar ze over gaan: Hitler fout, Stalin ook fout, vrijheid goed. Zucht.
Die twee romans zijn hun venijn een beetje kwijt. Dat zie je aan het woordje ‘Big Brother’. Dat woordje uit 1984 was ooit een effectieve brandmelder tegen de totalitaire staat. Maar nu is het een stopwoordje geworden. Er hoeft maar ergens een camera te lopen of Big Brother is reeds watching us. Dit stukje gaat over de essays van Orwell. Door arjen van veelen.

In kranten lezen we zo nu en dan dat er weer een Camorra-kopstuk is gearresteerd. Maar nog altijd heersen maffiapraktijken en corruptie over de stad. Andrej Longo vertelt wat dit voor gewone Napolitanen betekent. Ze moeten zich een weg banen door groepjes dealers voor ze bij hun voordeur komen. Een zestienjarige kan zomaar voor hun neus staan en een mes uit zijn broekzak trekken. Iedereen draagt een dogtag om zijn hals, met zijn voornaam, achternaam, geboortedatum en bloedgroep. Over dit bedreigende milieu schreef Longo een verhalenbundel met de tien geboden als leidraad: Tien (Dieci, vertaald door Mieke Geuzebroek en Pietha de Voogd). Door karlijn de winter.

In de media verschijnen vaak genoeg cijfers over bootvluchtelingen. Hoeveel er opgepikt zijn nadat hun overvolle bootje dagen doelloos op zee heeft rondgedobberd, hoeveel er overleden zijn onderweg, of aangespoeld op het strand. De Marokkaanse schrijver Youssouf Amine Elalamy geeft De clandestienen in zijn boek, bekroond met de Grand Prix Atlas 2001 en vertaald door Jacco Leeuwerink, op prachtige en indringende wijze een gezicht, een naam, een leven. Hij verplicht ons stil te staan bij de vluchtige beelden die de televisie ons voorschotelt door de verhalen te vertellen van twaalf mannen en één vrouw, die zwanger is. Nadat ze gezamenlijk zijn ingescheept aan de kust van Marokko om op weg te gaan naar het geluk in Spanje, spoelen ze weer aan, op hetzelfde strand waarvandaan zij vertrokken. Door arjen van meijgaard.

Thomas Pynchon mag zich met Pynchon Notes tot het uiterst selecte gezelschap schrijvers rekenen aan wie een wetenschappelijk tijdschrift gewijd is. En in tegenstelling tot Henry James, James Joyce en Vladimir Nabokov leeft Pynchon nog; hij publiceerde vorig jaar op 72-jarige leeftijd zijn achtste roman, die eerder deze maand als Eigen gebrek bij De Bezige Bij verscheen. Maar wie leest zo'n literair zwaargewicht nu in Nederlandse vertaling? Zij die nooit eerder iets van hem lazen, want Eigen gebrek (Inherent Vice) is Pynchons meest toegankelijke boek tot dusver. Door bram gerrits.

Onbedoeld viel Molotovs toverlantaarn (Molotov's Magic Lantern) van de Engelse Ruslandkenner Rachel Polonsky (die op 28 mei  haar opwachting maakte in Spui25) de perfecte publicitaire lancering ten deel. Het boek en de auteur vormden de afgelopen maand de belangrijkste ingrediënten in een heuse academische controverse, resulterend in de smadelijke deconfiture van een van de grootste specialisten op het gebied van de geschiedenis van de Sovjet Unie, Orlando Figes. Nu de rust enigszins is weergekeerd, kan er eindelijk weer naar de merites van het boek zelf worden gekeken. Door bart van den bosch.

Gisteren werd bekend dat Newsweek van eigenaar verandert: zakenman en filantroop Sidney Harman neemt het weekblad van The Washington Post Company over voor - volgens geruchten - één dollar. Inclusief de schulden, en dat is belangrijker dan het bedrag dat Harman betaalde. Newsweek leed enorme verliezen, en is daarmee een zoveelste voorbeeld van een tijdschrift dat onder de digitalisering ten onder dreigde te gaan. Met Harmans aanschaf lijkt dat lot even uitgesteld.

De eigenlijke aanleiding van deze recensie was het thema van dit nummer (9 augustus 2010), 'What to Read Now', met een handvol lijstjes relevante titels (wat te lezen over de Taliban en groeperingen als de Tea Party?), Mark Twains autobiografie en documentairemaker en biograaf Shane Salerno, die belooft veel, zo niet alles over Salinger te onthullen. Maar: 'Do not read J.D. Salinger on a Kindle. Grab that broken paperback.' Een 75-jaar oud weekblad, op de grens van een nieuw tijdperk. Door daan stoffelsen.

In november 2009 verscheen Changing My Mind, van de Britse auteur Zadie Smith (1975), dit voorjaar de vertaling: Ik heb mij bedacht. Smith, bekend van romans als The Autograph Man (2002) en On Beauty (2005), heeft zich ondanks haar grote succes als fictieschrijver de afgelopen jaren vooral beziggehouden met het schrijven van (gelegenheids)essays voor kranten en tijdschriften. In Changing My Mind vinden we een overzicht van haar non-fictiestukken van de afgelopen tien jaar, die ondanks Smiths grote schrijftalent helaas vaak niet overtuigen. Door fleur kief.

Afgelopen mei werd de Lost Man Booker Prize uitgereikt, een Booker Prize voor het beste boek van 1970 — als gevolg van een verandering in het reglement kwamen boeken die in dat jaar gepubliceerd werden nooit voor een prijs in aanmerking. Troubles, het eerste deel van de ‘Empire Trilogy’ van de in 1979 overleden Brit J.G. Farrell, kwam als winnaar uit de (verlate) bus. Een prijs in 2010 voor een boek dat veertig jaar eerder is gepubliceerd, en weer vijftig jaar eerder speelt: net na het einde van de Eerste Wereldoorlog, en aan het begin van de onafhankelijkheidsoorlog in Ierland. Door emmi schumacher.

Een boek over een boek. Dat is The Book that Changed Europe. Het gaat over de in de jaren 1723 tot en met 1737 bij de Amsterdamse uitgever J.F. Bernard in zeven foliodelen verschenen Cérémonies et coutumes religieuses de tous les peuples du monde représentées par des figures dessinées de la main de Bernard Picart: avec une explication historique, & quelques dissertations curieuses, en is geschreven door twee Amerikaanse historici van de universiteit van Los Angeles, Lynn Hunt en Margaret C. Jacob, en ‘onze eigen’ Wijnand Mijnhardt, hoogleraar Vergelijkende Wetenschapsgeschiedenis te Utrecht, bekend door zijn vele publicaties over met name de zeventiende en achttiende eeuw. Door david peeperkorn.

Halverwege de Kritiek van de zuivere rede blikt Immanuel Kant terug op de weg die hij tot dan toe heeft afgelegd. Hij vergelijkt zichzelf met een ontdekkingsreiziger die lange tijd op een afgelegen eiland heeft doorgebracht. Filosofe Karin de Boer staat in haar leeswijzer Kants Kritiek van de zuivere rede stil bij deze terugblik en reconstrueert de ontdekkingsreis op het eiland waarvan Kant alle uithoeken verkend heeft: het rijk van het zuivere verstand. Ze zorgt er bovendien voor dat het eiland ook voor ons geen onoverzichtelijk oerwoud wordt, en behoedt ons voor een vlucht naar de omringende zee vol gevaarlijke klippen waarop we onherroepelijk schipbreuk lijden. Door leonhard de paepe