Recensie: Wakker worden in een geheim: Jochem Myjers aanstekelijke avonturenboek De Gorgels

02 oktober 2023
| |

Is De Gorgels (2015) een typisch beroemdhedensucces? Een plaats in de Grote Vriendelijke Honderd (#45) suggereert meer dan dat. Jochem Myjer liet het genre van de wonderbaarlijke kleine wezentjes (WiplalaThe Borrowers! Oempaloempa's!) opleven met een wollige nieuwe soort, die wondjes heelt en ziekmakende Brutelaars verslaat, in een spannend boek vanaf 5 jaar.



Een geheim en een avontuur

Toegegeven, die lijst zegt niet alles. De Gorgels staat net achter Rico Hops nog wat lichtere subgenregenoot Dwars & Co. Boeken van J.K. Rowling, Kevin Hassing en Jessica Townsend hebben niet uitsluitend positieve kritieken ontvangen; al ontbreken de trouwe Bestseller60-titels van De Zoete Zusjes en Rutger, Thomas en Paco vooralsnog, het zijn dus niet alle honderd hoog-jeugdliteraire meesterwerken.

De gorgels is wel degelijk meer dan een bestseller. Dat zit hem vooral in het verhaal, dat heel erg aanspreekt: Melle wordt wakker in een geheim - dat de Gorgels bestaan, wollige, strijdlustige kaboutertjes die je gezond houden als de r in de maand zit -, en hij blijkt bijzonder, want niemand kan ze zien. En daaruit volgt een avontuur: lieve mensen blijken deel van het geheim (papa, opa), er komt een grote aanval (van griepbrengende Brutelaars), een veldslag. En het komt goed. De warme, cartooneske full-colourillustraties van Rick de Haas maken het af.

De taal van de Gorgels

Maar dit debuut is ook weer geen meesterwerk. Voor dit publiek (zelf lezen vanaf 7 jaar, zegt de achterflap) zijn de zinnetjes extra kort gehouden, en wat saai. ‘Om halfvier ging eindelijk bel,’ staat er dan, en: ‘Ze reden naar de duinen.’ Functionele taal. De keuze voor ‘toverkijker’ als Melles voorkeurswoord voor verrekijker is wat slap, maar hoe Melles bijzondere kwaliteit wordt geïntroduceerd, is wel geestig:

‘“Wat zie je allemaal, Melle?” vroeg papa.
“Eén buizerd, vier scholeksters, één velduil, zestien meeuwen. En een meneer die stiekem staat te plassen,” zei Melle.
Papa’s mond viel open.
“Melle, jij hebt echt superogen. Ongelofelijk!”’

Die superogen, waarmee je dus ook Gorgels kan zien, hadden onze kinderen ook een tijdje, na lezing van dit boek. Ook de taal van de gorgels, vol stopwoordjes, is aanstekelijk: ‘Dat-is-een-grote-wens-van-Bobba-zeg-maar-helemaal.’ Je moet hier een ratelende Myjer bij denken, geloof ik, net als bij het enthousiaste ‘Joebelabambam!’ Ja, als ik het zo weer doorblader, begrijp ik weer ons enthousiasme voor deze reeks - hij hoort echt in deze lijst.

Daan Stoffelsen is webredacteur van Athenaeum Boekhandel en vader van twee.

pro-mbooks1 : athenaeum