Recensie: Disfunctionele magische krachten van een grote deugniet: over Annie M.G. Schmidts Wiplala

28 september 2023 , door Remon den Ouden
| |

Een van de onvergetelijkste personages uit mijn jeugd is de grote deugniet Wiplala, het kleine meneertje dat plots opduikt in het huishouden van de familie Blom. De hoofdpersoon van Annie M.G. Schmidts Wiplala (#95) heeft het formaat van een kabouter en is verbannen door zijn soortgenoten omdat zijn magische krachten disfunctioneel zijn. De avonturen zijn fantasievol, erg komisch en een beetje opstandig.



Maar soms overheerst de wanhoop:

‘“Natuurlijk ben je een vriendje van ons. We vinden het fijn dat je hier bent.”
“Ja,” zei Johannes, “en je mag hier wonen en je mag hier slapen en uitgaan met ons. En bij ons eten. Maar je moet Vlieg terugbetinkelen.” 
“Goed dan,” zei Wiplala. “Op jullie verantwoording.” Hij stak zijn handjes in de lucht en bewoog ze snel heen en weer. Vlak voor de stenen ogen van de poes. 
Maar er gebeurde niets. Vlieg was van steen en bleef van steen. 
Wiplala werd zenuwachtig en probeerde het nog eens. Maar het bleef een stenen poes. Hij werkte nu heel hard en heel zenuwachtig met zijn handjes. Zijn oogjes puilden uit van inspanning en er kwamen heel kleine zweetdruppeltjes op zijn heel kleine voorhoofdje. Het lukte niet. De poes bleef van steen. 
“O,” jammerde Nella Della. “Het gaat niet.”
“Nee, het gaat niet,” zei Wiplala wanhopig. “Zie je wel - ik kan niet tinkelen. Ik kan het soms, per ongeluk. En dan ineens kan ik het niet meer. Ze hebben groot gelijk, de andere wiplala’s. Ik ben een prutser. 
“Nou,” zei meneer Blom, “dat is dan mooi. Een stenen kat en een wiplala die niet kan tinkelen. Die soms kan tinkelen en soms niet.” En meneer Blom begon weer boos te worden.’

Wiplala slaagt er af in toe in te ‘tinkelen’ (toveren in gewone mensentaal), maar hij heeft er zo weinig controle over dat hij zichzelf, en de personen om hem heen, vaak van de regen in de drup helpt. Daarbij schopt hij nogal wat stennis door een slecht humeur en heeft hij in het bijzonder moeite om de zaken weer terug te tinkelen nadat hij er een zooitje van heeft gemaakt. Met het gebruikelijke scherpzinnige vilein van Annie M.G. Schmidt worden menselijke trekjes uitvergroot in het kleine meneertje Wiplala.

Remon den Ouden is boekverkoper bij Boekhandel Van Rossum.

pro-mbooks1 : athenaeum