Ad van Liempt, Rob van Essen, Thomas Olde Heuvelt, Étienne Balibar (de boekbesprekingen in de week van 1 mei 2019)

06 mei 2019
| | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften waarin deze week onder meer aandacht voor Ad van Liempt en Rob van Essen, en verder: Roxane van Iperen, Abram de Swaan, Ingrid de Zwarte, Annet Schaap (Trouw), Anthony Trollope, Franz Kafka (de Volkskrant), Thomas Olde Heuvelt, Hanny Michaelis en Sjeng Scheijen (Het Parool), Paul Hanebrink, Jan van Mersbergen, Benoîte Groult, John Boyne (NRC), Étienne Balibar, T.H. White en Eva Meijer (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

Ad van Liempt, Rob van Essen, Thomas Olde Heuvelt, Étienne Balibar (de boekbesprekingen in de week van 1 mei 2019)

Delen op

€ 34,99
€ 21,99

Laura van Baars sprak met Roxane van Iperen ('t Hooge Nest [fragment | boekverkopersbespreking] over de oorlog en haar boek. 'Boeken over de oorlog zijn er natuurlijk in duizendtallen. Daarover met gevoel schrijven kan goed gaan, maar het kan ook een tranentrekker worden en kitsch opleveren. Alles gaat om het vinden van de juiste balans, en ik kan je zeggen: ik lag er nachten wakker van.' En: 'De kennis over wat er in de oorlog met de Joden is gebeurd, en de rol van de Nederlandse voorhoede daarin, lijkt te verdwijnen, en dat mag niet.'

Recensies. Janita Monna las Roelof ten Napels Het woedeboek: 'Zijn stem, met de taal van de Bijbel als onderstroom, is tegelijk uitzonderlijk nieuw. Woorden, beelden, bijbelse geschiedenissen, Ten Napel kneedt ze zo dat het zíjn taal, zijn verhaal wordt.'

En Gerwin van der Werf, die zelf nog met een boek op de longlist stond, las de shortlist voor de Libris Literatuurprijs:

  • Ilja Leonard Pfeijffer, Grand Hotel Europa [fragment]: 'Het is van alles, dit boek, zoveel is zeker. [...] Interessant is dat je dit boek tegelijk kan bewonderen en haten, maar een ding moet je toegeven: het schrijfplezier spat van de pagina's, en dat plezier is aanstekelijk.'
  • Jan van Aken, De ommegang [fragment | recensie | podcast]: 'Een ouderwetse good read, je steekt ook nog wat op, maar het boek biedt geen diepe inzichten.'
  • Bregje Hofstede, Drift [fragment | boekverkopersbespreking]: 'Helaas is het boek te dik, want hoe noodzakelijk de herinneringen en dagboekfragmenten voor de schrijfster ook mogen zijn, voor de lezer zijn ze dat lang niet altijd.'
  • Johan de Boose, Het vloekhout [fragment]: 'Dit is een originele, mooi geschreven kleine roman.'
  • Rob van Essen, De goede zoon [fragment | recensie]: 'Vreemd en raadselachtig, tegelijk glashelder. De prettige schrijfstijl en humor van Van Essen, altijd al zijn signatuur, maakt alles licht en weemoedig.'
  • Esther Gerritsen, De trooster [fragment]: 'Esther Gerritsen legt het menselijk verlangen en tekort zoals altijd haarfijn bloot.'

'Mijn voorspelling: Pfeijffer wint. Mijn voorkeur: Johan de Boose, Esther Gerritsen of Rob van Essen,' besluit Van der Werf.

Baukje Prins dan, over Abram de Swaans Tegen de vrouwen: 'In veel opzichten vintage De Swaan, dit boek: een complexe en mondiale kwestie wordt in kristalheldere taal en vanuit een consistente visie uit de doeken gedaan. Alleen waar de auteur zich te veel verliest in zijn anti-patriarchaal enthousiasme wordt die kracht een zwakte.'

Maar het Boek van de week is Ad van Liempts biografie Gemmeker. Commandant van Westerbork. Paul van der Steen: 'Van Liempts biografie van Gemmeker, waarop hij 9 mei hoopt te promoveren aan de Rijksuniversiteit Groningen, biedt in elk geval een fascinerend portret.' Van der Steen maakt ook de vergelijking met Rauter, die door Theo Gerritse werd beschreven: 'Als de twee biografieën iets duidelijk maken, is het dat het kwaad vele gezichten heeft. Dat mag een cliché lijken, maar door de gedetailleerde levensverhalen krijgt die schijnbare open deur betekenis.'

In 'Vandaar dit boek' spreekt Elias van der Plicht met Ingrid de Zwarte over haar boek De Hongerwinter [fragment]: 'Lang werd aangenomen dat de Hongerwinter het gevolg was van een doelbewuste nazihongerpolitiek. Later kwam juist meer nadruk te liggen op de desastreuze gevolgen van de staking zelf. Dat is te simpel gesteld. In mijn boek toon ik de opeenstapeling van factoren die tot hongersnood leidden.'

In de bijlage 'Tijd', ten slotte: Caroline Buijs in gesprek met Annet Schaap, die bekroond werd met Lampje en van wie nu De boom met het oor verschijnt. Een van haar levenslessen: Boeken kunnen je redding zijn. 'Boeken lezen hielp me: dan kon ik zijn wie ik wilde en voelen wat ik wilde, want als ik Alleen op de wereld las was het toegestaan om me droevig te voelen.'

Korter:

  • Bert Verhoeffs Van foto's die voorbijgaan. 50 foto's en verhalen is beeldboek van de week.
  • Rob Schouten las Lykele Muus' We doen wat we kunnen: 'Een strakke en geserreerde roman. [...] Ondanks het kwetsbare onderwerp is We doen wat we kunnen dus geen emotionele roman.'
  • Sylvia Heimans over Valerie Riedesels Nevelkinderen. Hoe Anna en haar broers en zusjes Himmlers wraak overleefden: 'Al met al wat taai, dit boek, maar informatief.'
  • Bas Maliepaard over Martine Letteries Verboden te vliegen, illustratie Rick de Haas: 'Letterie schrijft prettig, maar rechttoe, rechtaan. [...] Al met al raakt het boek minder dan zijn voorganger, maar slaagt het er wel in om de oorlogsgeschiedenis toegankelijk maken voor derde- en vierdegroepers.'

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

't Hooge Nest | Roxane van Iperen | 9789048841783
€ 21,99
Tegen de vrouwen | Abram de Swaan | 9789044636512
€ 19,99
De hongerwinter | Ingrid de Zwarte | 9789035144927
€ 24,99
De boom met het oor | Annet Schaap | 9789045122830
€ 16,99
Gemmeker | Ad van Liempt | 9789460039782
€ 34,99
Het woedeboek | Roelof ten Napel | 9789048845132
€ 19,99
Tegen de vrouwen | Abram de Swaan | 9789044636529
€ 11,99
De boom met het oor | Annet Schaap | 9789045122830
€ 16,99
De ommegang | Jan van Aken | 9789021403939
€ 23,50
De ommegang | Jan van Aken | 9789021403946
€ 11,99
Het Vloekhout | Johan de Boose | 9789403120409
€ 21,99
De ommegang | Jan van Aken | 9789021403946
€ 11,99
De goede zoon | Rob van Essen | 9789025453411
€ 21,99
De goede zoon | Rob van Essen | 9789025453428
€ 12,99
Drift | Bregje Hofstede | 9789492478719
€ 25,99
De trooster | Esther Gerritsen | 9789044541717
€ 12,50
De trooster | Esther Gerritsen | 9789044540154
€ 7,99
Rauter | Theo Gerritse | 9789461055286
€ 39,90
Rauter | Theo Gerritse | 9789461275660
€ 23,90
We doen wat we kunnen | Lykele Muus | 9789038804545
€ 20,00
Nevelkinderen | Valerie Riedesel | 9789023957249
€ 22,99
Nevelkinderen | Valerie Riedesel | 9789023957256
€ 6,99

In de Volkskrant van deze week spreekt Ariejan Korteweg met Elco Brinkman over zijn memoires Bouwen en bewaren, dat ‘een verrassend beeld van de kroonprins die geen koning werd’ geeft. ‘Verrassend om wat hij bespreekt en negeert,’ schrijft Korteweg. ‘Een kwarteeuw later kijkt Brinkman in zijn memoires terug op zijn Haagse jaren en op de “open wonde”,’  ‘toen zijn politieke carrière een vakkundige nekslag kreeg van CDA-leider Ruud Lubbers’.

Ad van Liempt wordt geïnterviewd door Ellen de Visser over zijn biografie ‘van een leugenaar die zich voordeed als gentleman’. Van Liempt promoveert op ‘Albert Konrad Gemmeker, het even fascinerende als ontluisterende levensverhaal van een man die tachtigduizend Joden de dood injoeg maar daarvoor nooit door een rechter ter verantwoording werd geroepen’, schrijft De Visser. Op de vraag waarom Gemmeker nu pas verschijnt zegt Van Liempt: ‘dit boek is er gekomen vanuit mijn verontwaardiging dat het er nog niet was’.

‘Het herlezen van The Way We Live Now, dat een goede Nederlandse vertaling kreeg, was een feest,’ schrijft Maarten ’t Hart. Het leven anno nu van Anthony Trollope ‘is zijn omvangrijkste en grimmigste roman’ en wordt ‘beschouwd als de beste roman die Trollope schreef’. ’t Hart hoopt dat er nog meer werken van Trollope worden vertaald, ‘er zijn namelijk weinig schrijvers die men met zo’n immens plezier leest en herleest als Anthony Trollope’.

Korter:

  • Martin Sommer over De man van 1848: ‘Het was niet Thorbecke maar Dirk Donker Curtius die in 1848 een radicale grondwetswijziging wist door te voeren poneert Mathijs van de Waardt in een mooie biografie.’
  • Arno Haijtema over Hitlers jongste hoop: ‘Onderzoeker Gerard Groeneveld heeft allerlei pervers propagandamateriaal van de nazi’s voor de jeugd bijeengebracht. Ook de allerjongsten werden bestookt.’

Wilma de Rek vraagt de schrijver Rob van Essen hoe hij schrijft. Zijn nieuwste roman, De goede zoon [fragment | recensie], voldoet in alle opzichten aan Van Essens definitie van een goed boek: ‘Behalve meeslepend en verrassend is het ook ontroerend, intelligent en rijk, vol overpeinzingen […] die nog lang in je hoofd blijven ronddraaien.’

'Ook interessant, en wel hierom': de Volkskrant schrijft ook nog 150 à 200 woorden over boeken, en wel deze:

  • James Ball, Should I Stay or Should I Go?
  • Carl Schmitt, Het begrip politiek
  • Rob Schouten, De groene gravin
  • Geovani Martins, De zon op mijn hoofd
  • Wolf Wondratschek, Zelfportret met Russische piano
  • Adam Higginbotham, Nacht in Tsjernobyl
  • Liesbeth Woertman, Je bent al mooi
  • Christian List, Why Free Will Is Real

Arjan Peters bespreekt Brief aan mijn vader. En ander proza uit de nalatenschap van Franz Kafka, verschenen in een nieuwe vertaling van Willem van Toorn. Volgens Peters hebben we in de bundeling te maken met een pijnlijk hoofdthema: ‘de medemens én de wereld waarvan hij deel uitmaakt, zijn opdringerig’.

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag in Sir Edmund, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

In Het Parool van deze week Rembrandt x Rijksmuseum van Erik Hinterding en Mireille Linck, het boek ‘voor wie de tentoonstelling Alle Rembrandts in het Rijksmuseum nog niet genoeg was’. Maarten Moll vindt de katern met de schilderijen ‘eigenlijk het minst boeiende deel van het boek’ want die ziet hij liever in het groot, juist de ‘etsen en tekeningen zijn in het boek op meer dan ware grootte afgebeeld, waardoor er in de rijkdom aan details veel nieuws kan worden ontdekt’.

Marjolijn de Cocq spreekt Thomas Olde Heuvelt over zijn boek Echo, dat deze week verschijnt. Volgens Olde Heuvelt lijkt zijn internationale succes met ‘Echo nog groter te worden dan met Hex in 2016’. Zijn boek is ‘veel breder dan horror,’ het ‘is het verhaal over een obsessie. Maar tegelijkertijd ook een liefdesverhaal, over een liefde die het bovennatuurlijke overstijgt’, zegt Olde Heuvelt.

Met Lenteloos voorjaar [fragment] en De wereld waar ik buiten sta bezorgde Nop Maas in twee delen het oorlogsdagboek van Hanny Michaelis, dat tezamen 2008 pagina’s beslaat. Maar ‘twee dikke delen zijn veel en duur’, schrijft Guus Luijters, daarom verschijnt er nu ‘een soort volksuitgave, onder de titel Oorlogsdagboek 1940-1945’ dat bestaat uit 500 pagina’s. Zo’n 1500 pagina’s schrappen ‘is nogal wat, maar ik moet zeggen dat het boek deze ingrijpende operatie wonderbaarlijk goed heeft doorstaan’, stelt Luijters.

In De avant-gardisten schetst Sjeng Scheijen hoe na de Oktoberrevolutie in 1917 kunstenaars werden aangesteld in het communistische bestuur van de Russische staat. Hans Renders schrijft dat ‘Scheijen in dit prachtige boek’ misverstanden over deze periode aankaart.

Vader en zoon Christ en Kobe van Herwegen beschrijven het leven van Jeanne van Dyk, ‘wereldberoemd als goochelaar Suzy Wandas’, in Het meisje met de feeënvingers. Peter de Brock schrijft dat voor velen haar naam verloren is gegaan, maar ‘voor goochelaars als Christ en Kobe van Herwegen is ze een legende’. ‘De vlot geschreven biografie schetst de wereld van het vooroorlogse variététheater.’  

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Arnon Grunberg bespreekt in NRC Paul Hanebrinks 'goed geschreven en uitstekend gedocumenteerde' A Specter Haunting Europe: The Myth of Judeo-Bolshevism. En Ger Groot wijdt een stuk aan De Poolse bokser van Eduardo Hal. 'Er zit iets balorigs in [...] De Poolse bokser,' schrijft hij. 'Een wat-kan-het-me-ook-schelen-achtige branie die zich niet bekommert om veel ernst.' Judith Eiselin laat zich enthousiast uit over Jan van Mersbergens De onverwachte rijkdom van Altena [fragment]. 'Gemeenschapszin, de honger naar verbinding, het dorp versus de stad: deze thema’s kwamen al vaker voor in het werk van Van Mersbergen, maar niet eerder op deze manier. In De onverwachte rijkdom van Altena verkent hij wat geborgenheid is, wat de voor- en nadelen zijn. Hoe benauwd het is je beschut te weten, of juist: hoe bevrijdend kunnen banden zijn. Wat biedt veiligheid, wat groei? Het boek is een prachtig portret van een vrouw, een gezin, een gemeenschap. Daarnaast is het ook een speels sprookje, met spreuken, raadsels en allerlei soorten sleutels,' aldus Eiselin.

'Zelden las ik zo’n helder, giftig én geestig verslag van voortschrijdende ouderdom,' schrijft Margot Dijkgraaf over Iers dagboek van Benoîte Groult. En ook: 'De schrijfster die zich haar hele leven inzette voor de zaak van de vrouw, die duizenden artikelen schreef en zo’n twintig boeken, die voorzitter was van de staatscommissie voor de vervrouwelijking van beroepsnamen, behoudt haar energie, humor en levenslust tot op de laatste pagina.' Van Michel Krielaars een stuk over Philo Bregsteins De gestolen tijd. Op zoek naar mijn Joodse familie, dat 'in de eerste plaats [gaat] over een Oost-Europees Joodse familie, van wie sommige leden naar Europa en Amerika emigreerden op zoek naar een beter bestaan, terwijl anderen achterbleven in Litouwen, waar ze door de nazi’s en de Litouwers werden vermoord of door de Russen naar Siberië gedeporteerd. Maar het is ook een aangrijpend verhaal van de postume verzoening van een zoon met zijn door de oorlog verknipte ouders'. Jaap Cohen recenseert Ad van Liempts Gemmeker. Commandant van Kamp Westerbork. 'Van Liempt [ontmaskert] Gemmeker uiteindelijk niet alleen als een wrede controlfreak, maar ook als een kille leugenaar,' merkt Cohen onder meer in het stuk op.

Ellen de Bruin sprak met John Boyne over Een ladder naar de hemel. Boyne vertelt in het interview hoe hij op het idee voor zijn nieuwste roman kwam: 'Een paar jaar geleden was ik bevriend met een jongen die schrijver wilde worden. En die vriendschap was... niet helemaal hetzelfde als die van Maurice en Erich in het begin van mijn boek – ik ben zéker niet zo oud als Erich en die jongen niet zo jong als Maurice. Maar op een gegeven moment kreeg ik wel het gevoel dat hij mij gebruikte om hem voor te stellen aan uitgevers en literair agenten. Mensen zeiden dat ook tegen me. Toen het tot me doordrong heb ik de vriendschap verbroken. Daarna vroeg ik me twee dingen af. Ten eerste: waarom zou hij het gevoel hebben dat de enige manier om succes te krijgen is door iemand anders te gebruiken? En ten tweede: wat ontbrak er in mijn leven dat ik mezelf toestond op die manier gemanipuleerd te worden?'

Korter:

  • Jan Donkers over Hernan Diaz, In de verte: 'Diaz' methode stelt het geduld van de lezer hier en daar nogal op de proef. Maar daar staat het plezier van wondermooie beschrijvingen tegenover.'
  • Toef Jaeger over David Vann, Heilbot op de maan [recensie]: 'Heilbot op de maan [overtuigt] omdat Vann de wanhoop van Jim en die van zijn omgeving pijnlijk goed neerzet.'
  • Rob Hartmans over Joke J. Hermsen, Het tij keren: 'Hoewel haar kritiek op het zogenaamde neoliberalisme terecht en sympathiek is, overtuigt Hermsens pleidooi voor directe democratie allerminst.'
  • Sjoerd de Jong over Markus Gabriel, De zin van het denken: 'Gabriel kan geen maat houden. Hij struikelt over zijn woorden, hele en halve inzichten buitelen over elkaar heen in een wirwar van beweringen, waardoor de lezer gaandeweg het spoor compleet bijster raakt.'
  • Bertram Mourtis over Damon Krukowski, The New Analog: Listening and Reconnecting in a Digital World: 'Hij wordt niet gedreven door nostalgie en verliest zich evenmin in vage argumenten waarin de discussie over muziekweergave vaak verzandt, over "warmte", "diepte", en dergelijke. Wel schreef hij een inzichtelijk verhaal over wat ruis is – en waarom die onmisbaar is.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

In De Groene Amsterdammer van deze week interviewt Jaap Tielbeke de Franse filosoof Étienne Balibar, die Voor een ander Europa! [fragment] schreef omdat de Europese Unie ‘zowel onmisbaar als onhoudbaar in haar huidige gedaante’ is. In zijn boek stelt Balibar dat er een federaal Europa moet komen ‘waar transnationaal burgerschap kan ontstaan en waar die burger actief betrokken is bij besluitvorming’. Ook in dit nummer het essay ‘Opgesloten onder gelijkgestemden’ van Hans Boutellier, over hoe erkenning in de huidige samenleving belangrijk is geworden nu God geen bindmiddel meer is. Dit doet Boutellier aan de hand van de volgende boeken:

  • Op het seculiere experiment volgde de zoektocht naar waarheid, schrijft Boutellier. Michiko Kakutani beschrijft in haar boek The Death of Truth hoe waarheid als idee ‘verdween door de combinatie van het postmoderne relativisme en het culturele narcisme’;
  • Dit staat in relatie tot de opkomst van de identiteitspolitiek, en Manuel Castells toont in The Information Age ‘hoe de ontwikkeling van identiteitspolitiek samenhangt met de netwerkmaatschappij’ en dat er sterker de neiging is om de identiteit te vinden in ‘religie, etniciteit en nationaliteit’;
  • Natuurlijk komt ook Het einde van de geschiedenis aan bod, waarin Francis Fukuyama schrijft over het begrip ‘thymos’ dat te maken heeft met de zucht naar erkenning. Fukuyama’s meest recente boek, Identiteit [recensie], gaat ook in op dit begrip;
  • Ook in Het derde deel van de ziel bespreekt Peter Venmans hoe thymos ‘wijst wie de mens is’ en dat woede het resultaat is ‘van de krenking ervan’;
  • En hoe meer de identiteit van mensen gekrenkt wordt, ‘hoe meer het conflict met de ander nodig is om haar te bepalen,’ schrijft filosoof Carl Schmitt in Het begrip politiek.

Roos van der Lint schrijft over Syrië en hoe het verwoeste verleden wordt vastgelegd door kunstenaars. Hierbij haalt Van der Lint The Battle for Home van Marwa al-Sabouni aan, waarin zij schrijft over het leven in Syrië voor de verwoesting en hoe dat werd ‘gekenmerkt door tolerantie en een variëteit in religies, gebruiken en eetculturen, historisch ingegeven door de ligging langs de Zijderoute’.

In Dichters & Denkers vraagt Joost de Vries zich af hoe het is om T.H. Whites Arthur, de koning van eens en ooit te herlezen in tijden van Game of Thrones. ‘Sowieso is het een verbazingwekkend boek om te herlezen,’ schrijft De Vries. ‘Zonder terughoudendheid durft White van zijn Arthursaga een boek van zijn tijd te maken – de jaren dertig en veertig – en daarmee gek genoeg ook een boek van onze tijd nu.’ volgens Wat hij vooral niet had verwacht is ‘dat het slotdeel zo ontroerend zou zijn’, dit komt omdat het White lukt ‘van Arthur een echt personage te maken’.

Verder recenseert Alfred Schaffer de dichtbundel Dieren op schaal van Gert de Jager, uit zijn teksten ‘spreekt een mate van ontzag voor het bestaan’. ‘Deze poëzie is, zonder grote woorden te gebruiken, levenslustig en zelfs extatisch,’ schrijft Schaffer. Lodewijk Verduin bespreekt Voorwaarts [recensie] [fragment], de vierde roman van Eva Meijer. De roman is eigenlijk het dagboek waarin de hoofdpersoon Sophie haar leven als Parisienne uit de jaren twintig van de vorige eeuw beschrijft. ‘Op twee derde van de roman gebeurt er iets geks: het perspectief wisselt naar Sam, een studente die een kleine honderd jaar later het gepubliceerde dagboek van Sophie heeft gelezen en erdoor geïnspireerd is geraakt.’ ‘Het is een tamelijk merkwaardige beslissing,’ schrijft Verduin, ‘maar in het slot van Voorwaarts vallen alle stukjes plotseling op de juiste plek.’

Coetzee. Een filosofisch leesavontuur van Hans Achterhuis wordt door Cyrille Offermans besproken. Die ondertitel is terecht volgens Offermans: ‘Achterhuis heeft meer belangstelling voor ideeën en politieke stellingnamen dan voor specifiek literaire kwesties van stijl en compositie’ in het werk van Coetzee. Offermans vindt dat Achterhuis voorbeeldig toelicht ‘wat Coetzee vertelt maar zelf weigert toe te lichten,’ hiermee biedt Achterhuis ‘motiverende inzichten in het werk van een van de grootste hedendaagse literaire auteurs’.

Tot slot, in Het einde, brengt Alfred Schaffer een ode aan het oeuvre van Les Murray. In zijn werk ‘heerst woede jegens de macht en de arrogantie, en is er grote compassie met het kwetsbare en het veronachtzaamde,’ schrijft Schaffer. In zijn oeuvre gaat het niet over persoonlijke besognes, ‘het gaat over mens-zijn, en je verbonden weten met tradities en vorige generaties’. Schaffer verbaast zich dat Murray nooit de Nobelprijs heeft ontvangen, maar volgens H.H. ter Balkt, waarmee het werk van Murray te vergelijken is, was dat niet gek: hij was ‘immers bezig “met iets groters dan het ego”’.

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

MINDBOOKSATH : athenaeum