Antonio Scurati en Paul Kingsnorth (de boekbesprekingen in de week van 27 november 2019)

02 december 2019
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften, met deze week: Antonio Scurati, Paul Kingsnorth, en verder Louis Theroux, Ellen Deckwitz, Elsbeth Etty, Sanmao (Trouw), Oek de Jong, Tim Krabbé (de Volkskrant), Nynke Kuipers, Rebecca Makkai, Arthur Japin (Het Parool), John Grisham, Robert Harris (Vrij Nederland), J.M. Coetzee, Abdelkader Benali, George Packer, Marleen Stikker (NRC Handelsblad), Koos Neuvel en Charlotte Van den Broeck (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

'Ik wil niet al te zen gaan klinken nu, maar waarom zou ik mezelf pijnigen met het verlangen iets te kunnen wat buiten mijn vermogen ligt? Ik was me er heel erg bewust van dat mijn vader iets voorstelde, dat hij een internationaal bekend en gevierd schrijver was, maar dat idee heeft me nooit in de weg gezeten. Ik ben trots op hem,' zegt Louis Theroux (Geen taboe voor Theroux) tegen Arjan 'Tien Geboden' Visser bij het tiende gebod.

Ook in Trouw: Bauke Koekkoek (De kwestie verwarde personen) over 113, en Frank Mulder in gesprek met Paul Kingsnorth (Bekentenissen van een afvallig milieuactivist: 'Stop nu eens met te ontkennen dat we op de afgrond afstevenen. Kijk in die afgrond. Waarom is er geen ruimte voor rouw en verdriet? Toen ik dat tien jaar geleden schreef, noemde men me depressief en gestoord. Nu dringt langzaam door dat onze manier van leven misschien wel gaat instorten.'

Janita Monna las Ellen Deckwitz' Hogere natuurkunde ('Oorlog woekert onzichtbaar verder, het is tot in de witregels voelbaar. Maar de poëzie wordt nergens donker, die stampt niet, maar huppelt, dankzij Deckwitz' humor, en dankzij vermakelijke beelden.'), Jaap Goedebuure Elsbeth Etty's Minnebrieven aan Maarten [fragment] ('En hoewel 't Hart dikwijls flink tegenstribbelt, moet gezegd worden dat Etty vaak iets wezenlijks én iets verrassends te pakken heeft.'), en Ronald de Rooy over Antonio Scurati's M. [fragment]: 'M. is een schitterend en monumentaal boek. In eerste instantie voor Italië en de Italianen, maar vanwege de frappante overeenkomsten met vrijheidsbedreigende tendensen en populistische leiders van onze tijd strekt de waarde tot ver buiten de grenzen van Italië.'

Het boek van de week is Sanmao's Berichten uit de Sahara. Monica Soeting schrijft: 'Hoewel dergelijke klachten bij huidige westerse lezers als u en ik een ietwat ongemakkelijk gevoel opleveren, maken Sanmao's ontwapende nieuwsgierigheid en haar overlevingskunst veel goed.'

Plus aandacht voor de nieuwe boeken van Erik Nieuwenhuis, Marcel Möring [fragment], Stephan Vanfleteren, Marek Sindelka, Eda Kriseova, Jens Christian Grøndahl [onze recensie], Bette Westera en Peter Wieringa.

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

Antonio Scurati en Paul Kingsnorth (de boekbesprekingen in de week van 27 november 2019)

Delen op

M.
€ 35,00

In de Volkskrant een recensie van Gé Vaartjes over Zwarte schuur [fragment | boekverkopersbespreking] van Oek de Jong. 'Zwarte schuur heeft alles in zich een klassieker te worden. De Nederlandse literatuur is verrijkt met een gepijnigd én gelouterd personage: Maris Coppoolse.'

Jean-Pierre Geelen interviewt Tim Krabbé over zijn boek Vrienden. 'Ik hou niet van penose, drugscriminelen interesseren me niet. Ik wil het menselijke zien in een mens. Dat zou me bij Holleeder niet lukken. Ik ben eens in een café terechtgekomen in een gezelschap van dit soort types. Ze boezemen mij alleen maar afkeer in.'

Verder de 51 beste boeken van 2019 uit alle genres, waaronder de MeToo-beweging. De top drie: Antonio Scurati met M. De zoon van de eeuw [fragment], Peter Buwalda's Otmars zonen [fragment] en She Said van Jodi Kantor en Megan Twohey.

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

In het Parool: Nikki Silvis over de graphic novel Weg van Nynke Kuipers: 'Rode draad is het verlangen om haar jongere ik te begrijpen. Een mentale weg die lang niet ­altijd makkelijk is, maar het hoopvolle inzicht brengt dat je uit het diepste dal weer op kan klimmen, als je maar echt naar jezelf durft te ­kijken.'

Marjolijn de Cocq interviewt Rebecca Makkai over Een stralende toekomst [boekverkopersbespreking]. 'Als ik het boek niet naar het nu had doorgetrokken, zou het zo veel hopelozer zijn geweest. Ik wilde weten hoe het mensen verging die het hadden overleefd, die wél nog een toekomst bleken te hebben – want ja, de titel van mijn boek is zowel in het Engels als in het Nederlands cynisch.'

Hans Renders las de twee nieuwe biografieën over Hendrik Lorentz: Hendrik Antoon Lorentz. Natuurkundige 1853-1928 van Anne J. Kox en Lorentz gevierd fysicus, geboren verzoener van Frits Berends en Dirk van Delft. 'Anne Kox maakt in zijn biografie van deze internationaal georiënteerde wegbereider van de relativiteitstheorie van Einstein duidelijk hoe Lorentz uitgroeide tot de nestor van de natuurkunde. [...] Berends en Van Delft hebben wat meer aandacht voor petite histoire; zo stippen ze aan dat het Teylers Museum nogal slordig met de erfenis van Lorentz is omgegaan.'

Verder besprekingen van Geluk, een geheimtaal. Dagboeken 2008-2018 [fragment] van Arthur Japin ('Verbluffend raak, in welluidende zinnen, bestrijdt hij clichématige opvattingen over zelfmoord en depressie.') en Doolhof van Windermere van Gegory Blake Smith ('Smith slaagt erin al zijn historische personages, vaak in dagboekfragmenten of brieven, een overtuigende, herkenbare stem te geven.').

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

In Vrij Nederland een interview door Marco Visscher met Paul Kingsnorth over onder andere Bekentenissen van een afvallig milieuactivist. 'Vooruitgang is de religie van onze westerse cultuur. We gaan niet langer naar de kerk, maar een mens moet kennelijk toch érgens in geloven en nu geloven we dan maar in vooruitgang: een eindeloos doorgaande verbetering van ons leven op aarde, waarbij we steeds welvarender en gezonder worden, steeds vrijer en toleranter.'

Anne Versloot bespreekt De onschuldigen van John Grisham. 'Het boek geeft [...] een schokkend beeld van het falende Amerikaanse rechtssysteem. [...] Grisham heeft zich laten inspireren door het werk van gevangenisdominee James McCloskey, die met zijn organisatie Centurion Ministries onschuldige gedetineerden helpt.'

Marijn van der Jagt over De tweede slaap van Robert Harris: 'Er zijn plotwendingen genoeg die het verhaal voortstuwen, je wilt absoluut weten hoe het afloopt, en het hersenkrakende besef dat dit verleden tegelijk een toekomst is houdt de lezer aangenaam alert. Maar deze origineel opgezette 'wat als'-exercitie behoort niet tot het beste werk van Harris.'

Verder: Spion buiten dienst [fragment] van John le Carré. '[...] Le Carrés literaire universum is fascinerend amoreel. Een écht happy end, zonder beschadigingen, tragiek en offers, vergunt Le Carré zich zelden.' En besprekingen van Iets te verbergen van Jo Spain ('Je kunt het lezen van Iets te verbergen misschien het best vergelijken met bingewatchen: je begint eraan en je kunt niet meer ophouden.'), Huis vol leugens van Nicci French ('Na tien jaar komen ze gewoon weer met een nieuwe thriller. En wat voor een: Huis vol leugens is minstens zo goed geschreven en net zo nagelbijtend spannend als al hun eerdere stand-alone thrillers.'), De stilte van de witte stad van Eva García Sáenz de Urturi ('De door de schrijfster met liefde in herinnering geroepen jaarlijkse feesten, de straten, pleinen en historische gebouwen, de smakelijke pincho's die voortdurend verorberd worden en zelfs de verbeelding van haar eigen wijze oude grootvader vormen de buitengewoon aantrekkelijke entourage van een kille reeks moorden. Dat de plot je met een paar kleine vragen laat zitten, doet daar eigenlijk nauwelijks aan af.') en Hars van Ane Riel ('[...] een fantastische roman, gedragen door een sterke verteltoon en een sterk zintuigelijk oproepen van de plaats waar het verhaal zich afspeelt.').

Vrij Nederland verschijnt elke maand; elk kwartaal verschijnt er een special. Vrij Nederland is te koop bij het Nieuwscentrum.

'Dat Coetzee een web van filosofische sporen en dwaalsporen uitzet, kun je frustrerend vinden, maar het meesterlijke van Coetzees trilogie is dat zijn wijsgerige spel nooit bloedeloos wordt. De dood van Jezus [fragment] is ook een benauwend, geserreerd verhaal over een kind dat ziek wordt en zijn ouders wanhopig maakt,' schrijft Nynke van Verschuer over de nieuwe Coetzee voor NRC.

Sebastiaan Kort dan, over Abdelkader Benali's viersterrenroman De weekendmiljonair: 'Dat Benali deze ambitie uiteindelijk heel knap en ook ontroerend invult is nogal als een verrassing, want het komt aanvankelijk allemaal nogal voorzichtig op gang.' En Mirjam Noorduijn over drie nieuwe vertalingen van kinderboeken: De tovenaar van Oz, De avonturen van Pinokkio en De kleine prins. 'Zo kan iedereen het zijne in deze teksten vinden; tegelijkertijd vermaken ze je ook. Dat geeft ze hun universele waarde. Om die te handhaven, moeten hertalers en vertalers behoedzaam omgaan met de ruimte die de oorspronkelijke schrijver aan de lezer geeft.' Pietha de Voogds Pinokkio-vertaling krijgt er vijf ballen voor.

Michel Kerres las George Packers Holbrooke-biografie ('een biografie, waarin hij Holbrooke niet spaart, en die vlotjes leest, onder meer doordat hij de lezer direct toespreekt', maar ook 'een monumentaal werk', vijf ballen waard), René van Stipriaan las Onno Bloms De jonge Rembrandt. Een biografie [Biografieportaal-recensie] ('deze frisse blik ontrukt Rembrandt wel aan de houdgreep van de vakspecialisten'), en Reinier Kist sprak Marleen Stikker over Het internet is stuk. Ze ziet parallellen tussen de strijd voor soevereiniteit op internet en dier- en klimaatactivisime: 'Bovendien staat die onderliggende dynamiek ook niet op zichzelf. Als je nadenkt over hoe we internet kunnen repareren kom je processen tegen die we kennen uit de strijd tegen fossiele brandstoffen: het draait in beide gevallen om bedrijven die de echte kosten van hun product afwentelen op de maatschappij. En daarom denk ik ook dat de strijd voor een duurzame, rechtvaardige economie en samenleving parallel loopt aan de strijd voor een beter internet.'

Ook aandacht voor James Baldwin, Barbara Zoeke en Edna O’Brien [boekverkopersbespreking].

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Deze week in De Groene Amsterdammer: Emy Koopman schrijft over Koos Neuvels Nora & Co. 'Neuvel is een journalist die al eerder de geestelijke gezondheidszorg onderzocht, maar in dit boek is hij evenzeer een vader. [...] Zijn zoektocht voert Neuvel langs vastenheiligen, keizerin Sisi, het schoonheidsideaal en Arnon Grunbergs Tirza (anorexia als ''de ziekte van de blanke middenklasse'').'

Lodewijk Verduin las P.F. Thoméses Vaderliefde [fragment]. 'Het is te hopen dat P.F. Thomése lang genoeg in de nagelaten verhalen zal ronddolen om ook zijn merkwaardige, vaak tragische ouders en familieleden nog te doen herrijzen in zijn fictie.'

Alfred Schaffer dan, enthousiast over Erik-Jan Harmens Kom. 'Zoals in eerdere bundels grijpt Harmens ook in Kom de mogelijkheden van de taal aan om de lezer te beroeren. Niet alleen wát er staat, maar vooral hóe het er staat, zegt vaak al genoeg.'

Verder: Thomas Heerma van Voss over Een stralende toekomst [boekverkopersbespreking] van Rebecca Makkai: 'Het is indrukwekkend dat Makkai dit alles in één roman heeft gestopt die toch nooit overvol aanvoelt.'

Ten slotte Klaske Havik over Waagstukken van Charlotte Van den Broeck [fragment]. 'In Waagstukken onderzoekt Van den Broeck architecten en gebouwen die tot elkaar veroordeeld leken te zijn, architecten die via hun gebouwen tot een wanhoopsdaad kwamen - zij maakten, althans in mythes die de ronde doen, een einde aan hun leven.'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

MINDBOOKSATH : athenaeum