Recensieoverzicht

Soepel en superieur over ongemak

23 april 2019 Het zijn er te veel. En ze gaan allemaal over schrijven. Toen ik deze week met mijn Athenaeum-collega Bob sprak over het interview met Marja Pruis, net voor of na dat met Eva Meijer, sprak ik mijn zorg uit dat ik niet kon kiezen. Waarover moest ik praten? Oplossingen. Het leven, mijn handreiking is in vijf afdelingen opgedeeld - Over liegen, Werken aan mezelf en anderen, Over de kunst van het verliezen, Over liefde, Over ouder worden - maar gaat in op literatuur, leven, dood, ongemak. Op alles dus, maar vooral ongemak. Daarover schrijft Pruis superieur, en dan bedoel ik niet hoogmoedig, nee, heel goed, precies en passend. Door Daan Stoffelsen.

Diep ellendig en toch zo mooi

23 april 2019 Geen boek van de Amerikaanse schrijver David Vann gaat níet over de zelfmoord van zijn vader. Zo ook zijn nieuwe verhalenbundel Heilbot op de maan, vertaald door Arjaan en Thijs van Nimwegen. Hierin stort Vann zichzelf en de lezer dieper dan ooit in de zwartgeblakerde duisternis van zijn vaders geest in de laatste, van iedere hoop gespeende dagen voor zijn zelfmoord. Door Marij de Wit.

Hoe Tschaikovsky’s Zwanenmeer het ballet der balletten werd

22 april 2019 Het zwanenmeer was Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s eerste poging tot ballet. De componist die naam maakte met symfonieën, liederen, toongedichten en opera’s, zag iets in een type muziek dat in componistenkringen als iets minderwaardig werd beschouwd. Tsjaikovski wilde er zijn hand wel aan wagen. Veel omtrent de ontstaansgeschiedenis is onduidelijk; wel is bekend dat de première in 1877 een mislukking was, wat overigens niet aan de muziek werd geweten. Pas twee jaar na de dood van de componist in 1893 werd het ballet in een nieuwe versie van de beroemde choreografen Petipa en Ivanov succesvol ten tonele gevoerd. Tot op de dag van vandaag is het in het repertoire gebleven, en is zelfs het klassiekste van alle balletten geworden en gebleven. Dat komt door de mogelijkheden die het biedt tot dans en enscenering, maar bovenal door de magistrale muziek die daaraan ten grondslag ligt. Door Diederik Burgersdijk.

De meeslepende geschiedenis van een villa

19 april 2019 Als journaliste gaat Van Iperen op onderzoek uit en de geschiedenis die bij de villa hoort is nog spannender dan verwacht. Het blijkt een belangrijk onderduikadres in de Tweede Wereldoorlog te zijn geweest, gerund door de Joodse zussen Janny en Lien Brilleslijper die ook in het verzet zaten. Van dit waargebeurde verhaal doet Van Iperen verslag in 't Hooge Nest. Een boekverkopersbespreking door Coen Vermaas.

Man, vrouw, robot

18 april 2019 Mensen en objecten, het is een lastige combinatie. Sommigen van ons zijn doodsbang voor hyperrealistische poppen (ze leven niet echt… toch?), terwijl anderen geroerd worden door de afscheidswoorden van de Opportunity-rover (maar een machine heeft geen emoties… toch?). In Ian McEwans Machines Like Me is in een wereld die op cruciale punten net een andere kant op is gegaan dan de onze, de technologie zo ver gevorderd dat robots bijna niet meer van mensen te onderscheiden zijn en zich onder ons mengen. En inderdaad: een lastige combinatie. Door Emmi Schumacher.

De vroege jaren zestig als literatuur

16 april 2019 In 2015 verscheen De gelukkigen, het veelgeprezen romandebuut van Kristine Bilkau. Duitse critici prezen dit boek over de angst van dertigers te mislukken. Nu is haar tweede roman Een liefde, in gedachten in het Nederlands verschenen. Het is een liefdesgeschiedenis die in het begin van de jaren zestig speelt. Ook deze roman maakt indruk door de ongekunstelde stijl en door de empathie waarmee Bilkau haar personages beschrijft. Door Jerker Spits.

Tussen twee bergen

15 april 2019 Nablus, de Palestijnse stad waar The Parisian van Isabella Hammad zich grotendeels afspeelt, ligt ingeklemd tussen twee bergen aan noord- en zuidzijde. In een filmpje over haar debuutroman vertelt Hammad dat haar hoofdpersoon, de jonge Midhat Kamal, zich heen en weer geslingerd voelt tussen zijn innerlijke leven en de verwachtingen van zijn familie. Maar dat zijn niet de enige tegenstellingen die de roman rijk is. De twee bergen van Nablus zou je ook kunnen zien als het Oosten en het Westen, verleden en toekomst, onderwerping en vrijheid. Door Emmi Schumacher.

Boos en kwetsbaar

08 april 2019 Hoera! Bart Moeyaert heeft gisteren op de Bologna Children's Book Fair voor zijn oeuvre de Astrid Lindgren Memorial Award 2019 ontvangen, ook bekend als de 'Nobelprijs voor Jeugdliteratuur' en goed voor bijna 480.000 euro. 'Zijn gecondenseerde en muzikale taal trilt van onderdrukte emoties en onuitgesproken verlangen,' zegt de jury. Een boekverkopersbespreking door Marieke de Geus.

'Een gesuikerde en magisch verkleurende toverbal of de Holbein-penis'

08 april 2019 Het is nooit een goed teken als de eerste persaandacht voor een boek uit interviews bestaat - als het echt geweldig is, begin je toch met een vijfballenbespreking-over-twee-pagina's? Maar bij Manon Uphoffs nieuwste, zes jaar na De zoetheid van geweld, is het niet onzinnig. Vallen is als vliegen is fictie die heel sterk tegen de werkelijkheid hangt, een werkelijkheid van misbruik, van incest, van trauma. Toen haar stiefzus, slachtoffer van dezelfde dader, vereenzaamd en uitgehongerd van een trap viel en stierf, 'vonkte ze langs elke trede als een lucifer': nu móést ze dit verhaal vertellen. Misbruik en incest en trauma zijn simplificaties die de schrijfster zelf vermijdt in de roman, en dat werkt - moeilijk om superlatieven bij zulke onderwerpen te gebruiken - geweldig. Door Daan Stoffelsen.
MINDBOOKSATH : athenaeum