William Wordsworth en David Markson (het recensieoverzicht van de week van 22 april 2020)

29 april 2020
| | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften met deze week aandacht voor Erwin Mortier (Het Parool en NRC) Gaia Vince, Joost Zwagerman, William Wordsworth (Trouw), Esther Safran Foer, Jeroen Brouwers, Gabriele Tergit (de Volkskrant), Kate Kirkpatrick, Alfred Birney (Het Parool), Kim Ghattas, Taffy Brodesser-Akner (NRC), Jenny Offill, H.G. Wells, Maurits Wagenvoort, David Markson (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

In Trouw een interview met Gaia Vince, wetenschapsjournalist van onder meer The Guardian, die een ‘meeslepend boek’ schreef over de ontwikkeling van de menselijke soort: Vuur taal schoonheid tijd. ‘Ik schreef dit boek terwijl mijn land afdreef naar een brexit, Trump aan de macht kwam en een stroom vluchtelingen naar Europa trok. Al die nieuwsberichten kunnen ons volledig in beslag nemen, zoals we ons nu machteloos voelen terwijl een pandemie om zich heen grijpt. Dan is het verleidelijk om te denken dat alles slechter gaat en dat de wereld ten onder gaat. Maar laten we het in perspectief plaatsen. Dat is moeilijk, omdat wij niet geëvolueerd zijn om direct over lange termijnen na te denken. Maar proberen we het, dan zien we dat onze problemen niet meer zijn dan rimpelingetjes in een pad dat al heel lang naar iets beters leidt.’

Janita Monna bespreekt de monumentale uitgave Verzamelde gedichten van Joost Zwagerman. Ze signaleert ‘een gretigheid om leven en alles wat daarbij hoort, de taal, de kunst volledig op te slorpen’. Dat Zwagerman ‘poëzie in de breedte [schreef], hij waaierde uit, greep ook mis.’ Dat het boek laat zien ‘dat Zwagerman kon zingen en fluisteren. Dat in zijn werk plaats was voor alles, voor liefde, voor kunst en voor God’.

Paul van der Steen over drie boeken over alleenheersers: Frank Dikötters Acht dictators uit de 20e eeuw. De cult van persoonsverheerlijking ('Hij beschrijft puntig en gedegen leven en werken van Mussolini, Hitler, Stalin, Mao, Kim Il-sung, vader en zoon Duvalier (Haïti), Ceaucescu en Mengistu (Ethiopië), ieder voor zich meesters in het ondergraven van bestaande waarheden.'), Luc Rassons Het lijk van de dictator ('Rasson is af en toe wat lang van stof, maar heeft wel een goed gevoel voor het kluchtige van dat voortdurende gesol met stoffelijke overschotten.'), en Witold Szablowski's Aan tafel bij dictators ('meester in het vertellen van grote geschiedenis via kleinere verhalen')

Yolanda Entius schrijft over de eerste deeltjes in Terloops, de nieuwe wandelboekenreeks die bij Uitgeverij Van Oorschot verschijnt. Bregje Hofstede schreef Bergje, en Marjoleine de Vos Je keek te ver. Voor beide boeken heeft Entius waardering. Al is die voor Hofstede ook kritisch. Hofstede, die naar Colfosco in de Dolomieten trekt, ‘waar ze als kind met haar familie ging skiën’, werkt toe naar een ‘rake, maar ook wat voorspelbare conclusie’. De Vos schreef een ‘lofzang op Neerlands oudste cultuurlandschap’, en ‘een essay over taal en bewustzijn, én (gaandeweg) over verlies’, die ‘om te huilen zo mooi is'.

Een fragment uit het nawoord dat Jeroen Brouwers in de speciale vijftigste herdruk van Bezonken rood schreef, waarin hij ingaat op de kritiek van Rudy Kousbroek: ‘Waarheid ligt niet in werkelijk gebeurde feiten en gebeurtenissen, maar in de weergave, het verhaal, het lied, het toneelstuk, de film, het schilderij en hoe het wordt verteld, vertolkt en zichtbaar gemaakt.’

Rob Schouten heeft lof voor Jan Kuijper die de befaamde Prelude van de Engelse klassieke dichter William Wordsworth vertaalde. ‘Het is Kuijper, zelf dichter van strenge sonnetten, gelukt die frisse, soms naïeve maar ook bevlogen toon van Wordsworth, mooi te raken. Over het gedicht zelf schrijft hij: ‘Ik ken maar weinig voorbeelden waarbij iemand zo minutieus beschrijft hoe hij ontwaakt uit zijn onschuld.’ En: ‘Deelname aan het leven zelf, naast natuurbeleving, lijken essentieel voor de groei van de dichterlijke verbeelding.’

Ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding schrijft Elias van der Plicht over de klassieker Het Respijt van Primo Levi, waarin hij ‘zijn negen maanden durende zwerftocht door Polen, Oekraïne, Wit-Rusland, Moldavië, Roemenië, Hongarije en Oostenrijk’ ná zijn bevrijding uit Auschwitz beschrijft. ‘Als geen ander lukte het Levi invoelbaar te maken dat de bevrijding van Auschwitz, dat de bevrijding van het nazi-juk, nog geen bevrijding van angsten en ontberingen was.’

En verder:

  • Gerwin van der Werf schrijft over 10 minuten, 38 seconden in deze vreemde wereld [fragment] van de Turkse schrijfster Elif Shafak. Haar ‘stijl heeft vaart en ze schrijft zintuiglijk’, maar ‘helaas schuwt ze de melodramatische clichés ook niet’.
  • Beeldboek van de week is Max Siedentopfs Home alone Survival Guide.
  • Edwin Kreulen over In hechtenis [fragment], de nieuwe thriller van auteursechtpaar Nicci French: ‘Een vleugje Agatha Christie en onverwachte ironie.’ Ook tipt hij de thrillers De Therapeut van Helene Flood en De ogen van de duisternis van Dean Koontz.
  • Bas Maliepaard over De verhuisdieren van Pieter van den Heuvel. Die ‘verbluft niet alleen met een gerijpte, eigen tekenstijl, maar laat ook zijn tekst en beelden elkaar aanvullen’.
  • Maaike Meijer tipt drie boeken voor tijdens de quarantainetijd: Agaat van Marlene van Niekerk, Een handvol sneeuw van Jenny Erpenbeck [toelichting door de vertaler] en Het achtste leven (voor Brilka) van Nino Haratischwili [fragment | onze recensie | toelichting door de vertaler].
  • Getipt worden ook Jaag je ploeg over de botten van de doden van Nobelprijswinnares Olga Tokarczuk [fragment | onze recensie], Leegstand van Aafke Romeijn, Je luistert niet van Kate Murphy en De 18 wetten van de menselijk natuur van Robert Greene.

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

William Wordsworth en David Markson (het recensieoverzicht van de week van 22 april 2020)

Delen op

€ 20,99
€ 29,99
€ 22,99
Je keek te ver | Marjoleine De Vos | 9789028210325
€ 12,50
Bezonken rood | Jeroen Brouwers | 9789025459024
€ 19,99
Prelude | William Wordsworth | 9789025312060
€ 22,99
Transcendence | Gaia Vince | 9780241281116
€ 26,99
Je keek te ver | Marjoleine Vos | 9789028251168
€ 7,50
Bezonken rood | Jeroen Brouwers | 9789025463748
€ 9,99
Bergje | Bregje Hofstede | 9789028210332
€ 12,50
Bergje | Bregje Hofstede | 9789028251304
€ 7,50
In hechtenis | Nicci French | 9789026352201
€ 26,99
In hechtenis | Nicci French | 9789026343339
€ 22,99
In hechtenis | Nicci French | 9789049807948
€ 18,99
In hechtenis | Nicci French | 9789026343346
€ 12,99
De therapeut | Helene Flood | 9789403186603
€ 19,99
De therapeut | Helene Flood | 9789403187204
€ 11,99
Agaat | Marlene van Niekerk | 9789021421209
€ 20,00
Agaat | Marlene Niekerk | 9789021439372
€ 9,49
Leegstand | Aafke Romeijn | 9789029542050
€ 6,99
Je luistert niet | Kate Murphy | 9789038805696
€ 21,99
Je luistert niet | Kate Murphy | 9789038805702
€ 12,99

Michael Persson sprak voor de Volkskrant met Esther Safran Foer en haar zoon Frank over Ik wil je laten weten dat we er nog zijn [fragment]. 'Weet je, we hadden het over weerbaarheid. Ik voel me sterker doordat ik de waarheid het hoofd heb geboden, zo ver mogelijk, in plaats van me ervoor te verstoppen of ervan weg te rennen,’ zegt ze onder meer in het interview. Arjan Peters schrijft over de nieuwe uitgave van Bezonken rood en over de bundel Aan een karakter. Brieven aan Jeroen Brouwers, die beide naar aanleiding van Brouwers' tachtigste verjaardag verschenen. 'Ferm, woordrijk en met een jaloersmakende beheersing stuurt Brouwers zijn hoofdpersonen het bos in, en in zijn polemieken spaart hij de roede niet. De schoonheid en kunst moeten worden verdedigd, tegen de windbuilen en middelmatigen die overal aan boord dreigen te kruipen, wanneer je niet met regelmaat het dek van het slagschip der letteren weer brandschoon zwabbert,' merkt Peters onder meer in het stuk op.

Emilia Menkveld recenseert De Effingers van Gabriele Tergit. 'Het is onmogelijk niet te denken aan die andere grote Duitse familiekroniek, De Buddenbrooks (1901) van Thomas Mann, over het verval van een Lübecks koopmansgeslacht,' aldus Menkveld. 'Maar behalve dat het hier gaat om Joodse families, wier ondergang zich zoveel abrupter en gruwelijker voltrekt, is het vooral de filmische verteltrant, met veel snelle scènetjes en dialogen, die De Effingers zo’n ander karakter geeft dan Manns contemplatieve, uitgesponnen proza.' En Aleid Truijens bespreekt Dr. Hendrik Muller. Wereldreiziger voor het vaderland van Dik van der Meulen [fragment]. 'Normaal gesproken ga je een biografie lezen uit belangstelling voor het onderwerp, de hoofdpersoon. Heel soms is de biograaf doorslaggevend. Van Hendrik Muller (1859-1941) had ik nog nooit gehoord, maar alles wat Dik van der Meulen schrijft is de moeite waard en wordt terecht bekroond,' stelt ze.

Kort:

  • Arjan Peters over Ivan Boenin, Nacht, nieuwe maan, mistral: 'Heel mooi is, als altijd bij Boenin, de evocatie van de paradijselijke natuur die hem omringt, de bergen en de met sterren volgehangen hemel die eeuwig zijn, en die geen weet hebben van de menselijke tragedies die zich daar beneden afspelen.'
  • Sander Pleij over Minka Nijhuis, Gekkenwerk: 'Een sleutelroman is Gekkenwerk niet, maar wat beschrijft Minka Nijhuis haar potsierlijke oorlogscorrespondenten herkenbaar.'
  • Marcel Hulspas over Raoul Bauer, De geniale mislukking van de Middeleeuwen: 'Bauer schrijft beeldend en meeslepend, met name over Bernardus. Maar hij neemt een te lange aanloop.'
  • Hans Bouman over David Chariandy, Broer: '[...] vanaf de eerste bladzijde hangt er een prachtig getroffen sfeer van ingetogen verdriet over dit lyrisch geschreven boek.'
  • Marjan Slob over Stevo Akkerman, Wat is dan goed?: 'De elf uitgeschreven gesprekken gaan over klassiek-christelijke thema’s als schaamte, schuld en geweten. De antwoorden waaieren verfrissend uit.'
  • Bo van Houwelingen over Koos Meinderts, Mist [recensie]: 'Mist hangt tussen wal en schip.'
  • Corto Blommaert over Alex van der Hulst, Het mooiste uit de koers: 'Doordat de geïllustreerde hoofdstukjes zo kort zijn, scheur je door het boekje.'
  • Emilia Menkveld over Cornelius Nepos, Macht en moraal. Nagelaten werk [fragment | vertaalitem]: 'Deze verzorgde tweetalige editie bewijst dat er bij Nepos meer dan genoeg te beleven valt.'

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

De onbevlekte [fragment], de nieuwe roman van Erwin Mortier die zich laat lezen als vervolg op zijn debuut Marcel uit 1999, wordt door Parool-recensent Dries Muus getypeerd als 'een ontroerende familiesaga, vermomd als korte roman, een oorlogsverhaal zonder ontploffingen, vol stille gevechten en gesmoord verdriet'. Mortier biedt volgens Muus in De onbevlekte meer inzicht in de Tweede Wereldoorlog dan boekenplanken vol nauwkeurig gedocumenteerde non-fictie: 'Dit is onderzoekende oorlogsfictie in de trant van Stefan Hertmans' Oorlog en terpentijn.'

Hans Renders vraagt zich af wat een nieuwe biografie van Simone de Beauvoir zou kunnen toevoegen aan de talrijke boeken die er al over haar geschreven zijn. Biografe Kate Kirkpatrick putte voor Simone de Beauvoir. Een leven [recensie] onder meer uit deels nog niet eerder toegankelijke correspondentie en dagboeken, en dat heeft volgens Renders geresulteerd in een 'ontmythologiserend boek'. Hij noemt de biografie 'in het licht van #MeToo' zelfs actueler dan ooit, gezien de seksuele relaties die De Beauvoir onderhield met soms minderjarige leerlingen. Tussen haar en Sartre bestond wel echte verbondenheid: 'De liefdesrelatie tussen de twee heeft maar een paar jaar geduurd, maar ruim een halve eeuw zijn ze geestverwanten geweest, reisden ze de hele wereld af en werkten ze veel samen.' Renders is kritisch over Kirkpatricks 'suggstieve uitspraken over hoe De Beauvoir in de schaduw van Sartre zou hebben geleefd', maar noemt de biografie toch 'een belangrijk boek'. Kirkpatrick 'maakt duidelijk dat De Beauvoir haar leven heeft vormgegeven zoals ze dat zelf wilde, en daarover naar buiten toe in haar autobiografie berichtte zoals het haar beliefde'.

Na het winnen van de Libris-prijs voor De tolk van Java kreeg Alfred Birney te kampen met ernstige hartproblemen en een langdurige ziekenhuisopname. Hij vertelt erover in een interview met Vivian de Gier naar aanleiding van het verschijnen van zijn roman In de wacht [fragment]. Het lukte Birney niet aan een nieuwe roman te beginnen, totdat hij besloot zijn alter ego Alan Noland hetzelfde te laten doormaken. 'Ik wilde de angst en stress van me afschrijven, maar ook een groter verhaal vertellen, over de resten van tropisch of koloniaal Nederland. Er wordt altijd gezegd dat de multiculturele samenleving is mislukt, maar op die hartafdeling met vijftig bedden wás het multicultureel, álles liep er rond.' De passage waarin Alan als oplossing voor de overbevolking het opzettelijk verspreiden van een ziekteverwekker suggereert, schreef Birney pakweg een jaar voor het uitbreken van de Corona-crisis. Hij voelde zich genoodzaakt dat er in een voetnoot bij te vermelden: 'Dat virus is niet iets waar je de spot mee kunt drijven, dus ik wilde niet dat mensen zouden denken dat ik er een flauwe grap over maak.'

Verder:

  • De dood van Shakespeares zoontje Hamnet was 'het grootste drama off stage in zijn leven', aldus Maggie O'Farrell in een gesprek met Marjolijn De Cocq. Het is 'een verhaal dat de geschiedschrijvers over het hoofd hebben gezien', nu door O'Farrell opgetekend in haar nieuwste roman Hamnet [fragment].
  • Op de klapstoel deze week Minka Nijhuis, van wie onlangs de roman Gekkenwerk verscheen. Nijhuis putte voor dit boek uit haar eigen jarenlange ervaring als oorlogscorrespondent in vergeten conflictgebieden. Over zichzelf zegt ze: 'Ik ben zelf van nature meer een antioorlogsjournalist. Oorlog is iets verschrikkelijks en ik vind het ook maar zelden legitiem.'
  • Doods geheim, het zesde deel in Robert Bryndza's serie rond rechercheur Erika Foster, handelt over de moord op een nachtclubdanseres. De auteur grijpt iets te vaak terug op gebeurtenissen in eerdere delen, aldus de recensent. Het slot is weliswaar doortimmerd en overtuigend, maar het is 'een ontknoping die een sterker verhaal had verdiend'.
  • Over de roman Trouw van de Nederlands-Franse Sara Domogala, waarin een vrouw brieven schrijft aan haar overspelige man en aan diens minnares, schrijft recensent Dieuwertje Mertens onder meer: 'De radeloze verteller heeft een enorme behoefte aan zingeving. Ze zoekt steun in de natuur en "praat" met de aarde, die ook terugpraat : "Honour your soul. Honour me. Honour the love between you and others." Een "meme" die zomaar uit Happinez zou kunnen komen. O ja, daar schrijft Domogala columns voor.'
  • Een moderne klassieker die je gelezen moet hebben, is volgens Dieuwertje Mertens De passie volgens G.H. van Clarice Lispector [fragment], die met dit boek verwijst naar Kafka's Gedaanteverwisseling. Een must vanwege Lispectors volstrekt unieke stijl, en ook de lovend ontvangen vertaling van Harrie Lemmens.
  • Dezelfde Dieuwertje Mertens giet haar kritiek op de bundel Aan een karakter. Brieven aan Jeroen Brouwers zelf ook in de vorm van een brief aan de meester, waarin ze de bundel 'labbekakkerig', de titel 'schaamteloos' en de selectie 'twijfelachtig' noemt.
  • In de rubriek Signalement tipt Het Parool Edna O'Briens trilogie De buitenmeisjes (nu in een band verschenen bij de Bezige Bij), David Quammens actuele Zoönose, over de overdracht van ziekten tussen verschillende soorten, de romans Smeekbede van Lianne Damen, De vreemdelinge van Claudia Durastanti [fragment], De recepten van mijn vader van Jacky Durant én het Literair Jaarboek van Nieuw-West 2020: Tussen Andreasplein en Zwarte Pad, met bijdragen van onder meer Thomas van Aalten, Sylvia Witteman en Auke Kok.

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

De onbevlekte | Erwin Mortier | 9789403160603
€ 20,99
In de wacht | Alfred Birney | 9789044543384
€ 22,50
Hamnet | Maggie O'farrell | 9789038808345
€ 23,50
Hamnet | Maggie O'Farrell | 9781472223807
€ 19,95
Gekkenwerk | Minka Nijhuis | 9789038806990
€ 20,99
Doods geheim | Robert Bryndza | 9789022586723
€ 15,99
Deadly Secrets | Robert Bryndza | 9781786814289
€ 15,99
Trouw | Sarah Domogala | 9789046826492
€ 20,00
Aan een karakter | Diverse auteurs | 9789025459031
€ 21,99
De buitenmeisjes | Edna O'brien | 9789403190303
€ 29,99
Zoönose | David Quammen | 9789045042503
€ 20,00
Spillover | David Quammen | 9780393346619
€ 15,99
De smeekbede | Lianne Damen | 9789493081413
€ 22,50
De onbevlekte | Erwin Mortier | 9789403161501
€ 12,99
In de wacht | Alfred Birney | 9789044543391
€ 12,99
Hamnet | Maggie O'Farrell | 9789038808352
€ 12,99
Gekkenwerk | Minka Nijhuis | 9789038807003
€ 11,99
Doods geheim | Robert Bryndza | 9789402312881
€ 10,99
Trouw | Sarah Domogala | 9789046826508
€ 9,99
De Buitenmeisjes | Edna O'Brien | 9789403190402
€ 11,99
Zoönose | David Quammen | 9789045042510
€ 12,99
De smeekbede | Lianne Damen | 9789493081420
€ 14,99

 De boekenbijlage van NRC opent met een groot stuk over Zwarte golf van journalist Kim Ghattas, een studie naar de opkomst van fundamentalisme in het Midden-Oosten. Redacteur Lotfi El Hamidi is onder de indruk van Ghattas' 'ambitieuze poging' die de lezer 'op verhalende wijze' meeneemt door 'het turbulente Midden-Oosten van de afgelopen veertig jaar', 'een indrukwekkend standaardwerk'. Thomas de Veen geeft Erwin Mortiers nieuwe roman De onbevlekte vier ballen [fragment]. Dit vervolg op Mortiers debuut Marcel benadert de geschiedenis van een Vlaams-nationalistische oudoom vanuit een nieuw perspectief. 'Niet de nazisympathieën van de foute militair' staan dit keer centraal, 'maar zijn persoonlijkheid'. 'De brieven die hij stuurde van het front,' schrijft De Veen, 'lezen we nu om inzicht te krijgen in de persoon.'

In Magma van Ernst Timmer staan een Lubbersachtige premier en diens biograaf centraal. De laatste maakt nogal inbreuk op het leven van de politicus. Sebastiaan Kort bespreekt het boek 'op lichte toon', omdat Timmer zelf ook 'het in de aanleg ernstige en ogenschijnlijk toch ook morele vraagstuk van wat er zoal toegestaan zou mogen zijn bij een levensbeschrijving verrassend kluchtig uitwerkt'. Taffy Brodesser-Akners roman Fleischman zit in de problemen wordt door Persis Bekkering vergeleken met de Zuckerman-boeken van Philiph Roth. Brodesser-Akners hoofdpersoon, Libby Epstein, is 'net zo grappig' en 'net zo Joods'. Hoewel, in het eerste deel van het boek gaat het vooral om het geklaag van haar rijke ex Toby Fleischman. Als 'het boek halverwege een andere wending neemt' en Libby het verhaal naar zich toetrekt, 'valt alles min of meer op zijn plek'. Menno Hurenkamp bespreekt twee boeken over de academie: Academische vrijheid van Klaas van Berkel en Carmen van Bruggen en The Future of Academic Freedom van Henry Reichman. 'Het eerste boek leest heerlijk, zonder mankementen,' schrijft Hurenkamp. 'Het Amerikaanse boek behandelt het onderwerp uitputtend en is dus vooral nuttig voor specialisten.'

Verder komen nog langs: Jean Giono's Heuvel, vertaald door de 'onvolprezen Kiki Coumans', Will Hunts Ondergronds, Serhii's De alliantie van wantrouwen en Simon Schama's De ruwe oversteek. Het laatste, dat gaat over de geschiedenis van Engelse slaafgemaakten, verscheen vijftien jaar geleden in het Engels en Eva Peek merkt op 'dat onze nieuwe tijd schuurt met de mores uit 2005'. Tot slot nog een interview met Frederik Heemskerk over zijn boek, Van vader op zoon, over het premiersgeslacht dat met hem tot een einde komt. Wie doorbladert kan ook nog een stuk lezen over 'mangaka (stripmaker)' Yoshiharu Tsuge, een cultschrijver die het genre volwassen maakte. Met The Swamp wordt een begin gemaakt aan de vertaling van zijn complete oeuvre naar het Engels.

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Joost de Vries haalt, in een stuk over het 'afscheid van de seizoenen', Zadie Smith (Feel Free [onze recensie] aan die stelt dat er 'nauwelijks intieme woorden' voor het weer zijn, Amitav Ghosh' 'prijsvraag voor de literaire wereld' in The Great Derangement - waar blijft de klimaatverandering in de literatuur? 'Natuurlijk zijn er romans waarin een natuurcatastrofe heeft toegeslagen. Dit genre – man of vrouw of gezin overleeft in uitgestorven wereld – is inmiddels geperfectioneerd, om niet te zeggen platgetreden,' schrijft hij. Richard Powers, met The Overstory [fragment]? Jenny Offills Weather [onze recensie | fragment]? Dat 'is een indringende roman van het nu, omdat het laat zien hoe moeilijk we het straks kunnen voorstellen.'

'Je zou De toekomst van Nederland in essentie een pleidooi voor verbeelding kunnen noemen. Stop met doemdenken, begin weer met dromen,' schrijft Floor Milikowski over het essay dat Floris Alkemade, de rijksbouwmeester, schreef. En Aafke Romeijn (Concept M [fragment]) schrijft over science fiction als Star Trek, de film Her en H.G. Wells' The War of the Worlds, 'een monumentaal boek, een landmark in de geschiedenis van de literatuur en de sciencefiction, en een verademing: wat een enorme fantasie en realiteitszin tegelijk'.

Fanta Voogd las Maurits Wagemakers 'opmerkelijke' toekomstroman uit 1923, Een huwelijk in het jaar 2020. 'Zoals een dokter met een wattenstaafje onzichtbare bacteriën in een petrischaaltje brengt, zo creëert een schrijver een kweekje waarin hij een nieuw idee zichtbaar kan maken. Dat is precies wat Wagenvoort heeft gedaan.'

En Lodewijk Verduin las David Marksons Wittgensteins minnares [fragment | onze recensie], waarvan de verschijningsgeschiedenis 'een glorieus verhaal, maar niet geheel uitzonderlijk' is. 'Deze roman bewijst het gelijk van de late Wittgenstein, door middels een gedachte-experiment de schaduwzijde van diens theorie te laten zien: zonder contact met anderen kunnen we via de taal de werkelijkheid noch onze binnenwereld van betekenis voorzien. Maar David Markson gaat nog verder.'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

MINDBOOKSATH : athenaeum