Recensieoverzicht

On the Spartacus Road. A Spectacular Journey through Ancient Italy gaat amper over Spartacus of de tocht van zijn slavenleger (73-71 voor Christus). Het is ook als reisverhaal niet erg spectaculair. Het gaat over Ancient Italy en Peter Stothards favoriete klassieke auteurs, en ook over het hedendaagse Italië, Stothards gevecht tegen kanker, journalistiek, toeristen, de film Spartacus met Kirk Douglas en herinneringen aan zijn klassieke opleiding. Spartacus fungeert als een dunne rode draad, die Stothard vooral lijkt te gebruiken om iets te hebben om van af te kunnen wijken. Het levert een boek op dat zowel rommelig is als verrassend rijk. Door joop hopster.

Het is 1962. De vrije jaren zestig zijn in Engeland nog niet echt op gang gekomen, althans zeker niet bij iedereen. Edward kan dan ook wel begrijpen dat zijn vriendin Florence geen seks met hem wil. Ze wil vermoedelijk wachten tot haar huwelijksnacht. En hij wil wel met haar trouwen, want hij houdt van haar. Toch? Hun huwelijksnacht aan Chesil Beach wordt er een om nooit te vergeten, maar niet in de gebruikelijke zin van het woord. En om die ene vreselijke nacht draait het in de roman On Chesil Beach van Ian McEwan. Door martien versteegh.

Artforum, dat sinds 1962 bestaat en zijn achtenveertigste jaargang beleeft, is een van de oudste en meest gevestigde kunstmagazines. De kracht van het Amerikaanse tijdschrift is het internationale bereik. Wat The Economist in politiek-economisch en de New York Review of Books in literair-maatschappelijk opzicht betekent, geldt voor Artforum op het gebied van de beeldende kunsten: het wordt gelezen door makers en gebruikers aan beide kanten van de Atlantische Oceaan. Door joost divendal.

Duel, het boekenweekgeschenk, van Joost Zwagerman, is een satire, sleutelroman, zedenschets en bovenal een intelligent boek over de hedendaagse beeldende kunst. Het is hilarisch en ernstig en roept natuurlijk herinneringen op aan zijn roman Gimmick!, dat een genadeloos beeld geeft van de kunstscene in de jaren ‘80 van de vorige eeuw. Door lex ter braak.

Tien jaar hebben liefhebbers van Jean-Jacques Schuhl moeten wachten op een nieuw boek. Voor het vorige, Ingrid Caven, geïnspireerd op zijn partner, de Duitse actrice Ingrid Caven, ontving hij de Prix Goncourt 2000. Entrée des fatômes is een absurdistisch verhaal over de schrijver Charles die al tien jaar tobt met het boek waar hij aan werkt en overspoeld lijkt te worden door schimmen uit het verleden: uit zijn eigen leven, maar ook personages uit boeken en films die hij heeft gelezen en gezien. Zijn vaste toehoorder is Davé, een geletterde Chinees die een restaurant runt waar Charles vaak komt. Door arjen van meijgaard.

Het is lastig om de staatsrechtsgeleerde Carl Schmitt (1888-1985) een precieze plaats te geven in het totale spectrum van de staatsrechtswetenschappen; dat was het en dat is het nog steeds. Aan de vele studies over Schmitt heeft de Heidelbergse hoogleraar politicologie Reinhard Mehring nu een uitgebreid en uiterst grondig werk toegevoegd. Mehring is al sinds zijn dissertatie op het probleem Schmitt gespecialiseerd en heeft vele publicaties aan hem gewijd. Want zoals gezegd, Schmitt was en is een probleem: in Nederland blijft zijn positie en stellingname in Nazi-Duitsland de publiciteit en de wetenschap bezighouden, maar dat geldt bij uitstek ook voor Duitsland en ook voor, bijvoorbeeld, Italië en de Verenigde Staten. Door peter c. kop.

Waarmee kun je beter beginnen dan met het begin? Precies, en het is daarom terecht dat Coen Simon een boek heeft geschreven over hoe hij zelf begon met filosoferen. Hij vertelt over hoe hij zich in zijn ‘jongensjaren’ begon te verwonderen over min of meer filosofische kwesties zoals vriendschap, natuur en (on)geluk.
Verwondering. Volgens het cliché — lees: volgens de Oude Grieken — is dat het begin van de filosofie. Ja, ja… maar vervolgens maken ze er zo snel mogelijk een einde aan. Je wordt gelokt met verwondering en voor je het weet zit je in de val: een hermetisch gesloten bouwwerk waar alles van zelf spreekt. Dan is het op eens slecht om je ergens over te verbazen, dan ben je opeens onnozel en goedgelovig. Een filosoof weet hoe alles zit en waag het niet hem tegen te spreken. Als de feiten tegen hem spreken, dan is dat, om met Hegel te spreken, des te erger voor de feiten. Aan de theorie kan het nooit liggen. Door pieter hoexum.

Intens romantisch, vitaal en aanstekelijk, dat zijn de liedjes uit de Bollywood-films,  die miljoenen Indiërs uit hun hoofd kennen en zelfs bedelaars zingen om passanten tot goede zin te bewegen. Het genre, een mengsel van allerlei traditionele en hedendaagse in- en uitheemse muziekstijlen met teksten van vaak gerenommeerde dichters, heeft het gesproken, volkse Hindi geëmancipeerd, de verdeelde natie een gedeelde cultuurvorm en gemeenschappelijke liefde gegeven, een enorme sterrencultus ontketend en een onverzadigbare markt. Er zijn inmiddels zo’n 300.000 liedjes opgenomen, blijkt uit het boekje (presentatie 5 maart) van socioloog en India-kenner Lodewijk Brunt en docent Hindi Dick Plukker dat de lezer een eerste kijkje achter de schermen biedt, aldus esther wils.

Begin dit jaar overleed Timothy McSweeney, een psychiatrisch patiënt die meende familie te zijn van Dave Eggers’ moeder. Vanuit een inrichting stuurde hij onbegrijpelijke berichten, vaak op voorgefrankeerde antwoordformulieren, waarin hij soms een bezoek aankondigde dat nooit kwam. Toen Eggers in 1998 een literair tijdschrift begon, noemde hij het naar de mysterieuze brievenschrijver die vroeger zoveel verwondering en verwachting in zijn ouderlijk huis had gebracht: Timothy McSweeney's Quarterly Concern. Nummer 32 is zojuist binnengekomen bij het Nieuwscentrum, met daarin verhalen van onder andere Anthony Doerr, Jim Shepard en Well Towers. Door bram gerrits.

A New Literary History of America is een van de wonderlijkste boeken die ik ooit heb gelezen. Het is weliswaar een geheel nieuwe kijk op de geschiedenis van Amerika, maar het is niet literary, tenminste niet in de gebruikelijke zin des woords. Van de tweehonderd essays gaan er een aantal over schrijvers en dichters als Nathaniel Hawthorne, Emily Dickinson, Ernest Hemingway, Saul Bellow en Toni Morrison, maar de meeste gaan over uiteenlopende zaken als de uitvinding van de telefoon, het Winchestergeweer, de atoombom, de ‘druip’-schilderijen van Jackson Pollock, Roll over Beethoven van Chuck Berry, Psycho van Alfred Hitchcock, de AA, de eerste uitgave van Life of de campagnespeech van Ronald Reagan voor Barry Goldwater. Door rudi wester.