Nicolien Mizee, Sylvia Plath, B. Zwaal en Menno Pot (de boekbesprekingen in de week van 27 december 2019)

30 december 2019
| | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften, met deze week Alice Garritsen, Marleen Stikker, Nicolien Mizee, Sylvia Plath (Trouw), de eindejaarslijstjes, met Oek de Jong als meestgenoemde auteur (Het Parool), B. Zwaal, Jens Christian Grøndahl, Rüdiger Safranski, Menno Pot en de belangrijkste boeken volgens schrijvers, met onder anderen Rachel Cusk (NRC Handelsblad).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

In Trouw weer gewoon schrijvers en boeken. Interviews met Mart Smeets (maar niet als romancier), Alice Garritsen (Een beerput die geen doofpot werd. Bas Roetman interviewde haar: '[Mijn voorouder en hoofdpersoon Henricus Rumpius] was een zeventiende-eeuwse Trump. Hij loog, terwijl hij anderen als leugenaars wegzette. Hij zei voortdurend dat de processen die tegen hem werden gevoerd, door kwade mensen waren opgezet.') en Marleen Stikker (Het internet is stuk).
Seije Slager sprak haar. 'Alle internetgerelateerde technologie is geïn?ltreerd door veiligheidsdiensten, overheden en techbedrijven. Ze zitten in de camera en microfoon van je mobiele telefoon, in je usb-stick, je harddrive, je apps, je speelgoed. Met browsers, zoekmachines, mailprogramma's, spelletjes, stappentellers, deelstepjes en ovulatieapps maken datadieven zonder enige scrupules ons onder valse voorwendselen persoonlijke data afhandig. We worden genudged, getrold, gefakenewst, gegamificeerd.'

Het gesprek met Stikker valt onder het thema 'U bent gezien', over privacy. In dat kader bespreekt Constant Huizen ook Huib Modderkolks Het is oorlog maar niemand die het ziet [boekverkopersbespreking] en Edward Snowdens Onuitwisbaar. 'Het probleem met Snowden en in zekere zin ook met Modderkolk, is dat we niet weten of het klopt wat ze schrijven. Geheimhouding is troef, hun beweringen zijn oncontroleerbaar en we moeten onze poortwachters dus maar op hun woord geloven.' En: 'Modderkolks en Snowdens verbeeldingen illustreren die praktijken, zij het dat Modderkolk dit verbijzondert naar Nederland en dat Snowden ze als surveillance bestempelt. Wat ze niet bieden, elk om hun eigen redenen, is een helder handelingsperspectief. Wat moeten we hiermee?'

Janita Monna herleest Kira Wucks De zee heeft honger [onze recensie] voor het thema ('Zien en niet gezien worden, daar draait het om in deze regels'), en Seije Slager zet Mike Isaacs De strijd om Uber. Van tomeloze ambitie tot totale ontsporing ('een keurige bedrijfsgeschiedenis, die door het bizarre verhaal van Uber bijna niet saai kan worden') naast Jeroen van Bergeijks Uberleven. Undercover als Uberchauffeur ('een fascinerende rondleiding door de soms ontluisterende wereld van de platformeconomie') naast elkaar.

Shira Keller las Sylvia Plaths De glazen stolp, met als extra verhaal 'Mary Ventura en het negende koninkrijk' en haar Johnny Panic and the Bible of Dreams. '"Mary Ventura" geeft wel een interessant inkijkje in de manier waarop Plath als beginnend schrijfster met vorm experimenteerde en zocht naar een eigen literaire stem.' Plath vond verhalen 'het eigenlijke werk': 'Proza daarentegen leent zich voor het onnadrukkelijke, het terloopse, het rommelige - een gemoedelijker focus, die haar voorkeur heeft. Zowel in deze verhalen als in haar pentekeningen krijgt de spreekwoordelijke tandenborstel ruim baan. Zo natuurgetrouw mogelijk legde ze doodgewone spullen - een paar schoenen, een theepot, een paraplu - vast in zwarte inkt.'

Maar het boek van de week is Nicolien Mizees Allesverpletterende [fragment]. Gerwin van der Werf: 'Het derde deel van de faxen aan Ger, zo wordt gaandeweg duidelijk, is het sluitstuk in de vorming van Mizee als schrijver. Ze is wie ze is, ze heeft er eindelijk vrede mee, want alle conflicten en al het getob hebben uiteindelijk haar gaven naar de oppervlakte gebracht: het talent haarscherp te observeren en te voelen en het talent alles te duiden met de eerlijke en consistente blik die het schrijven haar heeft gebracht.'

En aandacht voor de boeken van Ish Ait Hamou, Regina Anzenberger, Lucy Foley, Ann Patchett, Regina Porter [fragment], Sjoerd Kuyper, Joost Welten.

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

Nicolien Mizee, Sylvia Plath, B. Zwaal en Menno Pot (de boekbesprekingen in de week van 27 december 2019)

Delen op

€ 22,99
€ 39,99
€ 16,99
Glazen stolp | Sylvia Plath | 9789403159102
€ 22,99
Onuitwisbaar | Edward Snowden | 9789463820707
€ 11,99
Permanent record | Snowden, Edward | 9781529035667
€ 19,95
The Bell Jar | Sylvia Plath | 9780571081783
€ 12,99
De zee heeft honger | Kira Wuck | 9789057598647
€ 18,00
De strijd om Uber | Mike Isaac | 9789046826256
€ 24,99
De strijd om Uber | Mike Isaac | 9789046826263
€ 12,99
Super Pumped | Mike Isaac | 9780393652246
€ 25,99
Uberleven | Jeroen van Bergeijk | 9789026341717
€ 18,99
Uberleven | Jeroen van Bergeijk | 9789026341724
€ 9,99
Het spel | Mart Smeets | 9789462971448
€ 19,99
Het spel | Mart Smeets | 9789462971455
€ 10,99
De jachtpartij | Lucy Foley | 9789022588376
€ 19,99
De jachtpartij | Lucy Foley | 9789402314090
€ 12,99
Het hollandse huis | Ann Patchett | 9789403173702
€ 22,99
Het Hollandse huis | Ann Patchett | 9789403173900
€ 11,99
The Dutch House | Ann Patchett | 9781526614957
€ 18,99
De reizigers | Regina Porter | 9789403158808
€ 22,99
De reizigers | Regina Porter | 9789403163406
€ 9,99
The Travelers | Regina Porter | 9781787331013
€ 17,99
Aladdin | Sjoerd Kuyper | 9789089673053
€ 17,95

De Volkskrant kijkt vooruit, dus geen boeken deze zaterdagkrant. Wel was er vrijdag een interview te lezen met literair talent van 2020 (volgens deskundige lezers) Iduna Paalman (De grom uit de hond halen [fragment]). Arjan Peeters ontlokte haar: 'Ik schrijf geen gedichten om de schoonheid en goedgeluktheid van de wereld te onderstrepen. Dat zou wee en saai zijn. En vooral: niet eerlijk. Maar ik zoek wel steeds naar ingrediënten voor goede eindes. Omdat dat de manier is om niet verdrietig of wanhopig te worden.' Nummers 2 en 3 zijn Joost Oomen en Simone Atangana Bekono.

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

De eindejaarslijstjes van Het Parool! Met driemaal Oek de Jong, tweemaal Valeria Luiselli en Robin Robertson.

Joukje Akveld, (jeugdboeken)

  • Simon van der Geest, Het werkstuk [boekverkopersbespreking]
  • Sjoerd Kuyper & 20 tekenaars, Aladdin
  • Bette Westera & Sylvia Weve, Uit elkaar
  • Peter Van den Ende, Zwerveling
  • Edward van de Vendel & Martijn van der Linden, Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt [boekverkopersbespreking]

Dirk-Jan Arensman

Peter van Brummelen (Graphic Novels)

  • Victor Meijer, Hondsdol
  • Erik Kriek, De balling
  • Aimee de Jong, Taxi! [onze recensie]
  • Chris Ware, Rusty Brown
  • Posy Simmonds, Cassandra Darke

Marjolijn de Cocq

Hans Knegtmans (Thrillers)

  • Linwood Barclay, Niemand hoort het
  • Philip Kerr, Metropolis
  • Robert Harris, De tweede slaap
  • Michael Connelly, In de stilte van de nacht
  • Emma Viskic, Resurrection Bay

Dieuwertje Mertens

Maarten Moll

Dries Muus

Hans Renders

  • Hans Luijten, Alles voor Vincent. Het leven van Jo van Gogh-Bonger
  • Enny de Bruijn, De hoeve en het hart [fragment]
  • Sjeng Scheijen, De avant-gardisten [fragment]
  • George Packer, Our Man: Richard Holbrooke
  • Volker Ullrich, Adolf Hitler, Deel II

Thomas Verbogt

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Zwarte schuur | Oek de Jong | 9789025451400
€ 34,99
Opnieuw Olive | Elizabeth Strout | 9789025457396
€ 22,99
Het werkstuk | Simon van der Geest | 9789021414867
€ 15,99
Aladdin | Sjoerd Kuyper | 9789089673053
€ 17,95
Uit elkaar | Bette Westera | 9789025771706
€ 22,99
Zwerveling | Peter Van den Ende | 9789045120065
€ 22,50
Normale mensen | Sally Rooney | 9789026343445
€ 20,99
Hondsdol | Victor Meijer | 9789493166042
€ 29,90
De balling | Erik Kriek | 9789492117946
€ 29,90
Taxi! | Aimee de Jongh | 9789492117991
€ 17,90
Rusty Brown | Chris Ware | 9789493109094
€ 39,99
Cassandra Darke | Posy Simmonds | 9789463360869
€ 24,90
M. | Antonio Scurati | 9789057599972
€ 35,00
Niemand hoort het | Linwood Barclay | 9789022586501
€ 20,99
Metropolis | Philip Kerr | 9789022586143
€ 21,99
De tweede slaap | Robert Harris | 9789403177007
€ 20,99
Resurrection Bay | Emma Viskic | 9789024583683
€ 19,99
KOM | Erik Jan Harmens | 9789048850297
€ 19,99
De vriend | Sigrid Nunez | 9789025454814
€ 22,99
Frankusstein | Jeanette Winterson | 9789025455514
€ 24,99
Kaart van Canada | Dorthe Nors | 9789057599880
€ 18,50
Buiten de lijnen | Frank Heinen | 9789493168084
€ 27,50
Otmars zonen | Peter Buwalda | 9789403123004
€ 27,50
Onrustige dagen | F.B. Hotz | 9789029532938
€ 22,50
Alles voor Vincent | Hans Luijten | 9789044641660
€ 35,00
De avant-gardisten | Sjeng Scheijen | 9789044643954
€ 24,99
Our Man | George Packer | 9789000366019
€ 49,99
Sontag | Benjamin Moser | 9789029539784
€ 49,99

De belangrijkste boeken volgens negentien schrijvers, waarbij Rachel Cusks romantrilogie (2014-2017-2018) tweemaal genoemd werd. Hieronder uitgesplitst.

Maar er zijn ook recensies. Obe Alkema kent vijf ballen toe aan B. Zwaals zeesnede. gedichten 1984-2019: 'Zwaal laat ermee zien na vijfendertig jaar nog even beweeglijke als secure, nog even blozende als lieflijke gedichten te schrijven; bij elkaar het geilste oeuvre uit de Nederlandstalige poëzie.' Margot Dijkgraaf is gemengder over Jens Christian Grøndahls nieuwste roman De storm [onze recensie]: 'Jens Christian Grøndahl (1959) is er een meester in: je slaat een van zijn boeken open en het is alsof je een vertrouwd vakantiehuis binnenstapt.' Het dak lekt, en Grøndahl worstelt met #metoo.

Maarten Doorman dan, over Rüdiger Safranski's biografie E.T.A. Hoffmann. Het leven van een sceptische fantast ('Hinderlijk is Safranski’s weinig subtiele neiging om dat leven voortdurend te verbinden met gebeurtenissen in de uitvoerig samengevatte verhalen van E.T.A. Hoffmann, een euvel dat in zijn latere biografie van Schiller nog erger uitpakte.'), Menno de Galan over Menno Pots Het nieuwe Ajax. Hoe een voetbalclub zich opnieuw uitvond (vijf ballen: 'een verder origineel en goed geschreven boek, dat in het geweld van de egodocumenten van oud-spelers ten onrechte onderbelicht is gebleven') en Sietse Meijer over Dylan Jones' The Wichita Lineman: Searching in the Sun for the World’s Greatest Unfinished Song ('Het mooie van een boek over één liedje is dat geen detail of zinloos feit te klein is om te vermelden.').

En aandacht voor de boeken van Elsbeth Etty [fragment], Sarah Moss en Andrew Ridker.

  1. Gideon Samson over Derk Visser, Drama Queen ('divers en inclusief, zonder dat het divers en inclusief wil zijn')
  2. Bart van Loo over Géraldine Schwarz, De geheugenlozen [fragment] ('Schwarz toont even helder als meeslepend aan dat je de herinnering kunt inzetten tegen oprukkend populisme.')
  3. Marian Donner over Herman Melville, Bartleby ('Wat doe je met de buitenstaanders, de verliezers en de weigeraars? Uiteindelijk is dat de vraag die Melville stelt.')
  4. Clarice Gargard over Radna Fabias, Habitus [onze recensie] ('Fabias schrijft over het grote maar neemt het kleine en alledaagse mee. Een must en troost in deze tijd.')
  5. Charlotte Van den Broeck over Johka Alharthi, Celestial Bodies ('een complex en intrigerend weefsel van personages en vertellers dat enigszins aan Faulkner doet denken en aan de uitvoerige genealogieën van Garcia Marquez')
  6. Roxane van Iperen over Manon Uphoff, Vallen is als vliegen [fragment | onze recensie] ('Manon Uphoff schreef geen boek over incest, maar een ode aan de veerkracht van de vrouw.')
  7. P.F. Thomése over Rachel Cusk, Contouren, Transit en Kudos [fragment | onze recensie] ('De vertellers die haar bestoken hebben ieder hun point of no return bereikt. Als een lezer "leest" ze die omringende levens, en daarmee haar eigen leven.'
  8. Peter Buwalda over Ronan Farrow, Catch and Kill ('She said [fragment] is zakelijker, een beetje droog zelfs, en biedt een technischer inkijk in investigative journalism. Farrow maakt er een good read van met cliffhangers en grapjes over zijn liefdesleven.'
  9. Sjeng Scheijen over Andrej Platonov, Verhalen ('Platonov leerde me dat als we onze wereld willen redden we eerst het dier dat mens heet diep in de ogen moeten kijken en zijn hele ijdele, gepassioneerde, kortzichtige, destructieve, creatieve, opwindende, schamele en kwetsbare eigenheid voor lief moeten nemen.'
  10. Jet Steinz over Margaret Atwood, The Handmaid’s Tale ('... indrukwekkend. Helaas, zo geraffineerd als dit boek in elkaar zit, zo potsierlijk bleek opvolger The Testaments [onze recensie], met z’n oppervlakkige personages, enigszins voorspelbare plot, onnodige expliciteringen en routineuze cliffhangers, die niet eens hun werk deden, want doorlezen kostte me moeite.'
  11. Carolina Trujillo over Rutger Bregman, De meeste mensen deugen [fragment | boekverkopersbespreking] ('Tijdens het lezen raakte mijn vertrouwen in mijn medemens, in u dus, iets hersteld. [...] Daarom lijkt dit mij een noodzakelijk boek in deze tijden.'
  12. Arie Storm over Ian McEwan, Machines zoals ik [fragment | onze recensie | toelichting van de vertaler] ('Dat is komedie, groteske en poëzie ineen.')
  13. Nicolien Mizee over T.H. White, Arthur, de koning van eens en ooit ('Ik herlas het en zag talloze verwijzingen naar het communisme, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, het populisme en dictators, die ik de eerste keer dat ik het las goeddeels heb gemist. Aan het slot kun je zelfs aan de Brexit denken.'
  14. Wessel te Gussinklo over Witold Gombrowicz, De pornografie ('Maar opnieuw, alsof ik me brandde aan de dwingende blik die niet de mijne is op een wereld die ik met deze toeschouwer deel. Ik haal dit boek aan, want kwaliteit is tijdloos en daardoor nog steeds hoogst actueel.')
  15. Marijke Schermer over Rachel Cusk, Contouren, Transit, Kudos ('Het is intens en precies proza. Rachel Cusk is een meesterobservator maar gaat voorbij de positie van uitkijkpost, ze schept de omgeving en bekritiseert de werkelijkheid.')
  16. Manon Uphoff over Svetlana Alexijevitsj, De laatste getuigen [fragment], Marcel Möring, Amen [fragment], Roxane van Iperen, 't Hooge Nest [fragment | boekverkopersbespreking | toelichting door de vertaler], Lydia Davis, De schoonheid van weerbarstig proza [fragment], Daniil Charms, Werken [fragment]
  17. Tsead Bruinja over Iduna Paalman, De grom uit de hond halen ('Haar poëzie is stoer, lichamelijk en vet. Er is weinig ruimte voor smaakvol typografisch wit. [...] Niemand bezwoer in 2019 de innerlijke onrust mooier en speelser dan Iduna Paalman.'
  18. Oek de Jong over Beth Moon, Ancient Trees ('Maar vooral weet ze bomen te laten verschijnen als de sprookjesachtige en betoverende wezens die ze zijn, de oudste levende wezens op aarde.')
  19. Hans Steketee over Robert Macfarlane, Ness ('In dit kleine boekje, een lyrisch prozagedicht met fijne pentekeningen in zwartwit van Stanley Donwood, borduurt Macfarlane voort op het thema van deep time uit Underland, waarin hij letterlijk afdaalt in de onderwereld – grotten, gangen, schachten – en de onderwereldmythologie waarvan de menselijke cultuur is doortrokken.')

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Zeesnede | Ben Zwaal | 9789028427655
€ 39,99
De storm | Jens Christian Grøndahl | 9789029093484
€ 21,99
Het nieuwe Ajax | Menno Pot | 9789026349638
€ 16,99
Wichita Lineman | Dylan Jones | 9780571353408
€ 12,99
Het nieuwe Ajax | Menno Pot | 9789026349645
€ 9,99
Geestgrond | Sarah Moss | 9789493081161
€ 21,50
Geestgrond | Sarah Moss | 9789493081178
€ 14,99
Ghost wall | Sarah Moss | 9781783784462
€ 10,99
De weldoeners | Andrew Ridker | 9789026340253
€ 22,99
De weldoeners | Andrew Ridker | 9789026340260
€ 12,99
Kudos | Rachel Cusk | 9789403132402
€ 20,99
Contouren | Rachel Cusk | 9789023442943
€ 19,99
Transit | Rachel Cusk | 9789023417804
€ 19,99
Drama Queen | Derk Visser | 9789025771881
€ 14,99
Habitus | Radna Fabias | 9789029523806
€ 20,00
Celestial Bodies | Jokha Alharthi | 9781912240166
€ 12,99
Catch and kill | Ronan Farrow | 9780708899267
€ 19,99
Verhalen | Andrej Platonov | 9789028290181
€ 50,00
Machines zoals ik | Ian McEwan | 9789463360494
€ 24,90
Amen | Marcel Möring | 9789403147901
€ 22,99
't Hooge Nest | Roxane van Iperen | 9789048841783
€ 21,99
Werken | Daniil Charms | 9789028282353
€ 45,00
Ancient trees | Beth Moon | 9780789211958
€ 45,99
Ness | Robert Macfarlane | 9780241396568
€ 19,99
MINDBOOKSATH : athenaeum