Recensieoverzicht: George Gissing, Walter Benjamin en Etgar Keret (5 augustus 2015)

07 augustus 2015

Deze week in de bladen aandacht voor: Marlon James, Paula Hawkins, Gerrit Komrij, Remco Campert, Beppe Fenoglio, Joost Zwagerman, Marion Pauw, Sudhir Hazareesingh, Victoria Clark, Melissa Scott, Ilja Leonard Pfeijffer, George Gissing, Niña Weijers, Josep Maria de Sagarra, Bernhard Ridderbos, Saul Bellow, Co Woudsma, Volker Weidermann, Dola de Jong, Robin Rinaldi, Walter Benjamin, Sybren Polet, Ralph Ellison, Oleg Chlevnjoek en Etgar Keret.

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Ook de Vlaamse kranten en weekbladen worden, elke maandag of dinsdag, opgenomen in het overzicht, met dank aan Johan Eeckhout. De titels verwijzen naar de fysieke boeken; tussen rechte haken staan e-books, gebonden en oorspronkelijke edities, en redactionele items op Athenaeum.nl.

de Standaard - logo bij links recensies

Met Een beknopte geschiedenis van zeven moorden [e-book | leesfragment] schreef Marlon James voor John Vervoort een roman die barst van ambitie. Tientallen personages vertellen over hun leven en hoe ze betrokken waren bij een mislukte aanslag op Bob Marley. De Jamaicaanse auteur, intussen op de longlist van de Man Booker Prize, is in zijn missie geslaagd, concludeert Vervoort, de roman is tegelijkertijd een misdaadroman, een roman over muziek en een politieke roman.

En Paula Hawkins, schrijver van de megaseller van dit jaar Het meisje in de trein [e-book | The Girl on the Train | leesfragment], toont zich tegenover John Vervoort nog steeds verrast over het succes: ‘wat ik nu meemaak is wonderbaarlijk, ik heb een verhaal bedacht dat miljoenen mensen blijkbaar met plezier lezen’. Mark Cloostermans plaatst De kus van een clown [e-book] van Annemarie de Gee in zijn lijstje ‘veelbelovend’, De Gee’s eerste roman valt op door de ‘onzuivere blik waarin realisme en absurdisme, realiteit en hallucinatie elkaar nog net in evenwicht houden’. Het fotoboek in de rubriek ‘Blikvanger’ deze week is Songbook waarvoor Alec Soth de VS doorkruiste op zoek naar sociaal leven in het virtuele tijdperk. Met De verschrikkelijke kinderen van de nieuwe tijd [leesfragment] voor zich denkt Gilbert Roox na over Peter Sloterdijk, de Duitse filosoof schetst daarin de schaduwzijde van de Verlichting en de tomeloze vrijheidsdrang. ‘In welk kamp Sloterdijk thuishoort was nooit erg duidelijk,’ meent Roox die na zich na de recente uitschuivers van de filosoof afvraagt of die deel uitmaken van ‘het oorspronkelijke postmoderne masterplan: de verwarring van de wereld vormgeven als wild in het rond spattend begrippenschuim?’

De boekrecensies van De Standaard verschijnen elke vrijdag in de bijlage De Standaard der Letteren. De Standaard is ook te koop - op dezelfde dag - bij het Nieuwscentrum.

de Morgen- logo bij links recensies

Dirk Leyman is blij als er weer een Gerrit Komrij uitgave verschijnt, ook uit Brieven uit Alvites [e-book] de door Mark Schaevers samengestelde bundel over zijn eerste pleisterplek in Portugal ‘blijkt op welke eenzame hoogte Komrij als stilist stond’. Remco Campert blijft met Vandaag ben ik een lege kartonnen doos [e-book] voor De Morgen-recensent doen waar hij goed in is; ‘mijmeringen en herinneringen optillen tot fijnzinnige literatuur’.

Ook de stukken over Wat we zien als we lezen [e-book| What We See When We Read | recensie] van Peter Mendelsund en over Waarom ik lees [e-book] van Tim Parks zijn van Dirk Leyman. Mendelsunds speurtocht naar hoe we literatuur visualiseren wordt als vermakelijk en ‘een iets te vrijblijvende spielerei’ getypeerd, terwijl Parks in elk van de 37 essays ‘wel een gedachte stopt om stevig op te kauwen’. 

De boekrecensies van De Morgen verschijnen elke woensdag in de bijlage Boeken. De Morgen is ook te koop - op dezelfde dag - bij het Nieuwscentrum.

Trouw- logo bij links recensies

In ‘Wat lezen we deze week?’ staan de volgende titels:

Ronald de Rooij schrijft over Beppe Fenoglio’s De laatste dag [e-book | leesfragment]: ‘Filmisch is het verhaal zeker, en dan niet vanwege de spectaculaire en beeldende beschrijvingen, maar vanwege zijn directe en sobere stijl.’ ‘Slechts bij momenten wordt de lezer echt meegesleept door de wederwaardigheden van de vrouwen. Er moet te veel verteld worden om de personages rustig op te bouwen,’ schrijft Paul van der Steen over Hilde Janssens Enkele reis Indonesië [e-book].

Janita Monna bespreekt het gedicht ‘Brood’ van Pierre Kemp uit Verzameld werk. Als tijdgeestroman uit de jaren negentig bespreekt Rob Schouten Gimmick! [e-book] van Joost Zwagerman. ‘Gimmick! is net als Catcher in the Rye geen moralistische roman, maar het beschrijft en verbeeldt het drama van de nieuwe voosheid, van een wereld die niet goed weet wat ze met haar pasverworven vrijheid en rijkdom aan moet.’

Edwin Kreulen bespreekt Marion Pauws We moeten je iets vertellen [e-book], hij noemt het ‘een prettig vakantieboek waar wel een bezwaar aan kleeft’.  ‘Het gaat om de ontknoping: die komt wat plompverloren en had een betere uitwerking verdiend.’ Hans Renders schreef Wie weet slaag ik in de dood, een biografie van Jan Campert, hij wordt hierover bevraagd door Hinke Hamer. ‘Ik was bang in de valkuil te trappen dat ik vooral mijn eigen inspanningen in het boek zou gaan beschrijven […] Het vroeg zelfbeheersing, maar ik geloof dat het me gelukt is.’ Rianne Oosterom interviewde Tonnie (‘Broeder’) Dieleman.

De boekrecensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum.

de Volkskrant - logo bij links recensies

'De Britse politicoloog Sudhir Hazareesingh brengt de Franse denkwijze in kaart in zijn fascinerende, vaak geestige studie How the French Think,' schrijft Peter Giesen. Hazareesingh was een fan van de Fransen, maar: 'Tocht is het een beetje een droevig boek geworden.' 'Culinaire avonturen van dictators kunnen even onversmadelijk zijn als seksuele,' schrijft Olaf Tempelman, en dat verklaart het succes van Victoria Clark en Melissa Scotts Dineren met dictators. 26 tirannen en hun lievelingsgerecht. Maar zo smakelijk als de anekdotes zijn, zo onsmakelijk de gerechten: 'Een ideaal boek voor in het kleinste kamertje, niet voor in de keuken'.

'Zandberg kan lekker schrijven,' schrijft fictie- en koninklijk-huisrecensent Remco Meijer over Lucas Zandbergs De vergeten prins [e-book], en: 'Zandberg permitteert zich enige afwijkingen van de feiten, zonder in het ergerlijke genre van de speculatieve "faction" te belanden.' Pjotr van Lenteren dan, hij las Emiel de Wilds jeugdboek Wie ik ben [e-book]: Pjotr van Lenteren: 'Wie ik ben is een intelligente, knap geschreven jongensroman die op een gemene, onderhuidse manier aan het denken zet en hier en daar toch ook zo geestig is dat hij aan het lachen maakt.'

En de korte besprekingen: Mirjam Schöttelndreier waagde zich aan E.L. James' Grey [e-book ('geen goed verhaal'), Haro Kraak las Colson Whiteheads Kaarten op tafel [e-book] ('zijn zwaar sarcastische toon en zelfspot (of zelfhaat) [zitten] hem in de weg om betekenisvolle analyses te maken van de pokerwereld'), Daniëlle Serdijn heeft lof voor Philibert Schogts Einde verhaal / End of Story [e-book] ('Petje af. [...] Artistiek gezien is het bijna een daad van verzet: een gecompliceerde roman waarin het marketingdenken ook nog eens wordt bespot.'), en ten slotte Bo van Houwelingen over Taitana de Rosnays nieuwste, Een Parijse affaire [e-book]: 'Met dit ongeïnspireerde, gemakzuchtige boekje over affaires is het de lezer die nog het meest bedrogen wordt.'

Elders in het zomerse Magazine trekt Paul Onkenhout op met Ilja Leonard Pfeijffer. In Genua, waar anders, de stad van zijn prijswinnende La Superba [e-book | leesfragment]: 'Vaak zit hij, opschrijfboekje op tafel en bijna zonder onderbreking shag (Drum) rokend, op het terras van een boekhandel die tot bar is verbouwd, Libreria di Piazza delle Erbe, Caffè Letterario in het boek. Ze kennen hem hier. In het openstaande raam staat een exemplaar van La Superba.' 'Dit is waar hij wil zijn. "Hier wordt geleefd. Het oude centrum heeft zijn rauwe kanten behouden, met vleugjes van verval. Dat is de poëzie van het centro storico. De schoonheid is niet opgepoetst. De oude adel loopt hier tussen de hoertjes en de Senegalezen en Marokkanen die hun bendeoorlogen uitvechten. Als de toeristen station Principe uitlopen, hebben ze geen idee van de jungle die aan hun voeten ligt. Je kunt hier vier, vijf werelden tegelijk zien."'

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag in V Zomer Magazine, en zijn te raadplegen op volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

NRC Handelsblad - logo bij links naar recensies

Van Rob van Essen deze week een uitgebreid stuk over George Gissings New Grub Street [e-book | Engelse editie | vertaalitem]. 'Niemand wordt neergezet als een karikatuur, ook de bijrolspelers niet, en dat is wat New Grub Street tot zo'n goede en soms zelfs aangrijpende roman maakt. Waarbij het ook nog eens meegenomen is dat sommige scènes van een larmoyantie zijn zijn die we in moderne literatuur niet meer zouden accepteren maar waaraan we ons in negentiende-eeuwse romans gelukkig nog probleemloos kunnen laven,' aldus Van Essen. Toef Jaeger sprak daarnaast met Niña Weijers, auteur van de roman De consequenties [e-book | leesfragment | recensie]. 'Veel mensen zeiden dat De consequenties een denkboek is. Dat is waar, denk ik. Maar toch zou ik gevoel en gedachte niet willen scheiden. Het gaat vaak samen, je schrijft ook vanuit een bepaalde ontoereikendheid. Je probeert de basis weer te geven van de ervaring hoe het is om een mens te zijn,' zegt Weijers onder meer in het interview.

Margot Dijkgraaf las zowel Jocelyne Sauciers Het regende vogels [Il pleuvait des oiseaux | e-book] als Larry Tremblays De naam van mijn broer [e-book], volgens haar 'twee bijzondere romans'. 'De eerste schreef een mooi verhaal over vrijheid, de dood en een terugkeer naar de onschuld, de tweede een beladen oorlogsfabel.' Robert Gooijer laat zich buitengewoon enthousiast uit over Dennis Lehanes Verloren wereld [e-book | World Gone By]. Hij noemt het 'een snoeiharde, zeer knap geschreven en geconstrueerde hard-boiled thriller over de loodzware emotionele lasten - inclusief waanvoorstellingen - die gangsters door hun geweld over zichzelf en hun naasten afroepen'. Ger Groot dan, hij leverde een stukje over over Josep Maria de Sagarra's De blauwe weg [e-book]. 'Met dezelfde virtuoos-sensuele taal als in zijn roman Knoflook en pekel beschrijft hij vruchten, geuren, dieren, kleuren en mensen. En met dezelfde scherpzinnigheid van zijn meesterwerk Privéleven ontleedt hij de onderlinge relaties en de ziel van die laatsten even meedogenloos als begripvol,' stelt hij.

Auke Hulst bespreekt Thomas Kunkels 'onevenwichtige biografie' Man in Profile: Joseph Mitchell of The New Yorker en verwijst in zijn stuk ook naar Up in the Old Hotel van Mitchell zelf. Dit laatste boek is volgens Hulst een monument voor New York. Roelof van Gelder vindt Rembrandt's Rivals van Eric Jan Sluijter rijk en interessant. Van Gelder noemt in zijn recensie ook Mediating Netherlandisch Art and Material Culture in Asia van Thomas Dacosta Kaufmann en Michael North (red.) en Confronting the Golden Age van Junko Aono. Bram de klerck, ten slotte, verdiepte zich in Schilderkunst in de Bourgondische Nederlanden van Bernhard Ridderbos. 'Het uitbundig geïllustreerde boek […] is de kroon op de vele studies over stijl, iconografie en receptie van de Oudnederlandse schilderkunst die de Groningse kunsthistoricus Ridderbos in de afgelopen decennia heeft gepubliceerd.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op nrc.nl. Een selectie ervan is vrij toegankelijk via nrc.nl/boeken. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Het Parool - logo bij links naar recensies

Arie Storm las voor Het Parool Saul Bellows non-fictie, gebundeld in There is Simply Too Much to Think About: 'Je ziet bij Bellow de gedachte en de observatie als het ware al schrijvende ontstaan. Dat verleent dit proza zijn energieke en ook komische karakter. [...] There is Simply Too Much to Think About is al met al - wellicht onbedoeld, maar het is toch mooi meegenomen - een aanstekelijk boek over schrijven en hoe dat zo'n beetje werkt.' Vijf sterren!

Korte besprekingen door Dieuwertje Mertens van Co Woudsma's nieuwe bundel Hoogste zomer [e-book] (Vijf sterren! 'Woudsma beschrijft in wezen banale zaken, waar een mens doorgaans niet lang bij stilstaat [...], maar doordat hij de beelden optekent en onder elkaar zet, ga je als lezer vanzelf op zoek naar het uitzonderlijke, in een poging betekenis te geven aan het alledaagse.') en door Guus Luijters van Christina de Stefano's Oriana, een vrouw [e-book] ('een wel heel gemakzuchtig boek').

En weer een langere door Dries Muus, over Volker Weidermanns Zomer van de vriendschap. Oostende, 1936 [e-book]. 'Historisch: ja. Roman: niet echt. [...] Eerder een documentaire, een reconstructie, of misschien wel een collage.'

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke donderdag in PS. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Elsevier - logo bij links naar recensies

Elsevier heeft weer een volle boekenpagina, exclusief gevuld door Irene Start. Dola de Jongs En de akker is de wereld [e-book | recensie] is 'bepaald geen exotische roadnovel waarin idealisme wordt beloond'. 'Even spannend als ontluisterend. Marion Pauws We moeten je iets vertellen [e-book] valt tegen. 'In grappig bedoelde terzijdes vol zelfspot zaagt ze flink door over [schrijvers en recensenten], wat vooral effectief blijkt om de vaart uit het verhaal te halen.' Maar Robin Rinaldi's Mijn man en mijn minnaar [e-book] kan wel de 'erotische sensatie' van 2015 worden, denkt Start: 'Vanwege haar durf en journalistieke oog, ze legt werelden bloot waarin velen nooit zullen verkeren. Voor een gruwel, lach en een traan.'

Elsevier verschijnt elke woensdag en is voor abonnees toegankelijk via weekblad.elsevier.nl. Elsevier is te koop bij het Nieuwscentrum.

De Groene Amsterdammer - logo bij links recensies

Voor de zomerrubriek 'Romans die onze blik veranderden' schreef Xandra Schutte een stuk over Ralph Ellisons Invisible Man. 'Ellison [schreef] het voorbeeldboek als het gaat om de zoektocht naar de zwarte identiteit,' stelt Schutte. 'Niet voor niets was Invisible Man volgens zijn vrienden een van de boeken waar Barack Obama telkens naar teruggreep in zijn studententijd en internaliseerde hij Ellisons these van onzichtbaarheid.' Arthur Langeveld recenseert verder Stalin. De biografie van Oleg Chlevnjoek [e-book]. 'Wie wil weten hoe één man erin kan slagen om een volk 25 jaar in zijn ban te houden en hoe ver mensen kunnen gaan om zich aan te passen aan een schrikbewind moet dit boek lezen, waarin Chlevnjoek een meesterlijk portret schetst van "het grootste genie der mensheid" en van zijn gedachtegoed, waar nooit definitief mee is afgerekend en dat ook heden nog springlevend is,' aldus Langeveld.

Van Laurens Ham een in memoriam over Sybren Polet, 'de "grand old man" van de Nederlandse avontuurlijke literatuur'. Ham noemt Polet 'eeuwig actueel'. En Cyrille Offermans las Walter Benjamins Kinderjaren in Berlijn rond 1900 [Einbahnstraße Berliner Kindheit um neunzehnhundert | recensie]. '[O]ok deze uitgave [maakt] duidelijk dat Kinderjaren in Berlijn tot de absolute toppen van de moderne Europese literatuur behoort,' merkt hij onder meer in het stuk op.

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene.

Vrij Nederland - logo bij links recensies

Voor Vrij Nederland sprak Jeroen Vullings met Etgar Keret, van wie vorig jaar het boek Zeven vette jaren verscheen [e-book]. '[A]ls er geen obstakel is, hoef je niet te schrijven,' zegt Keret in het interview. 'Als je verliefd bent op een meisje en ze wil je niet, dan schrijf je een kort verhaal. Wil ze je wel, dan ga je met haar naar bed en moet je op bezoek bij haar ouders. Schrijven is dan plan B. Je moet gefaald hebben om een schrijver te worden. Je moet geamputeerd zijn om een kruk nodig te hebben. Het schrijven is die kruk. Ik ben als schrijver niet het jongetje met de wonderschone zangstem, maar ik heb geleerd om te overleven door te schrijven.'

Vrij Nederland verschijnt elke woensdag, een selectie van de recensies is op vn.nl/boeken raadpleegbaar. Vrij Nederland is te koop bij het Nieuwscentrum.

Delen op

€ 14,99
€ 17,99
€ 11,99
€ 10,00
€ 9,99
€ 22,90
€ 9,99
€ 16,99
€ 9,99
€ 15,00
€ 9,99
€ 7,99
€ 13,99
€ 14,99
€ 9,99
€ 8,95
€ 39,99
€ 19,99
€ 17,50
€ 9,99
€ 18,90
€ 14,99
€ 17,99
€ 11,99
€ 10,00
€ 9,99
€ 22,90
€ 9,99
€ 16,99
€ 9,99
€ 15,00
€ 9,99
€ 7,99
€ 13,99
€ 14,99
€ 9,99
€ 8,95
€ 39,99
€ 19,99
€ 17,50
€ 9,99
€ 18,90
MINDBOOKSATH : athenaeum