Salman Rushdie, Angela Saini en P.F. Thomése (de boekbesprekingen in de week van 2 oktober 2019)

07 oktober 2019
| | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften, met Salman Rushdie, Angela Saini en P.F. Thomése, en verder: Andrea Marcolongo, Vrouwkje Tuinman, Charlotte Van den Broeck (Trouw), Jochem Myer, Jodi Kantor, Jean Rhys (de Volkskrant), Rob van Essen (Het Parool), Reni Eddo-Lodge, Angela Saini, P.F. Thomése, Dubravka Ugresic (NRC Handelsblad), Maxim Februari, Oek de Jong (Vrij Nederland), Andrea Dworkin, Ocean Vuong en Stephen Fry (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

In Trouw een groot interview met Andera Marcolongo (De geniale taal. Waarom we allemaal van het Grieks moeten houden en De heldenmaat. De mythe van de Argonauten en de moed om lief te hebben). Marijke Laurense interviewde haar: 'Grieks is voor mij een manier om mezelf en de ander beter te begrijpen. Ik heb mijn boek niet geschreven om te beweren dat Oudgrieks beter is dan Latijn of welke taal dan ook. Het gaat om passie, het maakt niet uit waarvoor. Voor mij is dat Oudgrieks, voor iemand anders kan het thee of wijn zijn.'

Boek van de week is ook bij Trouw de nieuwe Salman Rushdie. Annemarié van Niekerk noemt Quichot, 'met al zijn absurdisme vlijmscherp en priemend. Daarmee doet het denken aan het recente werk van auteurs als Houellebecq en Pfeijffer. Maar Rushdie heeft een geheel eigen stijl en aanpak. Hij beweegt tussen verfijnde satire en bombast waarmee hij de schreeuwerige, vluchtige junkcultuur imiteert die geen ruimte laat voor reflectie en verinnerlijking'.

Verder aandacht voor de nieuwe boeken van Vrouwkje Tuinman, Henk Wildschut, Charlotte Van den Broeck [fragment], Sanneke van Hassel, Bianca Boer, Geir Gulliksen [fragment], Michail Gorbatsjov [fragment], Annejan Mieras, Duncan Beedie en Paulien Bakker.

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

Salman Rushdie, Angela Saini en P.F. Thomése (de boekbesprekingen in de week van 2 oktober 2019)

Delen op

€ 24,99
€ 19,99
€ 22,99

In de Volkskrant een interview met Jodi Kantor (van Zij zei. #MeToo. Het journalistieke onderzoek, de onthullingen en de wereldwijde impact, dat ze samen met Megan Twohey schreef) en Paul Onkenhout over BN'er-kinderboekenschrijvers. Hij sprak Tosca Menten: 'Laten we wel zijn, alle uitgevers hadden De Gorgels willen hebben. Kinderen houden van het boek en dus is het goed. Maar het gaat erom dat het vak wordt onderschat; dat de suggestie wordt gewekt dat iedereen een goed kinderboek kan schrijven. Op presentaties en lezingen zeggen mensen vaak tegen me dat ze het ook nog een keer willen doen, een kinderboek schrijven. Er wordt verondersteld dat het makkelijk is. Dat is onzin.'

En besprekingen van de boeken van Mickaël Launay, Jean Rhys [fragment], de Libris Geschiedenisprijs [ons nieuwsitem over de shortlist, met fragmenten], Angela Saini, Ocean Vuong [fragment] en Sacha Bronwasser. De postzegelbesprekingen gaan over de nieuwste boeken van onder anderen Abdelkader Benali, Philippe Claudel en Donald Niedekker [fragment].

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

De Gorgels | Jochem Myjer | 9789025867898
€ 15,99
Alle verhalen | Jean Rhys | 9789493081130
€ 24,99
Superieur | Angela Saini | 9789025907181
€ 12,99
Zij zei | Jodi Kantor | 9789045038674
€ 12,99
Collected short stories | Jean Rhys | 9780141984858
€ 12,99
Superieur | Angela Saini | 9789025907181
€ 12,99
Superior | Angela Saini | 9780008293833
€ 18,99
Niets is gelogen | Sacha Bronwasser | 9789026346156
€ 20,99
De rechtvaardigen | Jan Brokken | 9789045036649
€ 22,99
De Bourgondiërs | Bart van Loo | 9789403139005
€ 34,99
De eeuw van Gisèle | Annet Mooij | 9789403118505
€ 36,99
De avant-gardisten | Sjeng Scheijen | 9789035140042
€ 37,50
Onmenselijk | Philippe Claudel | 9789403103006
€ 17,99
Onmenselijk | Philippe Claudel | 9789403113302
€ 9,99
INHUMAINES | Philippe Claudel | 9782253073956
€ 8,99
Zo zie je alles | Donald Niedekker | 9789492313713
€ 17,50

In Het Parool een groot stuk van Dieuwertje Mertens over het Young Adult Literatuur Festival, en een interview door Marjolijn de Cocq met Rob van Essen over de heruitgave van Visser [fragment]. Over het winnen van de Libris Literatuurprijs voor Een goede zoon [fragment | onze recensie | podcast]: 'Het moment dat alles samenvalt. Maar het is ook een zware zegen. Ik moet uitkijken dat ik het niet als een eindpunt ga zien. Ik moet die prijs ook weer kwijtraken, ik moet het uitzweten. Je positie verandert en ik moet mijn onbevangenheid terugwinnen. Ik moet ook verder.'

En: 'Het is een vreemd beroep, schrijver. Het is géén beroep, of een lastig beroep: je weet van te voren niet of je ervan zult kunnen leven en meestal kun je er niet van leven. Daar kun je wrokkig van worden. Je brengt iets op de markt waar niemand per se op zit te wachten. Je moet er ander werk bij doen. Ik heb ook wel beurzen aangevraagd, maar dat wil ik niet voor elk boek. Ik wil er niet afhankelijk van zijn omdat ik dan toch weer een soort uitkering zou hebben. Ik was net zo blij daarvan af te zijn.'

De recensies in Het Parool: Maarten Moll over P.F. Thoméses 'prachtig geschreven portret' Vaderliefde [fragment], Dieuwertje Mertens over Hagar Peeters' De schrijver is een alleenstaande moeder, Dirk-Jan Arensman over Katharine Dions Gelukkige gezinnen, en Marjolijn de Cocq over Salman Rushdies Quichot: 'Bloemrijk is Quichot, op het bombastische af. [...] En voor wie wil meegaan in deze satire in overdrive – al genomineerd voor de Booker ­Prize – valt veel te genieten en te overdenken.'

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Visser | Rob van Essen | 9789025458379
€ 17,50
De goede zoon | Rob van Essen | 9789025453411
€ 21,99
Quichot | Salman Rushdie | 9789025458355
€ 24,99
Vaderliefde | P.F. Thomése | 9789044642735
€ 19,99
Gelukkige gezinnen | Katharine Dion | 9789046825327
€ 22,99
Visser | Rob van Essen | 9789025458386
€ 4,99
De goede zoon | Rob van Essen | 9789025453428
€ 12,99
Quichot | Salman Rushdie | 9789025458362
€ 14,99
Quichotte | Salman Rushdie | 9780593133262
€ 19,95
Quichotte | Salman Rushdie | 9781787331921
€ 17,99
Quichotte | Salman Rushdie | 9781787331914
€ 26,99
Quichotte | Salman Rushdie | 9780593132982
€ 24,95
Vaderliefde | P.F. Thomése | 9789044642742
€ 11,99

In NRC Handelsblad een groot stuk van Sjoerd de Jong over racisme, met aandacht voor de boeken van Reni Eddo-Lodge (Waarom ik niet meer met witte mensen over racisme praat, 'een persoonlijke, maar ook onderbouwde aanklacht tegen het racisme in de Britse samenleving', vier sterren) en Angela Saini (Superieur: 'Saini beschrijft het onderzoek en de politisering ervan met kennis van zaken en genuanceerd.' Ook vier sterren).

Boek van de week is Salman Rushdies Quichot, volgens Toef Jaeger ('Deze keer duurt het alleen erg lang voordat de opmaat is genomen. Bijna een kwart van het boek heeft Rushdie nodig om zijn personages neer te zetten. Dat gebeurt vaak met humor, maar even vaak zijn die introducties irritant in hun langdradigheid.') en Thomas de Veen schrijft over Vaderliefde [fragment]: 'En noodzaak wordt het voor P.F. Thomése ook merkbaar steeds meer. Met dat verschil dat door wat hij documenteert iets bloot komt te liggen, iets waarachtigs. Of iets, moet ik de romanschrijver nageven, dat volledig waarachtig voelt. Zo zegeviert de literatuur – als dát geen noodzaak is!'

Verder aandacht voor de nieuwe boeken van onder anderen Karel Capek, Albert Cossery, Simon(e) van Saarloos, Gerard Visser, Enny de Bruijn [fragment], Henk Mak van Dijk [fragment] en Dubravka Ugresic. Michel Krielaars interviewde haar: 'Ik heb geen misdadige fantasie. Ik kon me dan ook niet voorstellen dat iedereen me zou laten vallen. Zo was mijn uitgever in 1992 ineens politiecommissaris geworden. Op een avond stond hij op mijn buitendeur te bonzen, zo woest was hij over wat ik geschreven had. Stel je eens voor: ik kon niet eens de politie bellen. En zelfs toen dacht ik: dit is onmogelijk. Ik geloofde nog altijd in de redelijkheid van de mens. Maar waarom zou je redelijkheid van misdadigers verlangen.' Maar ook: 'Dankzij de digitale cultuur hebben we een standaardisatie van de culturele smaak gekregen. Literatuur is onderworpen geraakt aan dezelfde regels als Goudse kaas. Maar is die de beste ter wereld? Nee natuurlijk, en toch is die kaas overal ter wereld te koop.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Superior | Angela Saini | 9780008293833
€ 18,99
Quichot | Salman Rushdie | 9789025458355
€ 24,99
Vaderliefde | P.F. Thomése | 9789044642735
€ 19,99
Superieur | Angela Saini | 9789025907174
€ 22,99
Superieur | Angela Saini | 9789025907181
€ 12,99
Quichot | Salman Rushdie | 9789025458362
€ 14,99
Quichotte | Salman Rushdie | 9780593133262
€ 19,95
Quichotte | Salman Rushdie | 9781787331921
€ 17,99
Quichotte | Salman Rushdie | 9781787331914
€ 26,99
Quichotte | Salman Rushdie | 9780593132982
€ 24,95
Vaderliefde | P.F. Thomése | 9789044642742
€ 11,99
Dasja | Karel Capek | 9789491738449
€ 18,00
Secrets we kept | lara prescott | 9781786090744
€ 13,99
Gelatenheid | Gerard Visser | 9789024422272
€ 24,90
Tropenjazz | Henk Mak van Dijk | 9789083009001
€ 24,95

In Vrij Nederland is de cover en een twaalftal pagina's voor een interview met Maxim Februari (De onbetrouwbare verteller [fragment], Klont [onze recensie]). Menno van den Bos en Gerard Janssen liepen met hem door zijn aanstaande columnbundel heen, en legden verbanden tussen zijn gevoeligheid voor privacy-, pardon rechtsbeschermingsproblemen en zijn persoonlijke geschiedenis. 'Als je beter in de statistiek past, heb je niet zo veel moeite met de statistiek. Als je aan de rand van de statistiek zit, dan denk je: wacht even, ik ben er ook nog.' Ze spraken ook over Zomergasten en stellen vast dat Februari zijn boek positief besluit. Ja: 'Ik geloof dat het allebei waar is: het komt nooit goed en het komt altijd goed. Maar je moet hoopvol zijn, anders blijf je in bed liggen en doe je niks meer. En dat is ook wel de reden voor mij om ook heel veel mooie dingen te willen laten zien, zoals ik in Zomergasten deed. Als je alleen maar laat zien wat je níet wilt, en niet wat je wél wilt, dan wordt iedereen chagrijnig.'

Het is überhaupt een boekige Vrij Nederland - zoals Februari opent, zo besluit Jeroen Vullings het nummer met zijn Boeken-Top-1: Oek de Jongs Zwarte schuur [fragment | boekverkopersbespreking | evenement]. 'In de verlossingsgeschiedenis die Zwarte schuur - met ditmaal eerder de adem van Dostojevski dan die van Tolstoj - moet hij zichzelf leren accepteren en vergeven. Dat innerlijke drama stuwt De Jongs verhaal groots voort, geeft het zo'n bijna ondraaglijke geladenheid.'

Daartussenin staat een essay van Annemiek Leclaire over liefdesrelaties nu, aan de hand van onder andere Ype de Boers Het erotisch experiment, Doeschka Meijsings Over de liefde, Belinda Luscombes Nog lang en gelukkig. De kunst en wetenschap van bij elkaar blijven, Esther Perels Liefde in verhouding [fragment], en Geir Gulliksens Het verhaal van een huwelijk [fragment | toelichting door de vertaler | laudatio]. Ze spreekt De Boer, die over het onderzoek naar erotiek zegt wat het oplevert: 'De ervaring dat de werkelijkheid rijker is dan je wordt aangepraat. Wil je begrijpen wat "mens zijn" is, dan is het noodzakelijk om je te bevrijden van het geklets. De veelzijdigheid van het leven kunnen laten doordringen is een gelukzalige ervaring.'

En schrijft Maaike Schoon aan de hand van een zevental boeken en een vijftal gesprekken met vooraanstaande denkers over het kapitalisme:

  • Paul Mason, Een stralende toekomst
  • Kate Raworth, Donuteconomie [fragment]
  • Mariana Mazzucato, De waarde van alles
  • Paul Collier, The Future of Capitalism
  • Denise Hearn, Jonathan Tepper, The Myth of Capitalism
  • Geert Noel, Gigantisme
  • Joseph Stiglitz, People, Power, and Profits: Progressive Capitalism for an Age of Discontent [evenement]

'Het stemt hoopvol,' schrijft ze, 'dat een scala aan economen en denkers op de proppen komt met alternatieven voor een model dat dertig jaar geleden het antwoord leek op alle problemen, maar gaandeweg meer schade lijkt te hebben aangericht dan dat het problemen heeft opgelost. Het schept verwachtingen als zelfs fervente verdedigers van een bestaand economisch systeem het falen daarvan onderkennen en beterschap beloven.' Maar toch maar even afwachten wat de daden bij de woorden zijn.

En Carel Peeters schrijft over de nieuwe Martha Nussbaum, The Cosmopolitan Tradition. 'Is Nussbaum niet iets te gretig? [...] Het is ook heel dwingend dat Nussbaum haar werk met "energy, attachment and pleasure" doet aan de hand van een "ethical framework". Dat is mooi, maar ook wel veel frame.'

Vrij Nederland verschijnt elke maand; elk kwartaal verschijnt er een special. Vrij Nederland is te koop bij het Nieuwscentrum.

Zwarte schuur | Oek de Jong | 9789025457679
€ 24,99
Een stralende toekomst | Paul Mason | 9789403166506
€ 29,99
Donuteconomie | Kate Raworth | 9789046824795
€ 17,50
Zwarte schuur | Oek de Jong | 9789025451400
€ 34,99
Zwarte schuur | Oek de Jong | 9789025451417
€ 14,99
Over de liefde | Doeschka Meijsing | 9789021459561
€ 12,99
Over de liefde | Doeschka Meijsing | 9789021433516
€ 20,00
Liefde in verhouding | Esther Perel | 9789400509092
€ 20,99
Clear bright future | Paul Mason | 9780241390337
€ 18,99
Postcapitalism | Paul Mason | 9780141975290
€ 12,99
Donuteconomie | Kate Raworth | 9789046823484
€ 9,99
Doughnut economics | Kate Raworth | 9781847941398
€ 12,99
Gigantisme | Geert Noels | 9789077445372
€ 24,99
Gigantisme | Geert Noels | 9789401462037
€ 19,99
Gigantisme | Geert Noels | 9789401462037
€ 19,99

Arnon Grunberg las Andrea Dworkins Last Days at Hot Slit en analyseert haar geschiedenis, haar houding tot de holocaust, en haar lezing van Tolstojs De Kreutzersonate. 'Op geheel eigen wijze verleiden Tolstoj en Dworkin de lezer om zich anders – op zijn minst bewuster – te verhouden tot de heilige erotische drie-eenheid, seks, geweld en dood; de drie-eenheid die zich volgens hen allebei, zoals gezegd, in het hart van onze cultuur bevindt, niet in de periferie. [...] Maar Tolstoj en Dworkin stellen ook de indringende vraag of de literatuur zonder de milde en minder milde waanzin van de heilsleer kan.'

'Vuong schreef een pijnlijke, ontroerende, veelstemmige debuutroman, een langgerekt verslag van iemand die tegen beter weten in contact probeert te krijgen. En wil begrijpen wat hij meemaakt, waar hij vandaan komt, en hoe het allemaal zo heeft kunnen lopen.' Thomas Heerma van Voss las Ocean Vuongs Op aarde schitteren we even [fragment] met enthousiasme. En Koen Kleijns las Stephen Fry's Een jongensleven, 'een doortimmerd literair portret van die figuur en zijn worsteling': 'Zo is dit jongensleven – het boek en het leven zelf – geconstrueerd als een tweestrijd tussen het verlangen erbij te horen en het systeem te omarmen, en het verlangen erbuiten te staan, en het te bevechten. Je zou denken dat dat een lastige positie is, maar het bizarre is dat die paradox in Engeland juist makkelijk geaccepteerd wordt.'

We besluiten met twee kritischer besprekingen. Femke Essink over Stefan Brijs' Zonder liefde [fragment]: 'De manier waarop het mannelijke ik-perspectief vanzelfsprekend de norm is, waarop vrouwen worden bekeken, het gebrek aan reflectie op de tijdgeest – het heeft iets volkomen achterhaalds.' En Christiaan Weijts over Philippe Claudel in Onmenselijk en herkent iets wat andere auteurs doen: 'Ze stapelen gruwelijkheden op elkaar en wijzen dan naar de literaire traditie als bewijs dat het toch echt kunst is, terwijl het, opgeteld bij hun gesloten wereldbeeld, toch echt behoort tot het domein van de kitsch. Veel schuurpapier is niet meer dan een vermomde stoplap.'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

MINDBOOKSATH : athenaeum