Recensieoverzicht

Nietzsches overwinning op de winter

01 maart 2018 'We geloven er niet meer in dat waarheid nog waarheid blijft als je de sluier van haar aftrekt.' Een van de vele ontmaskeringen in Friedrich Nietzsches De vrolijke wetenschap (1882). De Duitse filosoof (1844-1900) voelde zich als herboren toen hij dit werk schreef. Hij vergeleek het schrijven van dit boek met het ontwaken uit een winterslaap. Hans Driessen en Ard Posthuma zorgden voor een klinkende vertaling van deze klassieker uit de moderne filosofie. Door Jerker Spits.

Lichtvoetig absurdisme

27 februari 2018 Als tiener was ik een groot liefhebber van de dichter C. Buddingh. Zijn werk was lichtvoetig, toegankelijk en tegelijkertijd triest, zwaarmoedig soms. Maar omdat ze de schrijver bij ons op school toch een beetje als een minor poet beschouwden, verloor ik hem uit het oog. Ter gelegenheid van Buddingh’s honderdste geboortejaar verschijnt nu Bazip, Deibel en andere verhalen, een bundel, samengesteld en ingeleid door Wim Huijser, met een verscheidenheid aan zeer korte verhalen en een ‘novelle in hoofdstukken’. Hierin vind ik de Buddingh’ terug  die ik me herinner: kwalitatief misschien wisselvallig, maar heel innemend op zijn goede momenten. Door Bob Hopman.

Vervreemding en onveiligheid

27 februari 2018 Net na de Tweede Wereldoorlog werden de communisten opeens de vijand. Ik heb die tijd niet meegemaakt, dus hier wist ik niet zoveel van. Jolande Withuis' vader Berry was communist, en het eerste telefoonnummer dat zijn dochter kende was dat van het CPN-hoofdkwartier. Zijn ideologie bepaalde alles. Het gezin at niet samen, dat was burgerlijk. Familiebanden, vriendschappen werden vermeden: iedereen kon je verraden. Die vervreemding, dat gevoel van onveiligheid is heel indringend, en Withuis schrijft het heel fijn op, ze ontdekt van alles over de mysterieuze man die later als schaker bekend werd - was dat een vlucht? Door Joop Hopster.

Het verhaal is de held

26 februari 2018 God is dood, stelt de opening van Winter – en de hoop trouwens ook. Brexit was als plaag nog niet erg genoeg, de verkiezing van Trump moest er ook nog overheen. En aangezien God dood is, hebben we het ook nog eens allemaal aan onszelf te danken. Net als in Autumn onderzoekt Ali Smith in Winter het potentieel van de menselijke verbeeldingskracht om in de kou van een gepolariseerde samenleving nog enige warmte te vinden. Het tweede deel van een recensie-tweeluik, in de aanloop naar Smiths komst naar Amsterdam, 13 maart, door Miriam Rasch.

Er is een alternatief

22 februari 2018 De eerste zin van Ali Smiths roman Autumn zet meteen de toon: 'It was the worst of times, it was the worst of times.' De opening van opvolger Winter liegt er ook niet om: 'God was dead: to begin with.' Behalve God is al het andere ook dood: romantiek, literatuur, het boek, jazz, geschiedenis, politiek en het internet, om maar een paar van de slachtoffers te noemen die Ali Smith op de eerste bladzijden in een litanie van de dood memoreert. Hoe te leven in zulke tijden van verschrikking, hoe de barre herfst en winter te doorstaan? Een recensie-tweeluik, in de aanloop naar Smiths komst naar Amsterdam, 13 maart. Door Miriam Rasch.

Mata-Hari-mythes doorgeprikt

19 februari 2018 Voegt een nieuwe biografie nog iets toe aan de geschiedenis van het Friese meisje dat als de oosterse danseres Mata-Hari triomfen zou vieren, maar in 1917 op verdenking van spionage werd geëxecuteerd? Het verhaal van Margaretha Geertruida Zelle alias Mata-Hari is immers in talloze biografieën al vastgelegd. Het antwoord is ja. In het langverwachte Moed en overmoed, Leven en tijd van Mata-Hari van Jessica Voeten en Angela Dekker wordt een bewonderenswaardige hoeveelheid nieuwe gegevens gepubliceerd. Dankzij onlangs openbaar gemaakte brieven en stukken uit familiearchieven, worden tot voor kort grijze plekken in de levensgeschiedenis van de danseres eindelijk ingekleurd. Door Martin Smit.

Blauwe hap, negenhonderd maal

15 februari 2018 Wouter F.P.H. Rademakers diende decennia lang bij de Koninklijke Marine en was lange tijd in Indonesië gestationeerd. Hij is inmiddels gepensioneerd officier maar tijdens zijn werk bij de marine ontwikkelde hij een grote voorliefde voor zowel de Indonesische als de Indische keuken. Het kookboek Selamat Makan is het resultaat van 35 jaar verzamelen en uitproberen. Een ongelofelijke hoeveelheid recepten: maar liefst negenhonderd 'blauwe hap'-recepten uit de kombuis van de Koninklijke Marine. Door Marjolein Kelderman.

Revolutiejaar 1968: een journalistieke wereldreis

13 februari 2018 De revolutie was bijna een feit. Zo leek het althans in Parijs in mei 1968. Met massaal studentenverzet, een algemene staking en een president die met de handen in het haar zat, kon immers een algemene maatschappelijke omwenteling niet ver meer zijn. ‘Onder het plaveisel ligt het strand,’ was in de euforie van de gebeurtenissen op muren gekalkt.

Maar niet alleen in Frankrijk vierde de onrust dat jaar hoogtij. In de Verenigde Staten streed de burgerrechtenbeweging voor gelijke rechten, de Praagse Lente werd gewelddadig onderdrukt en wereldwijd werd geprotesteerd tegen de oorlog in Vietnam. In 1968. ‘You Say You Want a Revolution’ geeft Roel Janssen een enerverend beeld van dat rumoerige jaar. Door Martin Smit.
MINDBOOKSATH : athenaeum