Recensieoverzicht

Amsterdam, goed vertegenwoordigd in de Nederlandse literatuur, is in het literaire debuut van Jan Paul Bresser verfrissend afwezig. Het decor van zijn verhalenbundel Het verdriet van Eline is Den Haag, en specifieker nog het Hofstadkwartier. Rondom de Plaats, de Hofvijver, en in sfeervolle Haagse straten als de Juffrouw Idastraat en de Molenstraat, voltrekken zich verhalen van klein en groot leed, van vervagende herinneringen, van de dingen die voorbij zijn. Zowel met gevoel voor nostalgie als met het oog op de politieke actualiteit, zo onlosmakelijk verbonden aan de Hofstad, tekent Bresser zijn verhalen op - inclusief knipogen naar Couperus. Door Irwan Droog

Onder de uitdagende titel Vrouwen die lezen zijn nog steeds gevaarlijk, publiceert Stefan Bollmann een weliswaar op de vrouw gerichte, maar verder tamelijk sekseneutrale en zeker niet antifeministische verzameling schilderijen en fotografieën. Met een keuze uit ongeveer vijf eeuwen van ‘de vrouw’ en ‘het boek’ is te zien hoe lezende vrouwen regelmatig stereotypisch worden afgebeeld, afwisselend ondeugdelijk of ondeugend en stout of uitdagend. Eén ding bindt hen: ze zijn ‘vrij van geest’. Door bob hopman.

Peter Toohey is hoogleraar aan de universiteit van Calgary, afdeling 'Greek and Roman Studies'. En zo ziet hij er inderdaad uit: Hoewel hij even goed door zou kunnen gaan voor boekhouder, apotheker of bibliothecaris. Iets droogs en saais in elk geval. Toch, als je beter kijkt, zie je iets in zijn ogen twinkelen. Er spreekt iets uit die bijna-glimlach die rond zijn lippen speelt. Niets ernstigs natuurlijk – we hebben niet te maken met een seriemoordenaar – maar juist iets leuks. En inderdaad, Toohey is een man met een hobby. Al jaren verzamelt hij alle informatie die hij maar kan vinden over verveling. En daarover heeft hij nu een uitermate onderhoudend, weelderig en toch handzaam boek geschreven: Boredom: A Lively History. Met veel plaatjes ook, gelukkig. Door pieter hoexum.

Le mépris, de verfilming van Jean-Luc Godard (1963) is waarschijnlijk bekender in Nederland dan het origineel, Il disprezzo (1954) van Alberto Moravia, dat onlangs in een nieuwe vertaling van Marieke van Laake verscheen. Dat deze roman, net als vele andere van Moravia (Il conformista, La ciociara) verfilmd is, wekt geen verbazing. De minachting is een verfijnd psychologisch drama dat zich afspeelt in behapbare decors (salons in Rome, een villa op Capri), en zich focust op een beperkt aantal personages, de pasgehuwde Ricardo en Emilia Molteni. Door het lezen van de roman zelf wordt pas echt duidelijk hoe veel zeggingskracht Moravia met weinig opsmuk weet te bereiken.  Door karlijn de winter.

Goudkoorts, het is een verschijnsel dat nog altijd volop op de verbeelding werkt. Beroete mannen met bloeddoorlopen ogen, ijlend in een nauwe schacht, bereid om hun beste makkers af te maken voor een handvol goud. Het lijkt iets van vervlogen tijden, maar nee, er bestaan nog steeds goudzoekers die denken door een vondst van het kostbare mineraal van alle financiële zorgen te worden verlost. Zoals in de outback, het onherbergzaamste deel van Australië. Daar ploeteren ze voort, met hun detectoren, uren aan een stuk, in de hoop eindelijk een oorverdovend gepiep te horen. Jeroen van Bergeijk heeft het gehoord, in Goudkoorts. Door fabian takx.

‘Wanneer het pijn doet,’ schreef Czeslaw Milosz, ‘gaan we terug naar zekere rivieren.’
Olivia Laing citeert hem aan het begin van haar boek Naar de rivier. Een reis onder het oppervlak (To the River, vertaald door Laura van Campenhout). Troostrijke woorden noemt ze het. De Ouse is voor haar zo’n rivier. Hij stroomt door Zuidoost-Engeland en mondt uit bij Newhaven, maar is vooral bekend omdat in 1941 de schrijfster Virginia Woolf zich erin verdronk. De zakken van haar bontjas had ze volgeladen met zware stenen en aan haar voeten had ze rubber laarzen waarmee ze, het was maart, het ijskoude water inliep. Door godeke donner.

Op Twitter is sinds 12 september 2011 ene Barnabas Holee actief. In den beginne was zijn enige volger Arie Boomsma: ‘Een sympathieke man hoor, zo'n allemansvriend, maar ik hoop toch dat zich meer mensen melden.’ Hier spreekt het hoofdpersonage van Relishow zich uit over zijn schepper, buiten diens debuutroman om: feit en fictie raken verstrengeld in een intrigerende interactie. Zo is het ook in de roman zelf: Boomsma persifleert een handvol bekende Nederlanders, maar transformeert vooral zichzelf tot karikatuur. ‘Rocksterevangelist’ Barnabas Holee brengt humor en moraal samen, waarbij Barnabas’ seksuele driften voorkomen dat Relishow een al te stichtelijk karakter krijgt. Door irwan droog.

Naxalbari is een gehucht in het uiterste noordoosten van India, vlakbij de grenzen van Bangladesh en Nepal. In de jaren zestig van de vorige eeuw ontstonden hier sociale spanningen toen grootgrondbezitters begonnen om de deelpachters van hun akkers te jagen. Door de modernisering van de landbouwtechnologie en de ‘groene revolutie’ hadden de herenboeren hun landarbeiders niet meer nodig. Er dreigde honger, maar de landbouwers sloegen hun graan op. De Indiase Communistische Partij (Marxistisch) organiseerde een succesvolle protestbeweging. Na een paar maanden van plunderingen en bloedige gevechten trad de overheid op met groot vertoon van macht en meedogenloos geweld; de communisten kregen in de deelstaat West-Bengalen de macht in handen en konden het zich niet langer permitteren opstandelingen te steunen. Toch is de beweging van de Naxalites blijven bestaan, tot ver buiten het grondgebied van Naxalbari. In de nieuwe boeken van Mark Tully en Arundhati Roy komen ze aan bod. Door lodewijk brunt.

Het begint met een onthulling: ook het personeelseten bij restaurant elBulli was goed, want 'als we goed te eten krijgen, koken we ook goed'. In Thuis koken Met Ferran Adrià zijn eenendertig personeelsmaaltijden van 3 gangen, omgezet naar recepten voor de thuiskeuken. In het boek staan gevarieerde en betaalbare maaltijden, alle recepten uitgelegd tot in de kleinste details, stap voor stap gefotografeerd. Van het boodschappenlijstje en de ingrediënten in de voorraadkast, tot voorgerecht en dessert, niets wordt aan het toeval overgelaten. Handig voor de (zeer) onervaren thuiskok, maar het is ook een heerlijk en inspirerend bladerboek voor de meer ervaren kok en natuurlijk een must voor Adrià fans. Door debby koudenburg.

Alsof God zich er zelf mee bemoeide, zo rap ging de verkoop van de eerste editie van het nieuwe kwartaalblad De God van Nederland. Een week na de lancering op 30 september dreigden de losse nummers al uit te verkopen. Inmiddels is dit niet alleen gebeurd maar hebben zich ook meer dan 300 abonnees bij de redactie gemeld. Kennelijk is de behoefte aan een links ‘literair-cultureel-satirisch’ blad zonder een enkel ‘W-woord’ groot. Door sara spoelstra.