Recensieoverzicht

Een vernuftig literair spel

26 juli 2018 Een plotselinge aardverschuiving, iets wat je overkomt en waartegen je niets kunt beginnen, een vuistslag die je midscheeps raakt - daarop duidt Widerfahrnis, de prachtige titel van de novelle waarvoor Bodo Kirchhoff vorig jaar de Deutscher Buchpreis ontving. Het was ook zijn eerste boek in ruim twintig jaar dat - met dank aan uitgeverij Lebowski - weer in het Nederlands verscheen. In interviews vertelde de schrijver dat de term al jaren door zijn hoofd speelde, zonder dat hij er een verhaal bij had. En hoe kan zo'n wedervaring, zoals de Nederlandse vertaling luidt, beter vorm krijgen dan in een overrompelend liefdesverhaal? Door Emilia Menkveld.

Niet gemaakt van dezelfde stof als andere mensen

25 juli 2018

Mager en ziekelijk, dat is Tijl Uilenspiegel volgens zijn vader Claus. Ook de rest van zijn omgeving verwacht weinig van hem: Tijl groeit op als molenaarszoon en niemand denkt dat hij dat lot zal ontstijgen, zeker niet wanneer zijn vader wordt opgepakt voor hekserij. Geweldige passages zijn dit, waarin de Duitse Daniel Kehlmann - geboren in 1975, auteur van onder meer de internationale megabestseller Het meten van de wereld - op een bijna achteloze manier onderstreept hoe goed hij kan schrijven: uitgebreid en gedetailleerd en toch nergens langdradig, beeldend zonder dat het overtollig wordt en, misschien wel het belangrijkste, vol mededogen voor de personages van wie hij tegelijk haarfijn de tekortkomingen laat zien. Door Thomas Heerma van Voss.

Why pussyfoot around?

23 juli 2018 'As far as I'm concerned, character is everything. I never did see why I have to throw in a plot, too.' Bij sommige schrijvers (en lezers) hoef je met zo'n uitspraak niet aan te komen, maar Anne Tyler heeft een succesvolle carrière gewijd aan het steeds verder uitdiepen van haar personages. Geen alledaags detail is te klein, geen stembuiging zonder betekenis. Ook in haar nieuwe roman, Clock Dance, gebruikt ze duizend kleine streepjes om een portret te schetsen van een op het oog onopmerkelijk, maar daarom niet minder fascinerend leven. Door Emmi Schumacher.

'They're your parents. They're meant to love you because. Never in spite.'

23 juli 2018 Release van Patrick Ness (A Monster Calls, Chaos Walking Trilogy) is echt een nice read, ik las het in een dag uit. Da's mooi, want het boek speelt zich ook op één dag af. We volgen die dag de zeventienjarige Adam terwijl hij zich voorbereid op het afscheidsfeest van zijn ex-vriendje. (Ness liet zich inspireren door Virginia Woolfs Mrs Dalloway). Tegelijkertijd volgen we het verhaal van de geest van een vermoord meisje die, net als de 17-jarige Adam, op zoek is naar verlossing en probeert afscheid te nemen. Een boekverkopersbespreking door Kay Brugmans.

Ferguson en de nieuwe stedelijke crisis

19 juli 2018

Richard Florida was een jaar of tien toen in zijn woonplaats Newark, NJ, rellen uitbraken. Het was de snikhete julimaand van 1967. Aanleiding: bruut politiegeweld tegen zwarten. Vijfentwintig mensen vonden de dood, ruim zevenhonderd raakten gewond en meer dan duizend kwamen in politiecellen terecht. De onlusten beperkten zich niet tot Newark, maar vonden ook elders in New Jersey plaats, in de zogenaamde 'Rust Belt' en in het zuidelijke Atlanta, GA. De zwaarste rellen deden zich voor in Detroit: de stad stond in brand en het leger moest uitrukken om de rust en orde te herstellen. Door Lodewijk Brunt.

Iedere schijn van vrede is een volstrekte illusie

17 juli 2018

Oorlog is altijd overal, tussen mensen onderling, tussen mensen en dingen, tussen dingen onderling, tussen lichamen, tussen gedachten, tussen lichamen en gedachten, tussen lichamen en dingen (lichamen zijn dingen), tussen dingen en gedachten (dingen zijn gedachten), tussen mensen en lichamen, tussen bacillen en bacteriën (bacillen zijn bacteriën), enzovoort. En iedere schijn van vrede is een volstrekte illusie. Eigenlijk is het enige dat goddelijke, tijdloze en vredige harmonie in zich kan dragen de civieltechnische constructie, het samenspel van materie, vorm en krachten. Daar kan de hoofdpersoon zich volledig mee vereenzelvigen, zowaar een vorm van geluk bij ervaren. Door Diederik Burgersdijk.

De gevangenisroman, anekdotisch en realistisch

16 juli 2018 Rachel Kushner leidt ons binnen in een vrouwengevangenis, met Romy Hall, haar hoofdpersonage. Ze was stripper in Club Mars, maar ze zat altijd aan de zelfkant - en nu is ze vastgezet door het systeem, dat aan elkaar hangt van allerlei afspraken, regels, onderlinge verhoudingen. En bewoond wordt door vreemde types. Club Mars (Mars Room, vertaald door Lidwien Biekmann en Maaike Bijnsdorp) is een rare roman, want hij is anekdotisch én spannend - een realistisch zelfkantboek met humor. Een boekverkopersbespreking door Maartje Kroonen.

Met een blij gemoed de zomervakantie in

16 juli 2018 De kranten staan er vol mee. De vluchtelingencrisis, de onnavolgbare twitterpolitiek van Trump, onderhandelingen over Brexit… De moed zakt je in de schoenen. Om de zomervakantie toch met een blij gemoed in te gaan, kozen we bij Athenaeum aan de Roetersstraat dit jaar Feitenkennis van Hans Rosling als een van onze vijf zomertitels. Een boekverkopersbespreking door Dorien van der Poll.

De mensheid in een dorp

12 juli 2018 De roman doet denken aan Lake Wobegon van Garrison Keillor, maar dan met meer drank en seks. Het zijn met mededogen opgeschreven verhalen, allemaal wat tragisch-komisch. We leren de directeur van een breifabriek kennen. Op een nacht droomt hij in het Latijn en besluit daarop om al zijn bezittingen te verkopen - zijn huis, de breifabriek - en van de opbrengsten de eerste drukken van Copernicus en Galilei over het heelal te kopen. En ook een postbeambte die alle post opent en zo alles over iedereen te weten komt. Ze mag blijven werken omdat ze als het geweten van het dorp functioneert. Maar Zomerlicht, en dan komt de nacht gaat ook over de spoken in de supermarkt. Over de onrust die ontstaat als er in de oude breifabriek een restaurant komt. En over ontrouw en wraak. Een boekverkopersbespreking door Maartje Kroonen en Daniel van Geem.

De revolutie van antiek DNA

10 juli 2018 Het onderzoek naar het verre verleden van de mens was tot voor kort exclusief het terrein van de archeoloog. Sinds een aantal jaren wordt de archeologie aangevuld, en nu wellicht overvleugeld, door het onderzoek naar antiek DNA. Harvard-hoogleraar David Reich, een van de leidende mensen in het vakgebied, schreef hierover het zeer toegankelijke boek Who We Are And How We Got Here: Ancient DNA and the Science of the Human Past. Door Roel Salemink voor Athenaeum.nl
MINDBOOKSATH : athenaeum