Arnon Grunberg en Friedrich Nietzsche (de boekbesprekingen in de week van 8 januari 2020)

13 januari 2020
| | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften, met aandacht voor Arnon Grunberg, en verder Susan Neiman, Orlando Figes, Elisa Hermanides & Ruben Koops, Arnold Karskens (Trouw), Herman Koch, Pascal Mercier, Tom Hofland (de Volkskrant), John O'Connell, Nicolien Mizee (Het Parool), J.K. Huysmans, Douglas Murray, Suzanne Rethans (NRC Handelsblad), Friedrich Nietzsche, Ronald Beiner, Sue Prideaux, John Kaag (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

In Trouw een Tien-geboden-interview met Arnold Karskens, voorheen oorlogsjournalist en debuterend romancier met Alle pijn van de wereld. De goddelijke gekte van de oorlogsjournalistiek, waarin hij vertelt Jezus en de Heilige Geest ontmoet te hebben, en een gesprek met Susan Neiman. Jacob Boersma sprak haar naar aanleiding van het verschijnen van Learning from the Germans: Race and the Memory of Evil: 'Ik begon dit boek vlak na de schietpartij in Charleston (waarbij een witte neonazi negen Afro-Amerikanen doodschoot in een kerk, red.). Toen was er een moment van bezinning in Amerika. President Obama zong Amazing Grace. Het leek een goed moment voor mijn boek. Maar na Trumps verkiezing dacht ik een tijdje: waarom schrijf ik een boek, en sta ik niet op de barricade? Maar het gekke is, nu Trump drie jaar aan de macht is, zijn de mensen juist ontvankelijk voor mijn boodschap.'

Janita Monna's poëziebespreking gaat over Pieter Boskma's Van de zoon en de zee [fragment] ('De liefde voor het wonder van het leven laat zich nauwelijks door taal bedwingen.') en Kurt De Boodts Wake ('In sonnetten die voeren langs persoonlijke, Vlaamse, cultuur- en wereldgeschiedenis toont De Boodt dat die wereld hard kan zijn, in het klein, op school.'), en Abdelkader Benali prijst de 'lezenswaardige ongeautoriseerde' Ahmed Aboutaleb-biografie van Elisa Hermanides en Ruben Koops: 'Aboutaleb is een meesterlijke verhalenverteller, onderschrijven de journalisten, maar over zijn privéleven is hij zeer gesloten. Toch lukt het ze een waarachtig portret van de burgervader te schilderen.'

Paul van der Steen over Orlando Figes' Europeanen [fragment] ('Mooi gelaagd is de door Figes opgediepte kritiek op de ontwikkelingen van destijds, waarvan een behoorlijk deel weinig aan actualiteitswaarde lijkt te hebben ingeboet.'), en het boek van de week is Arnon Grunbergs Bezette gebieden [fragment | boekverkopersbespreking]. Rob Schouten is enthousiast. 'Alhoewel er altijd een stevige kern van realisme in Grunbergs verhalen zit beschouw ik hem toch als iemand die ons moderne mythen voorschotelt.' Hij besluit met: 'Grunberg lezen blijft een ongemeen spannende belevenis.'

Verder aandacht voor Jesse Faber (beeldboek van de week), Christopher Boltanski, Marga Minco, Zora Neale Hurston, Tineke Honingh, Marjet Huiberts & Milja Praagman, en Lucas Zandberg.

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

Arnon Grunberg en Friedrich Nietzsche (de boekbesprekingen in de week van 8 januari 2020)

Delen op

€ 24,99
€ 41,99

In de Volkskrant, en dan het magazine, een interview met Herman Koch over zijn boek Finse dagen. 'Er is daar iets gebeurd wat mij het inzicht heeft gegeven hoe het verder moest met mijn leven. Het is moeilijk te omschrijven, maar ik heb daar in een bos gestaan en gedacht: dit zou genoeg kunnen zijn.'

Onno Blom over Arnon Grunbergs nieuwe roman Bezette gebieden [fragment | boekverkopersbespreking]. 'Grunberg heeft aan zijn eigen eis voldaan: hij heeft gaten in de geschiedenis gevuld met fictie. Hij heeft de lezer iets laten meemaken dat die nog nooit heeft meegemaakt.'

Peter Giesen sprak met Pascal Mercier over Het gewicht van de woorden [fragment]. 'Het helpt om eerlijk te zijn. Om te onderzoeken wat je gevoelens precies zijn als iemand is gestorven. Er is veel geklets over de dood. Helderheid over gevoelens helpt altijd bij het verwerken van een verlies. Je moet de dingen onder ogen zien.'

De recensies:

  • Bo van Houwelingen las Vele vreemde vormen van Tom Hofland [fragment]. 'Hoflands rijke fantasie klinkt door in aandoenlijke anekdotes, literaire gebbetjes [...], excentrieke figuren en soms spot-on beeldspraak.'
  • Arjan Peters dan, over De kloof van Dorothea Tanning. 'Dorothea Tannings exotische vertelling laat zien dat schoonheid en wreedheid zich soms dicht bij elkaar bevinden en dat het verkennen van grensgebieden zo verleidelijk kan zijn dat het een groot offer waard is.'
  • Kate Bennetts Free, Melania wordt besproken door Anne van Driel. '[...] het lijkt erop dat Bennett Melania interessanter en sympathieker afschildert dan ze waar kan maken.'
  • Hans Roosebooms Lichtjaren werd gelezen door Arno Haijtema. 'Aan de hand van hilarische en overtuigende anekdotes belicht Rooseboom hoe de ethiek van de fotografie zich heeft ontwikkeld [...], hoe [...] de naaktfotografie haar intrede deed en pornografie om zich heen greep, en hoe losjes in het verleden al werd omgegaan met feiten ten gunste van een groter, meeslepend verhaal.'

Verder minibesprekingen van De ziel in het bloed van Ana Paula Maia ('Dit is geen proza voor zwakke magen, maar het is wel verdraaid goed geschreven.'), De wimperloze vriend van Gabriele d'Annunzio ('Hij koketteert met zijn kennis, en strooit kwistig met citaten en verwijzingen.'), Joseph Stiglitz' Winst voor iedereen ('Stiglitz pleit voor een sterkere overheidsrol in de economie.') en Wat je zegt, gaat vanzelf van Liesbeth Koenen ('Er is niet altijd een verklaring voor de wonderbaarlijkheden in onze taal. Gelukkig maar.').

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

In Het Parool een interview met Arnon Grunberg over zijn nieuwe roman Bezette gebieden [fragmentboekverkopersbespreking]. 'Bezette gebieden komt dicht bij mezelf. Ik heb gelachen, maar ik heb ook erg moeten huilen.'

Maarten Moll over het fotoboek Lang zal ik leven van Anki Leene. 'Elk portret vertelt een eigen verhaal. Precies dat fascineert mij en dat probeer ik te vangen in mijn foto's.'

In de boekenpagina's een ingekorte versie van het voorwoord van Bowie's Boekenkast door John O'Connell. 'Als je lang genoeg naar Bowie’s lijst kijkt, zie je twee patronen. Het eerste patroon bestaat uit de uiteenlopende culturele elementen die tezamen Bowie’s artistieke ontvankelijkheid vormen. Het minder duidelijke tweede patroon vormt een tijdspad.'

Marjolijn de Cocq las Sneeuwblind van Ragnar Jónasson. 'Nederland is met Sneeuwblind een opvallend ­late instapper – sinds zijn boeken in Engeland vanaf 2015 werden vertaald door misdaad­auteur Quentin Bates werd Rágnarsson uitgeroepen tot ‘kroonprins van de IJslandse misdaad’, na koning en koningin Arnaldur Indridason en Yrsa Sigurdardóttir.'

Ook een recensie van Allesverpletterende. Faxen aan Ger deel 3 [fragment] van Nicolien Mizee door Dieuwertje Mertens. '[...] in Allesverpletterende komt Ger in toenemende mate dichtbij als intieme vriend met wie ze een maandelijks treffen heeft en die wel degelijk af en toe terugfaxt, zij het zeer bondig.'

Verder besprekingen van Keizerlijk geel van Lucas Zandberg ('Hij heeft voor een hoofdpersoon gekozen die met haar giftige synthese van eerzucht, manipulatief vermogen en opportunisme voor een spanningsboog zorgt waarvan je je maar moeilijk los kunt maken.'), West van Carys Davies ('Briljante prestatie, meesterlijk boekje.') en Peter Buurmans Een goede nachtrust [fragment] ('[...] Buurmans debuut moet het niet hebben van een prikkelende stijl, niet van een dwingende plot, en ook niet van aansprekende, goed uitgewerkte personages.').

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Bezette gebieden | Arnon Grunberg | 9789048837014
€ 24,99
Bowie's Boekenkast | John O'Connell | 9789493081307
€ 23,99
Sneeuwblind | Ragnar Jónasson | 9789400511576
€ 20,99
Keizerlijk geel | Lucas Zandberg | 9789029540094
€ 21,99
West | Carys Davies | 9789029093231
€ 18,99

'Ik heb bij Grunberg zelden zo verrassend, want oprecht en overtuigend, over liefde gelezen als in die passages.' Arnon Grunbergs Bezette gebieden [fragment | boekverkopersbespreking] bepaalt de boekenbijlagen. Thomas de Veen opent de NRC-bijlage met zijn uitgebreide en lovende stuk over de roman. 'Hoe sterk de roman in elkaar steekt blijkt wanneer de slapstick een grens overgaat, de grens van het abjecte, in een scène die werkelijk schokt, en nadreunt.'

Arnold Heumakers dan, met lof voor 'de ironie en van de zwarte humor die tezamen de lectuur van dit door en door pessimistische boek tot zo’n onontkoombaar dubbelzinnig genoegen maken' in J.K. Huysmans, Aan de vrouw, Sebastiaan Kort over literatuur over recht en engagement, aan de hand van Menno van der Veen, Ontweten, Miek Smilde, Dorsmans dood, John-Alexander Janssen, Trocadero ('elk van deze romans bevat iets, een soort legering van gistend onbehagen en suggesties voor een alternatief, wat wel degelijk iets essentieels over deze tijd zegt. En vooral over hoe die beleefd wordt'), en Jonas Kooyman over Suzanne Rethans' biografie van Sylvia Kristel, Begeerd en verguisd ('Rethans deed grondig research – ze interviewde meer dan tachtig personen voor haar boek – maar schiet soms door in haar enthousiasme.').

Nynke van Verschuer ten slotte met één pagina over Douglas Murrays 'een nogal uitgesponnen klaagzang over de manifestaties van identiteitspolitiek' The Madness of Crowds. Gender, Race and Identity. Eén bal. En een voorpublicatie uit Manon Uphoffs essay voor Winternachtenbundel De verovering van Jupiter, over Hermans' Het behouden huis.

Kortere stukken over Mazen Maarouf, Tanguy Viel, Simon van der Geest [boekverkopersbespreking], Thomas van der Meer, Machiel Bosman [fragment | boekverkopersbespreking], Hans Renders & Nigel Hamilton.

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Bezette gebieden | Arnon Grunberg | 9789048837014
€ 24,99
Aan de vrouw | Joris-Karl Huysmans | 9789048854769
€ 21,99
Aan de vrouw | Joris-Karl Huysmans | 9789048841936
€ 21,99
Artikel 353 | Tanguy Viel | 9789028427396
€ 18,99
Artikel 353 | Tanguy Viel | 9789028442924
€ 9,99
Het werkstuk | Simon van der Geest | 9789021414867
€ 15,99
Ontweten | Menno van der Veen | 9789028292048
€ 20,00
Ontweten | Menno van der Veen | 9789028293090
€ 10,00
Dorsmans dood | Miek Smilde | 9789029539937
€ 19,99
Dorsmans dood | Miek Smilde | 9789029539944
€ 10,99
Trocadéro | John-Alexander Janssen | 9789029539821
€ 20,99
Rembrandts plan | Machiel Bosman | 9789025309558
€ 17,50
Rembrandts plan | Machiel Bosman | 9789025309015
€ 12,99

In De Groene Amsterdammer volop aandacht voor de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche. Raymond van den Boogaard sprak met hoogleraar Ronald Beiner over zijn boek Dangerous minds: Nietzsche, Heidegger, and the Return of the Far Right. 'Nietzsche voorspelde voor de twintigste eeuw ideologische oorlogen, en hij heeft volledig gelijk gekregen, [...] Wie worden de barbaren van de twintigste eeuw, vroeg Nietzsche zich af. Die vraag is inmiddels beantwoord.'

Xandra Schutte las Nietzsches biografie door Sue Prideaux: Ik ben dynamiet. Het leven van Nietzsche [fragment]. 'Het leven van Friedrich Nietzsche werd getekend door teleurstelling en overmoed, ziekt een waanzin. Als kind werd hij "de dominee" genoemd, maar later keerde hij zich tegen het geloof, om God uiteindelijk dood te verklaren.'

Joost de Vries schrijft over John Kaags Met Nietzsche de bergen in. Word wie je bent. 'John Kaags boek is een wonderlijke combinatie van reisverslag, memoires, biografische schets en filosofische verhandeling - je vraagt je de hele tijd af of hij de wandeling niet ook had kunnen maken met een andere filosoof in gedachten.'

Stephan Sanders schrijft naar aanleiding van een tentoonstelling uit 2016 van onder andere het Humanistisch Verbond over de antichristen. 'Nietzsche als doodaanzegger van het humanisme zal in deze klimaatangstige tijden zeker nog vaker van stal worden gehaald. Maar God is 120 jaar na Nietzsche's verscheiden nog steeds niet definitief begraven.'

Niña Weijers probeert het beeld van de 'frivole verleidster' Lou Salomé te nuanceren. 'Lou Salomé weigerde om onvrij te zijn, welke onvrijheden dat tijdens haar leven en na haar dood ook zou opleveren. Misschien is de vraag hoe we ons haar moeten herinneren niet de juiste - misschien is die vraag nooit de juiste. Een leven is nooit maar één verhaal, en houdt zich zelden aan de wensgedachten van zijn vertellers.'

Jan Postma las 'Nietzsches gevaarlijke boek' Voorbij goed en kwaad. 'Los van de vele passages waarin de misogynie van de bladzijden druipt [...] is het Nietzsche's antidemocratische, aristocratische radicalisme, zijn geloof in menselijke ongelijkwaardigheid, die moderne ogen het sterkst pijnigt.'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

Dangerous Minds | Ronald Beiner | 9780812250596
€ 27,99
Ik ben dynamiet | Sue Prideaux | 9789029523790
€ 41,99
Ik ben dynamiet | Sue Prideaux | 9789029525855
€ 13,99
I Am Dynamite! | Sue Prideaux | 9780571336227
€ 13,99
I Am Dynamite! | Sue Prideaux | 9780571336210
€ 32,99
Hiking with nietzsche | John Kaag | 9781783784950
€ 13,99
Hiking with nietzsche | John Kaag | 9781783784943
€ 19,99
De antichrist | F. Nietzsche | 9789029536653
€ 15,50
Afgodenschemering | F. Nietzsche | 9789029565004
€ 17,50
Morgenrood | Friedrich Nietzsche | 9789029566926
€ 22,50
MINDBOOKSATH : athenaeum