Anne Enright & Olga Tokarczuk (het recensieoverzicht van de week van 20 mei 2020)

22 mei 2020
| | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften met deze week onder meer aandacht voor Anne Enright (De Groene Amsterdammer, NRC) John Steinbeck, Emily St. John Mandel, Ben Lerner (NRC) en Olga Tokarczuk (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

Anne Enright & Olga Tokarczuk (het recensieoverzicht van de week van 20 mei 2020)

Delen op

€ 22,99

De boekenbijlage van het NRC Handelsblad opent deze week met een lovende bespreking van John Steinbecks klassieker Ten oosten van Eden door Auke Hulst. De kop zegt al genoeg: 'In deze briljante vertaling [door Peter Bergsma] bereikt John Steinbeck zijn hoogste piek als schrijver'. Het universele, complexe verhaal is 'het soort boek dat steeds herlezen moet worden, steeds weer opnieuw moet worden overdacht en heroverwogen. Een tekst die je een leven lang met je mee kunt dragen, in kameleontische betekenissen'.

Ook in deze boekenbijlage een recensie van de nieuwe Anne Enright, door Persis Bekkering. Ze noemt het een complex en rijk portret van een moeder, en onvermijdelijk ook van de dochter: 'Tussen het (zoekende, falende) herinneren door vangen we een glimp op van deze hedendaagse verteller, die een kalm leven leidt aan de Ierse kust.' Judith Eiselin geeft vijf ballen aan Wij zijn licht, de roman van Gerda Blees over vier communeleden die samen besluiten te stoppen met eten. Het boek ontroert, amuseert en heeft door de verschillende vertelperspectieven een bijzondere vorm. 'Wij zijn licht is een nieuwe "De nieuwe kleren van de keizer", het sprookje van Andersen.'

Silvia Marijnissen recenseert Tien liefdes, een verhalenbundel over de liefde van de jonge Chinese schrijfster Zhang Yueran. De verhalen zijn zachter en speelser van toon dan eerder vertaalde Chinese schrijvers van een generatie voor Yeran, maar hebben wel degelijk een boodschap: 'Zhang Yueran lijkt haar lezers een spiegel voor te willen houden van de sterk patriarchale maatschappij waarin ze leeft, en waar ook wij in Europa nog mee te maken hebben, zij het minder extreem.' Sebastiaan Kort recenseert Buiten beeld, een 'goddank goed verborgen - ethische roman', door debutant Jurriaan van Eerten. Een typische 'correspondentenroman': Van Eerten wil 'ons het belang van een journalistiek van feiten onder de neus wrijven'. Interessant, maar stilistisch erg conventioneel, oordeelt Kort.

Shira Keller bespreekt Het glazen hotel van Emily St. John Mandel [fragment | onze bespreking | onze tweede bespreking], een roman over het snijvlak tussen schuld en schaamte. 'St. John Mandel was er kennelijk op gebrand uiteenlopende levensverhalen met elkaar te verbinden, en hoewel die verbinding soms stroef en soms wat al te toevallig tot stand komt, vormt die uiteindelijk de kerngedachte van de roman.' Sjoerd de Jong las twee boeken over natuurfilosofie. Over Moeder Natuur. De plaats van de mens in de kosmos van de 'contraire denker' Wouter Oudemans schrijft hij: 'In Moeder Natuur schuilt een hard-rechts anti-humanisme, getekend door weemoed en sarcasme tegelijk.' De Jong vergelijkt het boek met David Haigs From Darwin to Derrida: Selfish Genes, Social Selves and the Meaning of Life, dat een stuk minder leesbaar is, maar wel betekenisvoller: 'Aan betekenis, hoe betrekkelijk ook, heb je uiteindelijk meer dan aan grimmig nihilisme - en dat is niet voor niets.'

Jan Pronks Suriname. Van wingewest tot natiestaat getuigt helaas niet van diepe zelfreflectie, concludeert Gert Oostindie, ook al spaart Pronk het Nederlandse beleid niet. 'Het vuistdikke boek biedt weinig nieuws.' Jeroen van der Kris is positiever over Dik van der Meulens nieuwe biografie Dr. Hendrik Muller. Wereldreiziger voor het vaderland (1859-1941) [fragment], omdat het vol mooie anekdotes en tijdsbeelden staat. 'Intrigerend is hij wel, Hendrik Muller, maar het is niet iemand voor wie je als lezer direct sympathie krijgt - en vermoedelijk ook niet als biograaf.'

Tot slot een interview met de Amerikaanse schrijver Ben Lerner, van wie eind vorig jaar de roman The Topeka School verscheen [onze bespreking]. Lerner pleit tijdens het gesprek voor een nieuwe taal 'die echte uitwisseling mogelijk maakt': 'Trump laat een diepe waarheid zien die we niet mogen negeren: de waarheid dat onze politieke retoriek failliet is. Elke keer als Trump liegt, als wat hij zegt coherent genoeg is om het een leugen te kunnen noemen, vertelt hij de waarheid dat de taal van de Amerikaanse politiek leeg is.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Philip Huff schrijft over de nieuwe roman Actrice van Anne Enright: ‘Hoewel Enright meerdere malen heeft benadrukt dat zij geen Ierse schrijfster is, dat Ierland slechts haar ‘materiaal’ is, is ook Actrice weer een typisch Iers boek: een verhaal over misbruik en verlies, over diaspora en terugkeer, over de Ierse identiteit, en over verdriet en de harde werkelijkheid en die twee doorstaan – donker en grappig in toon.’ Graa Boomsma bespreekt het volgens hem voortreffelijk vertaalde wandel- en reisboek van Nan Shepherd, De levende berg, waarin Shepherd de lezer tot vertraging en verscherping van de zintuigen maant. Boomsma concludeert: ‘De levende berg is een spiegel. In de natuur kan de mens zichzelf zien. Maar wat die mens ook moet waarnemen is dat diezelfde natuur in gevaar verkeert door de ongebreidelde vernielzucht van homo sapiens.’

Cyrille Offermans schrijft over de eigenzinnige, bijna vergeten schrijvers-schrijver Robert Walser. ‘En nu verrast [de vertaalster, Machteld Bokhove] met een prachtige vertaling van Walsers eerste, dikste, maar ook meest toegankelijke roman, De Tanners.’ Een ontwikkelingsroman zonder ontwikkeling, stelt Offermans vast. ‘Heerlijk proza. Ik kan er geen genoeg van krijgen.’ Marja Pruis bespreekt Jaag je ploeg over de botten van de doden van de Poolse Nobelprijswinnares Olga Tokarczuk. Ze opent het stuk met de vaststelling dat meer nog dan bij mannelijke Nobelprijswinnaars, woede een gemene deler is van de vrouwelijke winnaars. ‘Dat de roman nergens drammerig wordt, heeft alles te maken met de geestige en zelfrelativerende terzijdes. Er is woede, er is gekte, en dan is er iets wat zich tussen beide ophoudt. Daar ergens bevindt zich Olga Tokarczuk.’

Tenslotte richt Roel Janssen zich op De Duistere Bank van David Enrich, over de Deutsche Bank. ‘Witwassen, omkoping, oplichting – het heeft een ontluisterend boek opgeleverd. Met Donald Trump in de hoofdrol.’

Actrice | Anne Enright | 9789403186009
€ 22,99
De levende berg | Nan Shepherd | 9789029540285
€ 18,50
De Tanners | Robert Walser | 9789492313799
€ 22,50
De duistere bank | David Enrich | 9789401612449
€ 24,99
Actress | Anne Enright | 9781787332072
€ 18,95
MINDBOOKSATH : athenaeum