Leesfragment: Net echt

07 september 2023 , door Saskia De Coster
|

Nu op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs 2023: Saskia de Costers roman Net echt! ‘Ze schakelt dusdanig soepel, en goed geformuleerd, tussen de buiten- en binnenwereld van haar personages dat het verhaal blijft boeien,’ schreef NRC erover. Lees bij ons vandaag een fragment!

Dit is een verhaal over Max, Manon en Noah. Een architect, een jurist, een dochter. Een droomhuis in het gegentrificeerde Borgerhout. Een ogenschijnlijk perfect gezin dat uiteenvalt. Een verhaal over de kleine barsten in het fundament die niemand ooit ziet aankomen, over de deelnemers en toeschouwers van het spel, over hoe de terugwerkende kracht ons niet kan redden.
Net echt is een familieroman en spiegelpaleis ineen, waarin Saskia de Coster verhaal en leven op elkaar laat inwerken.

Saskia de Coster (1976) is auteur van een eigenzinnig oeuvre. Haar werk werd in meer dan tien talen vertaald. Haar meest recente roman Nachtouders (2019) stond op de shortlist van de Libris Literatuurprijs 2020.



 

Max

Hij bestaat nog, gek genoeg.
Al is hij enkel nog dit drijvende ijsblok in dit bad.
Hij, Max, achtenveertig jaar oud.
Nu wil hij niet meer weten wie hij was.
Nu is hij de ex-architect die geen huis meer wil bewonen,
zelfs het huis van zijn eigen lichaam niet.
Hij zit erbij en hij zit erin. In de kuip vol ijsblokjes.
Niet aan het huis denken.
Het huis is een spookhuis.

Gevlucht uit Borgerhout, Antwerpen,
weg van zijn leven, weg van wie hij was.
Hij is nu een man die ijsbaden neemt om vier uur ’s nachts
bij vrieskou in een buitenwijk van Kopenhagen.
Hij moet zijn geest in het gareel houden of hij panikeert.
De oplossing voor alles: niemand te zijn, het verdooft alle pijn.
Maar je moet er ontvankelijk voor zijn, of zo diep zitten dat je niet anders kunt.
Brainfreeze is een te zacht woord.
Hij is een stuk vlees van achtenveertig jaar oud in een vrieskist.
Hij hoort zijn ledematen en botten kraken als hij beweegt.
Hij denkt aan het krakende huis,
denk verder,
stop stop.
Draai door. Fastforward.
Denk niet.
Aan.
Het huis.

Zes maanden geleden is hij gevlucht, als een misdadiger.
Ooit was hij een goed mens
maar wie gelooft dat nog?
Zijn hele leven ondersteboven,
opeens was de bodem eruit geslagen.
Alle betekenis weg,
zo veel verloren,
zoals dit bad dat leegloopt,
het ijskoude water verdwijnt in de tuin.
Hij kruipt uit de kuip, een onmogelijkheid,
bijna zo onmogelijk als de zinkende Titanic
die zich weer op het droge sleept,
maar het lukt hem.
Hij kronkelt over het gras.
Verderop zit een nachtvogel op een tak te wachten.
De vogel kijkt hem aan en draait zijn hoofd weg.
Als een worm gaat hij over het gras.
Kalm,
kom overeind.
Het gras groeit, de aardbol draait.

Zes maanden geleden is hij uit zichzelf gevallen.
Maar hij staat overeind, zelfs midden in het zwart van de nacht,
hij staat in de grote achtertuin,
blootsvoets,
grassprietjes prikken in zijn voetzolen.
Volgens de Chinese geneeskunde zit je gezondheid in je voeten,
zij dragen hem, door de nacht, zijn lichaam wandelt vanzelf.
Vroeger was hij zo bezig met wie hij was,
met zijn identiteit en met architect spelen,
een natuurvriend omdat zijn profiel erom vroeg,
net zoals het onmogelijk was
dat hij een pak droeg op niet-ironische wijze of een krantenwinkel uitbaatte,
het paste niet bij zijn sociale milieu, zijn klasse,
al stikte het in de buurt van de krantenwinkels en half legale winkeltjes en in hoog tempo veranderende eettentjes.
Ieder zijn rol.
Hij was toen een vriendelijke man, voorkomend,
niet verlegen, niet meer het blozende kind dat hij
ooit was.

Nu is hij een natuurvriend die met de vogels en de bomen praat.
Hij is uit zijn rol gevallen.
Hij loopt naar binnen, de glazen schuifdeur is als lucht,
hij zou er dwars doorheen kunnen lopen.
Eén moment onoplettendheid. Een regen van scherven. Gedaan.
Hij neemt een slok thee met zijn telefoon in de hand.
Hij kan niet bellen met die hete thee in zijn mond.
Hij heeft sowieso geen woorden.

Hij weet dat hij het niet langer kan uitstellen.
Voor zijn eigen gemoedsrust,
om een echt rustpunt te hebben,
een punt vanaf waar hij kan beginnen met opbouwen.
Hij zegt voor de zoveelste keer luidop dat hij Manon niet zal lastigvallen
maar dit keer belooft hij het echt aan zichzelf.
Ook voor de zoveelste keer.
Hij hangt het plan aan een haak in zijn bevroren geest.
Hij zal Manon niet meer bellen. Beloofd. Echt waar.

 

© 2023, Saskia de Coster

pro-mbooks1 : athenaeum