Recensieoverzicht

In Nederland is het begrip radicalisme voor veel mensen inwisselbaar met extremisme. Een dergelijke opvatting vinden we bijvoorbeeld bij het ministerie van Justitie als het gaat om 'radicaliserende' moslimjongeren of dierenrechtenactivisten. In de Nederlandse politieke cultuur, gericht op consensus en onderhandeling, is het algemeen geaccepteerd dat de waarheid ergens in het midden ligt. Radicalisme heeft als gevolg hiervan een negatieve bijklank. Precies ook om deze reden is het verfrissend om eens een boek te lezen dat er een duidelijk andere definitie van radicalisme op na houdt, zegt merijn oudenampsen.

De essaybundel Over het recht om wij te zeggen is misschien wel het meest persoonlijke boek dat Kees Schuyt tot nu toe schreef. De emeritus hoogleraar Sociologie combineert in de verschillende stukken analyse met een uitgesproken mening over de kwesties die hij aansnijdt. Die zijn alle actueel: de al dan niet gebrekkige gemeenschapszin, integratie en multiculturaliteit, de grenzen van de ongehoorzaamheid en de verhouding tussen de generaties. En het slimme van zijn betoog is dat hij al deze kwesties met elkaar weet te verbinden. Dat maakt het boek tot meer dan een toevallige bundel van recent werk, zegt rogier van reekum.

N+1 iis een ambitieus blad. Het is ambitieus begonnen, in 2004, en in het herfstnummer van dit jaar, dat de ondertitel 'Recessional' draagt, is er niets aan inzet ingeleverd. De ambitie ligt in het samenbrengen van literaire kritiek, sociaal-historische observaties en politieke manifesto's; in het onbevangen gebruik van academische termen en literair jargon; en in het bloedserieus nemen van het nut en de kracht van een degelijke intellectuele discussie. Het resultaat is een ongewoon intens tijdschrift, zegt emmi schumacher.

De overledenen waren rond in deze verhalen. Ze doen de achterblijvers de vaste grond onder de voeten verliezen, of – in die gevallen waarin er een lijk gevonden is – zadelen hen juist op met een zware last. Maar ook in de verhalen waarin er niemand is doodgegaan hangt er een zware dreiging in de lucht. Zelfs de aankomende geboorte van een nieuw broertje of zusje lijkt een soort leegte in te luiden. De passende titel Avondlucht kondigt een verzwelgende donkerte aan, zegt karlijn de winter.

Over humor in de filosofie is nauwelijks geschreven. Over de dood des te meer. Volgens Arthur Schopenhauer, zelf fervent tegenstander van leedvermaak, is de dood zelfs de eigenlijke genius van de filosofie. Is het verwonderlijk dat Maarten Doormans Denkers in de grond, een boek is waarin nu eens wel veel te lachen valt, gaat over de dood, vraagt leonhard de paepe zich af.

De schilderkunst is niet dood, maar springlevend en nog steeds relevant. Dat bewijst het 447 pagina tellende overzichtsboek Painting Today van Tony Godfrey. Het rijk geïllustreerde boek biedt een goed overzicht van de schilderkunst van de afgelopen veertig jaar, waarbij alle belangrijke schilders aan bod lijken te komen. Het boek is daardoor een feest voor het oog en een waardevol naslagwerk. Alsof het overvloedige beeldmateriaal niet veelzeggend genoeg is, probeert de auteur je al in de inleiding te overtuigen van het feit dat het niet, zoals sommige kunsthistorici nog weleens beweren, volslagen belachelijk is dat er nog steeds kunstenaars zijn die een kwast ter hand nemen, stelt judith de bruijn vast.

Wie deze zomer een beetje heeft opgelet kan het niet zijn ontgaan. De RVU zond Kijken in de ziel uit, een serie portretten van psychiaters, gemaakt door journalist en documentairemaker Coen Verbraak. De serie oogstte lof alom. NRC-recensent Hans Beerekamp noemde het ‘voorbeeldige televisie’ en de Volkskrant betitelde de serie als een pareltje, ‘meesterlijk’. En nu is er het boek, en ook op papier is Verbraaks meesterschap evident, zegt christianne vink.

Ondanks de stapels boeken die wekelijks verschijnen, blijkt er altijd nog een markt te zijn voor heruitgaven van grote schrijvers die al enige jaren geleden zijn overleden. Een handige marketingtruck of een eerlijke poging om boeken van schrijvers die zichzelf hebben bewezen niet te laten verdwijnen achter een haag van jonge auteurs met niet meer dan één of twee titels op hun naam? Zo was er in Frankrijk onlangs weer veel aandacht voor Françoise Sagan (1935-2004), de schrijfster van het onvergetelijke Bonjour Tristesse, zegt arjen van meijgaard.

Vingerhoedjes, Klimts appelbomen en giraffen – het zijn de objecten van een niet-alledaagse interesse, van een persoonlijke insteek die het eigenaardige overstijgt. joost divendal las dit is, Boomstang en Dumbo Feather, pass it on. Het zijn de drie tijdschriften die vanaf de schappen van het Athenaeum Nieuwscentrum in het oog springen omdat zij, anders dan de design- en modebladen, over ‘mensen en hun eigenaardigheden’ gaan.

Dat Twitter een wereldwijd succes is geworden mag inmiddels duidelijk zijn. Tijdens de politieke onrust in Teheran bleek het middel zelfs een pragmatische functie te hebben. Dat het ook kan worden ingezet om de wereldliteratuur onder de aandacht van de moderne lezer te brengen, is echter nieuw. In het door Penguin uitgegeven Twitterature vatten Alexander Acimen en Emmett Rensin, twee negentienjarige studenten aan de Universiteit van Chicago, in enkele Twitterberichten van elk niet meer dan 140 tekens, meer dan tachtig belangrijke werken uit de wereldliteratuur samen, zegt sanne ruhaak.