Leesfragment: Historisch Café: De Boerenoorlog en vrouwen en de Gouden Eeuw

Afgelopen 16 juni vond het laatste reguliere Historisch Café van het seizoen 2010-2011 plaats, met een interview met Vincent Kuitenbrouwer over de Boerenoorlog en Nederlandse propaganda en een gesprek met Els Kloek, Marjolein van Dekken, en Elise van Nederveen Meerkerk over vrouwen in De Gouden Eeuw. Vanavond kunt u de opnamen beluisteren.

Nederlandse propaganda voor de Boerenoorlog – Interview met Vincent Kuitenbrouwer

Afgelopen februari promoveerde Vincent Kuitenbrouwer op A war of Words. Dutch Pro-Boer Propaganda and the South African War (1899-1902). Hierin verdedigt hij de stelling dat de stamverwantschap tussen Nederland en de Zuid-Afrikaanse boeren eind 19e eeuw veel meer was dan alleen een oprisping van vaderlands nationalisme. Ook overwegingen ingegeven door het Nederlandse imperialisme, het koloniale beschavingsoffensief en de vermeende raciale superioriteit waren van invloed op de berichtgeving over de oorlog hier te lande. Hoe belangrijk waren deze invloeden? En in hoeverre beïnvloedden ze het beeld van Zuid-Afrika in Nederland ná 1902? Een gesprek met Vincent Kuitenbrouwer.

Vincent Kuitenbrouwer (1978) studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en Imperial and Commonwealth History in Oxford. Momenteel is hij als universitair docent verbonden aan de opleiding Geschiedenis van de Vrije Universiteit. Zijn proefschrift is nog niet in druk verschenen.

Interviewer: Bart van den Bosch

Opname in vijf delen van ca. tien minuten (MP3)

1.

2.

3.

4.

5.

De Gouden Eeuw dankzij de vrouwen — gesprek met Els Kloek, Marjolein van Dekken en Elise van Nederveen Meerkerk

De mannetjesputters van de Gouden Eeuw staan in het nationale geheugen gegrift: Rembrandt, Vondel, Spinoza, Michiel de Ruyter, Piet Hein... Maar die onstuimige groei en bloei van Nederland was niet louter een zaak van jongens onder mekaar. Recent onderzoek naar vrouwen en hun rol in de vroegmoderne Nederlandse samenleving zet de mannen eindelijk op hun plaats en belicht de grote rol die de andere helft van het volk speelde in onder meer de opzienbarende welvaartsgroei van vroegmodern Nederland. Zonder vrouwen geen Gouden Eeuw!

Recent onderzoek naar de rol van de Nederlandse vrouw in de vroegmoderne tijd heeft geresulteerd in onder meer het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland en studies naar de vrouw als arbeidster, onderneemster of huisvrouw. Geschiedschrijving een schouwtoneel met alleen maar mannenrollen? Al lang niet meer. Een gesprek met Els Kloek, Marjolein van Dekken en Elise van Nederveen Meerkerk over de rol van de vrouw in de vroegmoderne Nederlandse samenleving.

Els Kloek (1952) publiceerde onlangs Vrouw des Huizes. Een cultuurgeschiedenis van de Hollandse huisvrouw (Balans, 2009). Ze is verbonden aan de Universiteit Utrecht en het Institituut voor Nederlandse Geschiedenis, waar ze onder andere projectleider is van het Digitaal Vrouwenlexicon Nederland (DVN). Ze promoveerde in 1990 aan de Universiteit van Amsterdam op Wie hij zij, man of wijf. Vrouwengeschiedenis en de vroegmoderne tijd: drie Leidse studies.

Marjolein van Dekken (1976) promoveerde in 2009 aan de Universiteit Utrecht op Brouwen, branden en bedienen. Werkende vrouwen in de Nederlandse dranknijverheid, 1500-1800 (uitgeverij Aksant, 2010). Ze is als docent geschiedenis verbonden aan het Cygnus Gymnasium te Amsterdam.

Elise van Nederveen Meerkerk (1975) is verbonden aan de Universiteit Leiden en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Zij promoveerde in 2007 aan de Vrije Universiteit op De draad in eigen handen. Vrouwen en loonarbeid in de Nederlandse textielnijverheid 1581-1810 (uitgeverij Aksant, 2010).

De boeken van Marjolein van Dekken en Elise van Nederveen Meerkerk zijn resultaten van het nog lopende onderzoek Women's Work in the Northern Netherlands in the Early Modern Period (c. 1500-1815) van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) naar vrouwenarbeid in Nederland in de vroegmoderne tijd.

Gespreksleider: Henk Looijesteijn

Opname in vijf delen van ca. tien minuten (MP3)

1.

2.

3.

4.

5.

Gerelateerde boeken

MINDBOOKSATH : athenaeum