Joop Bouma, Elizabeth Day, Oek de Jong, Anne-Gine Goemans (de boekbesprekingen in de week van 28 augustus 2019)

02 september 2019
| | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften waarin dit keer onder meer aandacht voor Joop Bouma, en verder: Elizabeth Day, Jonathan Littell, Denis Mukwege (Trouw), Oek de Jong, Rutger Bregman, Martin de Haan (de Volkskrant), Kamel Daoud, Anne-Gine Goemans, Simone van der Vlugt (Het Parool), Adam Smith, In Koli Jean Bofane, Babs Gons (NRC), Dik Verkuil, Bianca Boer, Daniel Mason en Pat Barker (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

'In Trouw een voorpublicatie uit Tom Wrights nieuwe biografie Paulus. Een biografie, en de vertrouwde bijlagen Letter & Geest en Tijd. In die laatste bijlage de levenslessen van schrijver en podcastmaker Tom Hofland. Caroline Buijs tekent bijvoorbeeld op: 'Ga ervan uit dat alles gedoe is.' Dat geldt voor baby's, maar ook voor literatuur: 'De dingen die ik nu doe, zoals schrijven, vind ik blijkbaar zo leuk dat ik het gedoe voor lief neem.'

In Letter & Geest een interview met Ignace Schretlen over tekenende apen (zijn Kijk op krabbels is niet meer nieuw te verkrijgen), en Janita Monna over Albertina Soepboers Vertakkingen: 'Je zou ze fladderig kunnen noemen deze gedichten vol gedachtestreepjes, met zinnetjes die niet afgemaakt lijken, zich niet mak voegen naar de regels van de grammatica, maar zich eigenzinnig vertakken en vaak op meer dan één manier te lezen zijn.'

Maar ook Elizabeth Day. Vrouwkje Tuinman interviewde de schrijfster van Het feest en het in 2020 te verschijnen Durf te falen. 'Toen ik Het feest schreef was ik net gescheiden, en dat had ik totaal niet zien aankomen. Ik was altijd bezig iedereen tevreden te stellen. Toen mijn huwelijk strandde, moest ik in mijn eentje verder in het besef dat ik niet door iedereen leuk gevonden word. Dat dat niet kan. Dat is heel bevrijdend. Maar mijn hoofdpersonen zijn nog niet zover. Ze willen niet, en dat is menselijk, dat hun liefde "gewoon maar iets" was. Momenteel vind ik vriendschap het belangrijkst. In mijn boeken heb ik nog nooit geschreven over een vriendschap zonder dubbele agenda. Ik ben geïnteresseerd in de spanning tussen wat gezegd en wat verzwegen wordt. Dat kun je het best onderzoeken door een relatie op papier te zetten die een beetje in het slop zit.'

Annemarié van Niekerk las Denis Mukweges Pleidooi voor het leven ('Mukwege’s boek maakt indruk vanwege de manier waarop het een menselijk gezicht geeft aan een oorlog die indertijd voor ons ver en daardoor abstract bleef.') en Ger Leppers las Jonathan Littels Een oude geschiedenis, dat over twee weken zal verschijnen. 'Als lezer van Littell moet je tegen een stootje kunnen. Dat neemt niet weg dat de schrijver met dit stevig geconstrueerde, raadselachtige boek waarschijnlijk de intrigerendste roman van het jaar heeft geschreven,' schrijft hij.

Korter:

  • Rob Schouten over Maarten 't Hart, De nachtstemmer: 'Een even onevenwichtige als levendige roman, vol onwaarschijnlijkheden die je maar moet verteren maar ook vol poëzie en spanning en leesplezier.'
  • Beeldboek van de week is John Riddy's Photographs.
  • Monique de Heer over Ane Riel, Hars: 'Een verontrustend boek dat je in één ruk uitleest.'
  • Ronald de Rooy over Giuseppe Catozzella, Ook jij zult stralen: 'In dit boek heeft de hele uitwerking van de overbekende Noord-Zuid tegenstelling echter iets clichématigs. Dat komt mede omdat het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van de 12-jarige Pietro en die vertelstrategie komt niet altijd overtuigend uit de verf.'
  • Bas Maliepaard over Giovanna Zoboli, Overdag is hij een krokodil: 'Beeldschoon. [...] Een virtuoos beeldverhaal met een briljante ontknoping, waarin kleine plaatjes en beeldvullende tekeningen elkaar filmisch afwisselen.'

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

Joop Bouma, Elizabeth Day, Oek de Jong, Anne-Gine Goemans (de boekbesprekingen in de week van 28 augustus 2019)

Delen op

€ 22,99
€ 34,99
€ 22,99
€ 21,99
Vele vreemde vormen | Tom Hofland | 9789021414546
€ 20,99
Paulus | Tom Wright | 9789051945553
€ 29,95
Vertakkingen | Albertina Soepboer | 9789025446185
€ 19,99
Het feest | Elizabeth Day | 9789026348761
€ 22,99
Pleidooi voor leven | Denis Mukwege | 9789044541977
€ 22,50
Lyssa | Tom Hofland | 9789021402475
€ 11,99
Lyssa | Tom Hofland | 9789021402468
€ 20,00
Vertakkingen | Albertina Soepboer | 9789025457532
€ 12,99
Het feest | Elizabeth Day | 9789026343247
€ 12,99
Party | Elizabeth Day | 9780008194307
€ 11,99
The Party | Elizabeth Day | 9780008194260
€ 15,99
Durf te falen | Elizabeth Day | 9789026347733
€ 20,99
De nachtstemmer | Maarten 't Hart | 9789029540377
€ 21,99
De nachtstemmer | Maarten 't Hart | 9789029540384
€ 13,99
Hars | Ane Riel | 9789044642353
€ 17,99
Hars | Ane Riel | 9789044642360
€ 10,99

'Vertalers verdienen beter' kopt Martin de Haan (vaste vertaler van Houellebecq en meermalen bekroond) in de Volkskrant. Dat gaat helaas niet over (alleen) hun inkomen. De Haan breekt een lans voor zichzelf en zijn collega vertalers: 'Er staat ons nog veel te doen. Overheid: richt uw aandacht (en financiële middelen) op álle cultureel waardevolle vertalingen, niet alleen op bellettrie. Uitgevers: respecteer de uitgangspunten van het auteursrecht, óók voor niet-literaire vertalingen. Vertalers: durf uit te komen voor jullie auteurschap.'

Een interview met Oek de Jong door Daniela Hooghiemstra naar aanleiding van zijn nieuwe roman Zwarte schuur [fragment]: 'Elke roman is uiteindelijk een afdaling in je onderbewuste, een peiling van wat er spookt en leeft in de black box. In autobiografisch schrijven ben ik niet geïnteresseerd.'

In het Volkskrant magazine Rutger Bregman in een interview met Sara Berkeljon: 'Ik heb net Bonita Avenue [fragment] van Peter Buwalda gelezen. Absurd goed geschreven, niets dan bewondering. Anderzijds denk ik: kunnen die personages nou niet gewoon even met elkaar práten? Kun jij vijf romans noemen die een positief mensbeeld verdedigen? Mijn redacteur wist er niet één.'

Dan de recensies:

  • De Sjoemelsigaret. Hoe artsen en overheid de tabaksindustrie vrij spel gaven heet de nieuwste Joop Bouma. Marcel Hulspas aan het woord in de krant: 'De sjoemelsigaret schetst een ontluisterend beeld. Niet zozeer van de tabaksindustrie; dat beeld kenden we al. Nee, vooral van de Nederlandse artsen en wetenschappers.'
  • Sjeng Scheijen las Platonov. Verhalen. 'Platonovs genadeloze filosofische blik wordt ondersteund door zijn wonderlijke, tegendraadse stijl. Zijn woordgebruik is eigenzinnig, vol onverwachte combinaties en kleine afwijkingen van de conventie. Iedere zin is bedoeld om te slaan, iedere alinea een spoedcursus eelt op je ziel. Het is verbijsterende, schitterende literatuur.'
  • Marijke Schermer 'schrijft in feite niets wat nooit eerder is bedacht of opgemerkt – probeer maar eens iets écht nieuws toe te voegen aan de berg verhalen over verliefdheid, ongelukkige huwelijken, vreemdgaan en liefdesverdriet – maar lijkt met deze frisse stijl het stof van het hele thema af te blazen', merkt Bo van Houwelingen op na het lezen van Liefde, als dat het is [fragment].
  • Over de nieuw vertaalde Pinokkio zegt Arjan Peters:'Om tegemoet te komen aan de spreektaal en het dialect dat [schrijver] Collodi veelvuldig gebruikte, deinst Pietha de Voogd niet terug voor hupse termen (jottem, opzouten, puike deal, rotbeest) [...]. Smullen voor kinderen.'
  • 'Boeiend voor wie alles over de keizer wil weten,' merkt Marcel Hulspas op over De onzichtbare keizer van Mark Braude.
  • Popjournalist Jim DeRogatis deed naar aanleiding van een anonieme fax 'jarenlang journalistiek speurwerk' naar de zaak R. Kelly. 'Het ergste voor de jonge slachtoffers was de stelselmatige ontkenning, schrijft hij in zijn nauwkeurige feitenrelaas Soulless [: The Case Against R. Kelly], maar dat collega's R. Kelly bleven verdedigen, viel hem zwaar. Bijna twee decennia wilde niemand de "dikke muziekcriticus" (zijn eigen woorden) geloven. Dat het geen rancuneus, maar een inzichtelijk boek is geworden, is een prestatie op zich,' aldus Gijs Kamer in zijn recensie.
  • 'Wim [Noordhoek] gebruikte het afwasmiddel Gritol ook als zeep en shampoo, "waarvan de geur me is bijgebleven als die van wanhoop". Zulke details markeren een tijd, en een stijl,' bepaalt Arjan Peters. Hij las Iemand zijn in Amsterdam.
  • Peter Swanborg over Dodeneiland van Gerhard Meier: 'Wie zich overgeeft aan het ritme, ziet echter dat dit proza meandert als de rivier die er zo'n grote rol in speelt. Tegelijk is het heel zintuiglijk proza.'
  • 'De auteur haalt veel onderuit, zonder dat hij iets verdedigt [...]. Wat overblijft is taalgenot. Smakelijk, maar weinig bevredigend,' zegt Herien Wensink over Tom Lanoye, die Wie is bang op de boekenplanken bracht.
  • 'Er wordt heel wat afgereisd in Vrouwelijk karakter [...]. Dat is niet wat we zouden verwachten in een roman van Emmanuel Bove (1898-1945), [...] Die zijn hoofdpersonen doorgaans laat uitblinken in afwachten,' observeert Wineke de Boer.
  • Tot slot Fokke Obbema over Carolien Roelants' Dwars door het Midden-Oosten [fragment]: 'Wie inmiddels het overzicht kwijt is, wordt in Dwars door het Midden-Oosten helder en feitelijk bijgepraat.'

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

 

Deze week in Het Parool een fragment uit De schilder die een vrouw verslindt door Kamel Daoud. 'Het bloed zegt: "Hier stroom ik, de halsslagader is mijn weg," en de jager knikt en blijft wachten om haar niet weg te jagen. Het warme bloed van de prooi wordt eerst als een voorwerp afgebeeld.'

Anne-Gine Goemans wordt groot geïnterviewd door Vivian de Gier naar aanleiding van haar roman Holy Trientje. Over de vrouw die haar inspireerde: 'Ik werd diep door haar persoonlijkheid geraakt. Ik vroeg haar bijvoorbeeld of ze het niet erg vond dat de actie weinig gevolgen had gekregen. Nee, zo moest ik het niet zien, zei ze; het gaat om de zaadjes die je plant. Ik was nu toch immers ook gekomen? En door mijn boek zouden vervolgens mensen in Nederland gaan nadenken. Megan belichaamt het feit dat je iets kunt doen om een verschil te maken, ongeacht hoe oud je bent. Heel inspirerend.'

Verderop in de krant houdt Peter de Brock een gesprek met Simone van der Vlugt over haar pas verschenen historische roman: 'Van der Vlugt is zich ervan bewust dat het gevaar op de loer ligt dat ze met Schilderslief een te geromantiseerd beeld schetst van Geertje Dircx. "Het is een roman, en mijn interpretatie van een werkelijkheid die wij niet kennen. Ik vind het ook niet erg om dingen in te vullen, als ze maar logisch zijn. En de archiefstukken liegen niet."'

Dan de recensies:

  • Hans Renders recenseerde Enny de Bruins De Hoeve en het hart [fragment]. 'In beeldende taal trakteert De Bruijn ons op allerlei verhalen uit de familiegeschiedenis van Van Rijckhuisen.'
  • Dieuwertje Mertens werd gegrepen door Het echte leven [fragment] van Adeline Dieudonné. 'Dieudonné weet heel goed hoe ze een verhaal moet opbouwen, hoe ze spanning en dreiging moet creëren.'
  • De thriller Dood de Koning van Sandrone Dazieri leverde volgens Maarten Moll 'opnieuw een onvervalste pageturner op'.

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

'Er zijn weinig filosofen die zich zozeer in de alledaagse realiteit hebben verdiept als Adam Smith in De welvaart van landen uit 1776. Of het nu gaat om de waarde van zilver, kindersterfte in de Schotse Hooglanden, smokkel aan de zuidkust van Engeland, opbrengsten van het boerenbedrijf, machines in het fabriekswezen of de trucs waarmee werkgevers de lonen van hun personeel laag houden – Smith is goed op de hoogte en brengt alles zonder illusies in beeld. Hij doet dat bovendien in prachtige zinnen vol treffende observaties, scherpe argumenten en overtuigende beeldspraken waardoor je als lezer telkens denkt: Precies! Zo zit het leven in elkaar. Eindelijk een filosoof die zich niet verliest in abstracte denkbeelden,' schrijft Gabriël van den Brink over de nieuwe vertaling van Adam Smiths klassieker.

Shira Keller bespreekt De schone van Casablanca van In Koli Jean Bofane. 'Wat Bofane laat zien, is de keiharde, weerbare, van tere zieltjes gespeende wereld, die ontstaat wanneer mensen zich moeten zien te redden in een systeem waarin de waarde "rechtvaardigheid" geen noemenswaardige plaats inneemt,' stelt ze onder meer in het stuk. Sjoerd de Jong las zowel Nicolas Diakopoulos' Automating the News als De krant. Een cultuurgeschiedenis van Huub Wijfjes en Frank Harbers (red.). 'Diakopoulos zet het allemaal helder op een rijtje,' aldus De Jong, 'al is zijn boek bedoeld voor docenten en managers en door het jargon nogal een opgave. Dat doet niet af aan de onverbiddelijkheid van zijn betoog: journalisten zullen zich moeten bijscholen.' De krant is volgens hem 'wél duidelijk een publieksboek, mooi vormgegeven met talrijke illustraties. De hoofdstukken zijn toegankelijk geschreven, zij het droog en nogal schools'.

In De sjoemelsigaret van Joop Bouma val je volgens Steven de Jong 'van de ene in de andere verbazing: telkens vraag je je af waarom de industrie zo lang haar gang kon gaan'. En Obe Alkema sprak met Babs Gons over Hardop, de door haar samengestelde bloemlezing van spoken word [fragment]. 'Mensen komen meteen naar je toe. Er is eigenlijk geen afstand tussen performers en publiek, want de performers maken deel uit van het publiek. Op hun beurt nodigen zij luisteraars uit tot interactie. De betrokkenheid is groot, dat vind ik echt een meerwaarde,' zegt Gons over spoken word.

Korter:

  • Bernard Hulsman over Jesse Norman, Adam Smith: What He Thought, and Why it Matters: 'In het tweede deel van Adam Smith schetst Norman meesterlijk hoe economen na Smith voortborduurden op slechts enkele onderdelen uit The Wealth of Nations.'
  • Margot Poll over Roberto Saviano, Wrede kus: 'Zijn roman leest als een volledig journalistiek verslag van de onderwereld: rauw, zeer precies en bij vlagen – als het over moeders of de liefde gaat – zelfs liefdevol.'
  • Tim de Gier over David Nicholls, Eerste liefde: 'Het is Nicholls goed gelukt om het heftige pubergevoel te omschrijven van de laatste zomer als scholier, die oneindig kan voelen en tegelijk te kort.'
  • Arthur Eaton over Lori Gottlieb, Misschien moet je eens met iemand praten?: 'Gottlieb schrijft op een zeer toegankelijke manier over haar vak, haar eigen liefdesverdriet en hoe therapie haar daarmee heeft geholpen. Toch zat dat happy end dwars: als jonge therapeut leer je al snel attent te worden op ál te coherente verhalen. Wanneer een patiënt een pijnlijke gebeurtenis of episode al te netjes weet te vertellen, moet je je afvragen welke kreukels in het verhaal zijn gladgestreken'
  • Wilfred Takken Arnon Grunberg, Van achterdocht tot zelfgenoegzaamheid: 'De lemma’s over grote zaken (Debat, Dood) zijn minder interessant dan de triviale (Haar, Douchen), waarin meer Grunbergiaanse bespiegelingen staan.'
  • Sebastiaan Kort over Reinjan Mulder, Zwavelwater: 'een raar boek, een boek waar Mulder zich flink aan heeft vertild.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Deze week in de zomerserie 'Masculien lezen' in De Groene Amsterdammer aandacht voor Simon Vestdijk. Zijn boek Op afbetaling is volgens Kees 't Hart onthullend: 'Alles laat Vestdijk zien, de wraakzucht, de wanhoop, de vergiffenis maar niet heus, de woede, maar ook de krankzinnige details van een mannenblik die alles ziet en hoort in het licht van zijn eigen lustbeleving.'

In Dichters & Denkers deze week aandacht voor De gedrevene, Dik Verkuils biografie over Joop den Uyl. Chris van der Heijden vergelijkt het werk van Verkuil met dat van zijn voorganger Annet Bleich:'[H]et grootste verschil tussen beide biografieën is klemtoon, niet meer. [...] Een nadeel is dat hij minder gedetailleerd is en een stuk korter. Dat kan een voordeel zijn, dat is het in dit geval niet. Verkuil biedt vooral minder van hetzelfde. Daarbij is de Den Uyl van Bleich, mede door de vermelding van details, kleiner, menselijker, niet zo zeer aaibaarder als wel beter voorstelbaar. [...] Terwijl Bleich een echte biografie schreef, vertelt Verkuil vooral een politiek-intellectueel verhaal.' Kees 't Hart recenseert verder Draaidagen van Bianca Boer. 'Ik las deze roman met toenemende beklemming en met toenemende bewondering voor de ingenieuze opzet die dieper ingrijpt dan een abstract betoog over fictionalisering van oorlogsmisdaden,' schrijft hij.

De wintersoldaat van Daniel Mason maakte indruk op Graa Boomsma. 'Op ongemeen subtiele wijze weet hij die onzichtbare innerlijke woekeringen duidelijk te maken. Zijn zeer goed gedocumenteerde historische roman is tegelijkertijd een vertelling over hoe oorlogen blijven woelen in de hoofden van hen die het front overleefden.' Jozefien Van Beek bespreekt Pat Barkers De stilte van de vrouwen [recensie]. 'In de woorden van Briseïs: "Jazeker, de dood van jonge mannen in de strijd is een tragedie [...] en ik dacht: we hebben een nieuw lied nodig." Barker schreef dat lied.'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

MINDBOOKSATH : athenaeum