Terug

Recensie

Leuk is ingewikkeld: de nieuwe Michael Foley

Als veel mensen bijeenkomen op een festival of bij een andere leuk bedoelde gelegenheid, is er altijd wel iemand die zegt: ‘Leuk hè ?’. De meeste omstanders zullen enthousiast instemmend knikken, maar er  is ook altijd wel iemand die nors voor zich uit blijft staren omdat hij het helemaal niet leuk …

Omzien naar (een jeugd in) Slotermeer

Suzanna Jansens Ondanks de zwaartekracht is zowel een poging danseres Steffa Wine aan de vergetelheid te ontrukken, als een autobiografisch verhaal over een in de knop gebroken danscarrière, en bovenal een biografische schets van Cornelis van Eesteren, de stedenbouwer en geestelijk vader van met nam…

Met Montaigne in de sauna

Te zeggen dat Michel de Montaigne zich in zijn Essays blootgaf is een eufemisme. De essays zijn een striptease waarbij ook het laatste vijgenblad afgaat. Eigenlijk gaat Montaigne nog verder dan Stephan Sanders die naakt poserend de cover van een recente Filosofie Magazine siert. Montaigne geeft the …

Een manier om een huis te bouwen

Rob van Essen werd geboren in 1963, in Nederland. Tegen de tijd dat hij halverwege de middelbare school was, eind jaren zeventig, was het land af, klaar: ‘Niets meer aan doen.’ Er viel voor Van Essen inderdaad niets meer te doen: hij stopte met school – en eigenlijk met leven. Hij werd bevangen door…

Kleine grote steden

De enige manier voor Nederland om nog mee te doen in de wereld, is Amsterdam te laten doorgroeien naar een inwonertal van twee miljoen. Deze schokkende boodschap heeft Zef Hemel de afgelopen jaren al vaak verkondigd, nu onderbouwt hij die in zijn nieuwe boek De toekomst van de stad. Gelukkig bevat h…

Waarom we aanraking willen

Het essay De thigmofiel van Middas Dekkers kan, zoals de meeste boeken van Dekkers, gemakkelijk onderschat en moeilijk overschat worden. Deze beschouwing over Het verlangen naar geborgenheid, de ondertitel, verdient een plaats naast de reusachtige Sferen-trilogie van Peter Sloterdijk. Het zijn tweel…

De mens is het dier dat verdwaalt (maar wel handig met vuur)

Bernd Heinrichs nieuwe boek Huiswaarts (The Homing Instinct, vertaling Pon Ruiter & Josephine Ruitenberg) gaat, zoals de ondertitel zegt, over Het wonderbaarlijke instinct van trekvogels en andere dieren, over hoe dieren de weg naar huis terug kunnen vinden. En het mooie daarbij is dat Heinrich,…

Gloeiende kooltjes van civiele vitaliteit

De directeur van het Wereld Natuur Fonds, Johan van de Gronden, is filosoof. Hijzelf gebruikt liever de ouderwetse term 'wijsgeer', hij noemde althans het boek dat hij schreef: Wijsgeer in het wild. Dat is niet alleen een lekker allitererende titel, het klopt ook want het is een fijn ouderwets getoo…

Onbehagen en vrolijkheid door verpletterend veel mogelijkheden

Met De nieuwe mens schreef architectuurhistoricus Auke van der Woud op geheel eigen wijze een verhaal over ‘Overvloed en onbehagen’. Maar in tegenstelling tot bij Schama, gaat het bij Van der Woud niet over onbehagen dat voortkomt uit calvinistisch schuldgevoel, het probleem is niet dat …

Wonen is een kwestie van aanpassen

Het boek Dorp stad land. De Lage Landen in woorden lijkt misschien meer een naslagwerk dan een leesboek, meer iets voor ‘deskundologen’ dan voor leken, maar schijn bedriegt. Op een heel merkwaardige maar belangwekkende manier beschrijft bouwkundige en taalkundige Maartenjan Hoekstra niets minder dan…

Mondriaan, schilder

Jan Bors essay Mondriaan filosoof is een bijzonder geval. Ondanks de geringe omvang van zo'n 125 pagina's kun je het gerust een levenswerk noemen – over het leven van de schilder en dat van de auteur. Het is dan ook het beste het in kleine beetjes tot je te nemen, iedere dag een eetlepel, met …

Overwinning op de zwaartekracht

Wie zin heeft een papieren wandeling te maken, kan niet beter kiezen dan voor Robert Walsers De Wandeling. Je moet er wel voor in de juiste stemming zijn en niet luisteren naar de marketingpraatjes die over zijn boek worden rondgestrooid. In plaats daarvan kun je het beste beginnen met het essay dat…

Hoe kan zo'n station bestaan?

Het centraal station van Amsterdam bestond vorig jaar oktober honderdvijfentwintig jaar. Men vroeg Joris van Casteren een lange reportage over het gebouw en zijn ‘bewoners’ te schrijven, wat hij met veel plezier deed. Hij begint bij zichzelf en gaat langs vele gebruikers en bewoners om t…

Over nut en nadeel van jaloezie voor het leven

Peter Toohey’s nieuwe boek Jealousy is een bijzonder geval, net als zijn Boredom. Ook in dit nieuwe boek verheldert Toohey veel zonder te versimpelen: hij toont slechts hoe ingewikkeld jaloezie is en werkt. Daarbij laat hij zich weinig gelegen liggen aan zoiets als een ‘rode draad&r…

De ontregeling van de ordeningsstaat – of: hoe de spijkerbroek Nederland veroverde

Aan de hand van soms schijnbaar kleine maar altijd veelbetekenende zaken zoals de spijkerbroek beschrijft Han Lörzing in Jaren van verandering hoezeer Nederland in ruim een halve eeuw veranderd is. Net als Annegreet van Bergens Gouden jaren, ook al omdat ze tot dezelfde conclusie komen: verandering …

Vroeger was het niet beter

Velen zullen het boek Gouden jaren lezen – en zo wordt het ook wel gepromoot –  als een feest van herkenning en overmand worden door gevoelens van nostalgie. Daarmee zouden ze het boek ernstig tekort doen. Het is geen nostalgisch boek. Het boek is een feest om te lezen (en te bekijken!), maar dan om…

Rothko tussen aanpassing en eigenwaarde, succes en oprechtheid

Telkens als ik weer in een nieuwe kunstenaarsbiografie begonnen ben, vraag ik me al snel af waarom ik dat eigenlijk doe... Het valt steevast tegen: het werk is meestal interessanter dan de maker. Annie Cohen-Solals biografie van de schilder Mark Rothko is zo’n aangename, verrijkende teleurstel…

Vroeger was het niet beter (1)

Velen zullen het boek Gouden jaren lezen – en zo wordt het ook wel gepromoot –  als een feest van herkenning en overmand worden door gevoelens van nostalgie. Daarmee zouden ze het boek ernstig tekort doen. Het is geen nostalgisch boek. Het boek is een feest om te lezen (en te bekijk…

De Bijbel voor ex-gelovigen

Het eerste boek dat ik las nadat juffrouw Lodeweges mij in de eerste klas van de lagere school had leren lezen, was het boek waarvan ik vermoedde dat het dé reden was waarom we eigenlijk moesten leren lezen: de Bijbel. Nou ja, dat was voor kinderen natuurlijk niet te doen, dus werd het het&nb…

Wees blij dat muziek geen zin heeft

Het boek De zin van muziek van de bekende musicoloog en docent Leo Samama, had misschien beter 'Wees blij dat muziek geen zin heeft' kunnen heten, analoog aan Jaap van Heerdens 'Wees blij dat het leven geen zin heeft'. Het betoog van Samama komt er namelijk op neer dat muziek zinvol is omdat paradox…

MINDBOOKSATH : athenaeum