Terug

Recensie

Wij zijn friemelaars

De smartphone is de opvolger van de waaier, de sigaret en het breiwerk, stelt psychoanalyticus Darian Leader. In Handen verkent hij de onderschatte menselijke behoefte om letterlijk iets om handen te hebben. Geen dik boek, wel zeer inspirerend: Leaders observaties drukken de lezer met de neus op dez…

De historische sensatie Melati van Java

Eerder deze maand verscheen Dochter van Indië, de biografie door Vilan van de Loo van Melati van Java (1853-1927). Volgens Esther Wils is haar levensverhaal meer dan de moeite waard: “Voor liefhebbers van de historische sensatie.”

'"Vroeger mocht ik haar romans niet lezen." "Keukenmeidenromans, maa…

Hitler serieus genomen

Bij grondige lezing blijkt Mein Kampf behalve weerzinwekkend ook sluw, en biedt het reden tot nadenken. Historicus Ewoud Kieft ondernam de lastige taak en daar mogen we blij om zijn: hij komt met een fenomenale analyse. Die duidt Hitlers naargeestige talent en plaatst de opmars van het nazisme in zi…

Kleurgrens in de liefde

'Verliefdheid, relaties en seks in het Zuid-Afrika van na de apartheid,' zo luidt de ondertitel van het onderzoek dat journalist Niels Posthumus deed naar een thema dat zich in de praktijk aan hem opdrong. Hij verbleef vanaf 2008 lange periodes in Johannesburg, waar hij werkte voor het lokale The St…

Schoon en heel

Kleding is historisch materiaal van een onverwachte schaal en reikwijdte. Interessante tweedehands kleren raken op, maar de oude-kledingberg groeit, de markt voor het afval van de Westerse wereld stagneert dus het accent moet op hergebruik van materiaal komen te liggen. Grote verschuivingen in de pr…

Fotogenieke bakbeesten

Kijk de tv-gids er maar op na: het is treinreizen wat de klok slaat. Lumley, Palin, Portillo en andere coryfeeën zoeven ontspannen langs exotische locaties en kwetteren erop los, gedragen door dat heerlijke vervoermiddel. De romantiek van het reizen per trein, opgeteld bij de romantiek van Indië, le…

Kruispunt Kenia

De wereld verandert in een ongekend tempo. Dat is een open deur, maar soms voel je het sterker dan anders. De Afrikaanse droom. Over de opkomende middenklasse in Nairobi maakt je er indringend van bewust. Schrijfster Carien Westerveld gebruikt haar literaire bronnen, en vooral de recente levensgesch…

Klont is lekker

Kan een boek lekker zijn? Zeker: de geest heeft papillen die zoeken naar het juiste mengsel van zoet, zuur, bitter en het zout van echte tranen, van substantie en luchtigheid. En net als met eten kan het niet deren als de inhoud giftig is. Klont is heerlijk. Het is beregrappig en maakt tegelijk onge…

Moga’s en moedermelk

De Japanse schrijver Junichiro Tanizaki (1886-1965) was een kind van zijn tijd. Hij was gefascineerd door de westerse invloeden die Japan eind negentiende eeuw op grote schaal binnenstroomden. Maar hij was ook doordrongen van de Japanse tradities en zag die node wegsmelten. Vertaler Jos Vos selectee…

Atjeh door de transkoloniale bril

Aandacht voor Nederlands oorlogsgeweld in Indonesië – een onderwerp dat de Nederlandse pers, kort van geheugen, steeds opnieuw herontdekt – betreft meestal de dekolonisatieoorlog. Anton Stolwijk richt zijn pijlen op een vroegere strijd: de ‘pacificatie’ van Atjeh, de strategisch gelegen noordelijke …

Eerbetoon aan een Indische beeldhouwer

Veel mensen zullen Frits van Halls werk kennen zonder het te weten: hij was de beeldhouwer die het reuzestandbeeld bij de Moerdijk bedacht, die een van de zes rechtsgeleerden, behorend bij de Hoge Raad in Den Haag, voor zijn rekening nam en het Van Heutsz-monument in Amsterdam mee-vormgaf en decoree…

Kunst is maakwerk

Kunstschrift, de opvolger van Openbaar Kunstbezit, bestaat veertig jaar en viert dat jubileum met een tentoonstelling, een speciale aflevering van het tijdschrift en een boek: Het reizende detail. De redactie neemt de gelegenheid te baat het eigen programma nog eens expliciet en fraai verpakt te pre…

Van gezagsherstel tot abandonnering: het einde van Indië

Het is nu al zeventig jaar geleden dat Indonesië zichzelf onafhankelijk verklaarde en er zijn 65 jaar verstreken sinds de daaropvolgende strijd werd gestaakt. Wat er in die vijf tussenliggende jaren gebeurde is moeilijk te vatten; de situatie was bijzonder complex en historische opvattingen wer…

De keerzijde van het Zwitsers succes

‘De meeste regeerders zijn van goede wil, maar ze weten niet wat ze ermee moeten doen.’ Met dit pijnlijk-komische motto van Charles de Montesquieu onderstreept Caroline de Gruyter, correspondente voor NRC, de zorgwekkende boodschap van haar nieuwe boek Zwitserlevens. &lsqu…

Schilderkunst en haar makers

Schrijver Julian Barnes wil zichzelf niet etaleren als kunstkenner. Die positie van liefhebber heeft het voordeel dat hij in de bundel In ogenschouw een ontwikkeling in zijn kijken beschrijft die veel mensen zullen herkennen. Daarbij is Barnes wel een bijzonder ijverige amateur en zijn veel van de e…

Schoonheidszoekende, onvermoeibare, gulle autodidact

‘Alles wat in je vermogen ligt, moet je doen.’ Met deze zin typeert biograaf Frank Okker zijn nieuwe hoofdpersoon. Na Willem Walraven en Madelon Szekely-Lulofs heeft hij weer een hoogst interessante en wat tragische figuur uit de koloniale geschiedenis tot zijn onderwerp gemaakt. Hij hee…

Het ei moet kapot

Europa was als een grote vogel: om zich te bevrijden moest het ei, de wereld waarin het tot dan toe geleefd had, kapot en daartoe diende de Eerste Wereldoorlog. Dat waanzinnige maar aansprekende beeld komt van Herman Hesse, een van de boeiende personen die historicus Ewoud Kieft opvoert. Zijn vraag …

Platonisch smeulende Japanners

Het woord 'Kokoro' is onvertaalbaar, het betekent iets als hart, geest, ziel, innerlijk, of nog ruimer: al het geestelijk leven 'dat niet louter met het intellect te maken heeft', aldus vertaler Luk Van Haute. De titel Kokoro (Tokio, 1914) verwijst dus niet naar het Japanse poppetje met geblankette …

Kluchtig naturalisme op het platteland van Zuid-Afrika

Degeneratie binnen één generatie godverlaten Afrikaners, tegen het decor van een al even getergd landschap, dat is geen overdreven typering van de moderne klassieker Kroniek van Perdepoort van Anna Louw die Van Oorschot, Amsterdam na Tafelberg Uitgewers, Kaapstad als tweede uitbrengt. …

Schrijvers en drankzucht

Ze heeft zich blijkbaar bedacht: de ondertitel van Olivia Laings A Trip to Echo Spring was oorspronkelijk Why Writers Drink maar werd later On Writers and Drinking. Die tweede variant dekt de lading veel beter; de kwaliteit van Laings studie zit juist in het zoekende, associatieve, meanderende karak…

MINDBOOKSATH : athenaeum