Javier Azpeitia, Lieke Kézér & George Packer (de boekbesprekingen in de week van 31 juli 2019)

05 augustus 2019
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften waarin deze week onder meer aandacht voor Roberto Saviano, Andrea Camilleri, Oek de Jong (Trouw), Valeria Luiselli, Jan Bajtlik, Kate Atkinson, Eva Rovers (Het Parool), Marc de Kesel, Tijs Goldschmidt, Wayne McLennan, Leo Blokhuis (de Volkskrant), Arie Storm, Felicitas von Lovenberg, Alex Boogers, Cees Nooteboom, Klaas Tammes, María Orriols (NRC), Franz Kafka, Javier Azpeitia, Ali Smith, Lieke Kézér en George Packer (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

Deze week in Trouw:

  • Wrede kus van Roberto Saviano is volgens Ronald de Rooy 'geen grote literatuur, maar wel een bloedstollend en authentiek misdaadverhaal'.
  • Monique de Heer las De dans van de meeuw: Camilleri's 'thrillers moeten het hebben van de personages, de humor en het sarcasme waarmee de Italiaanse politiek wordt beschreven'.
  • Janita Monna schrijft over Eugenio Montales Eindig: 'gedichten als voor de vuist weg geschreven, waarin kleine observaties iets zichtbaar maken van wat groot en complex en nauwelijks te vatten is.'

In de rubriek 'Vreemde favorieten' tipt Elias van der Plicht drie (trein)reisverslagen:

  • Italiaanse reis door Johann Wolfgang von Goethe. 'De Duitse schrijver reisde per koets en beschreef kleurrijk wat hij zag en dacht.'
  • Brief aan een jonge Atlas van Oek de Jong. ' Aan de oppervlakte gebeurt er niet zoveel, onderhuids golft en deint het.'
  • Een Toscaanse prins bezoekt Nederland. De twee reizen van Cosimo de' Medici, 1667-1669 van Lodewijk Wagenaar en Bertie Ering. 'Waar [Tim] Parks, Goethe en De Jong iets van Italië laten zien, bekijken we in dit boek het zeventiende-eeuwse Nederland door de ogen van een Toscaan. Prins Cosimo de' Medici en zijn gevolg verbaasden zich tijdens hun reizen door de Republiek over van alles en nog wat.'

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

Javier Azpeitia, Lieke Kézér & George Packer (de boekbesprekingen in de week van 31 juli 2019)

Delen op

Voor 'Dwarsverbanden' gingen Sander Donkers en Sander Pleij in gesprek met 'Blokhuisbroers' Leo en Paul Blokhuis. 'Naarmate hij ouder werd, kwam Leo steeds meer in conflict met het geloof. "Ik heb hem zien wegglijden,"' zegt Paul plagerig.' Maarten Keulemans sprak daarnaast met filosoof, informaticus, schrijver, televisiepresentator en hoogleraar Bas Haring over het al dan niet grote belang van het behoud van biodiversiteit. 'Als je tante je in het verleden veel cadeautjes heeft gegeven, is dat helemaal geen reden om je tante te vriend te houden. Want je hebt de cadeautjes al. Met biodiversiteit is het net zo: het is niet zinvol biodiversiteit te behouden omdát je er cadeautjes van hebt gekregen, maar alleen als je er nog meer verwacht,' aldus Haring in het gesprek.

De boekbesprekingen:

  • Marc De Kesel schreef Het Münchhausenparadigma. Waarom Freud en Lacan ertoe doen, Olaf Tempelman bespreekt. 'Ach, noem het een geluk bij een ongeluk voor Freud en Lacan dat ze Marc De Kesel hebben in tijden van verguizing.' En: 'Marc De Kesel heeft een verdraaid knap boek geschreven.'
  • Ranne Hovius las Tijs Goldschmidts Onvoldoende Liefdesbrieven. 'Dat je bij [de] fragmenten graag het hele verhaal zou willen weten, maakt Onvoldoende liefdesbrieven niet minder mooi en innemend,' aldus Hovius.
  • Wayne McLennan keerde terug naar zijn oude boksvrienden in Australië en schreef Een nacht bij de rivier. Mijn vrienden de Aboriginals. 'Hij komt terecht in buurten met "brede, lege straten, onverzorgde tuinen, veel pitbullterriërs", babbelt met oude vrienden op warme betonnen traptreden, drinkt slappe melkkoffie en met zijn relaxte, schoffie-achtige manier van doen weet hij aan iedere Aboriginal die zijn weg kruist een intiem relaas te ontlokken,' aldus Iris Hannema.

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

Deze week in Het Parool een interview met Valeria Luiselli over haar Archief van verloren kinderen [recensie | laudatio]. 'Vluchteling is een abstract, politiek en geïnstitutionaliseerd begrip. Voor kinderen die de politieke context niet begrijpen is "verloren kinderen" een betere omschrijving die hen helpt om de afstand tussen hen en de kindvluchtelingen te verkleinen en hen helpt om het verhaal te begrijpen,' zei Luiselli tegen Dieuwertje Mertens.

In de recensies:

  • Marjolijn de Cocq beleefde veel plezier aan De Griekse mythen van Jan Bajtlik: 'Zeer educatief, maar op heel veel niveaus zijn Bajtliks Griekse mythen toch vooral genieten.'
  • 'Die verschillende verhaallijnen raken uiteraard allemaal met elkaar verknoopt, om uiteindelijk bevredigend ontward en afgehecht te worden. Plottechnisch vakwerk,' aldus Dirk-Jan Arensman over Kate Atkinsons De wijde lucht.
  • Hans Renders was onder de indruk van Working: Researching, interviewing, writing van Robert A. Caro. 'Het is niet vreemd dat er een Robert Caro Prize bestaat voor "Literary Excellence in the Writing of History,"' merkt Renders onder meer op.
  • Eva Rovers haalt in haar De rebelse held 'met verve de futuroloog uit de vergetelheid,' vindt Peter de Brock [fragment].
  • Dieuwertje Mertens vindt Dansen te ontspringen van Rosa Schogt nog niet helemaal af: 'Er zou veel meer geschrapt en geschaafd zou kunnen worden in de bundel, om gelaagdheid te creëren, of om daadwerkelijk te ontsnappen, zoals Schogt wenst te doen. Maar als je door je wimpers kijkt, zie je de potentie.'

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Sebastiaan Kort las drie boeken over lezen en lezers: Arie Storms Het horrortheater van de Nederlandse literatuur [fragment | recensie], Felicitas von Lovenbergs Lezen in tijden van Netflix [fragment] en Lang leve de lezer van Alex Boogers. 'De echte olifant in de kamer bij deze boeken is de vraag waar-we-het-over-hebben-als-we-het-over-lezen-hebben. Of over boeken. Hakken we die olifant dan weer in tweeën, dan zien we enerzijds de niet onderbouwde overtuiging dat zich met het eventuele verdwijnen van een leescultuur zoiets als een humanitaire ramp zal voltrekken en anderzijds het omzeilen van de vraag welk soort boeken onder druk staan en dreigen niet meer gelezen te worden. [...] Het staat er niet met zoveel woorden, maar je hoeft geen genie te zijn om door te hebben dat dit drietal zich zorgen maakt om de ongewisse toekomst van maar één boeken-genre: de verhalende, literaire fictie. [...] Spreek dan ook uit, zou ik zeggen, dat dát het is waar je je zorgen over maakt, in plaats van het over "het" boek of over "het" lezen te hebben,' schrijft Kort onder meer.

Thomas de Veen bespreekt Cees Nootebooms Venetië. De leeuw, de stad en het water [fragment | recensie]. 'Dat is de waarde van dit boek,' merkt hij op, 'niet alleen leer je er allerlei stille hoekjes en historische achtergronden van Venetië kennen, maar je leest vooral hoe Cees Nooteboom probeert in de stad op te gaan. Zoals reizen à la Nooteboom niet hoofdzakelijk om de bestemming gaat, maar om de bezigheid ervan, zo bekommeren de verhalen in Venetië zich vooral om de reiziger die zich tot die stad verhoudt.' Jos Palm wijdt een stuk aan Klaas Tammes' Dwarsligger van beroep. Ridder van Rappard (1906-1994). De spraakmakendste burgemeester van Nederland. Tammes betoonde al eerder een voorliefde voor politieke buitenstaanders en aan aan Van Rappard kan hij dus 'zijn hart ophalen'. 'De auteur citeert uitvoerig uit diens boude uitspraken en heeft gevoel voor het anekdotische dat aan dit leven kleeft,' aldus Palm. Menno de Galan bespreekt verder drie boeken over Amerika:

  • Pia de Jong, Pia’s Amerika: 'De tropenjaren onder Trump hebben er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de toon en de inhoud van haar columns is veranderd: minder lichtvoetig, grimmiger.'
  • Hans Klis, Generatie Columbine: 'Een koel hoofd is vereist om een dergelijk complex project overzichtelijk te houden, maar juist daar ontbreekt het Klis aan in zijn Generatie Columbine.'
  • Rudi Rotthier, De Verscheurde Staten van Amerika: 'Wie van reisboeken houdt komt aan zijn trekken, maar Rotthier lijkt zelf ook te beseffen dat de echte actie in de Verenigde Staten nu niet on the road plaatsheeft.'

Korter:

  • Anne van den Dool over Dörte Hansen, Middaguur: 'een fijnzinnige roman' en 'een waardig vervolg op haar debuut'.
  • Ger Groot over María Orriols, Met planten leren praten: 'een indrukwekkende, subtiele roman op die niets verbloemt.'
  • Hannah van Wieringen over Nathalie Léger, Aanvulling op het leven van Barbara Loden: 'De speurtocht naar leven en werk van Barbara Loden [...] ontaardt in een oneindige hoeveelheid dwarsverbanden en duplicaties, én veel ongepolijst levensgevoel.'
  • Marco Kamphuis over Heddi Goodrich, Verloren in Napels: 'Goodrich' stijl is vlak, op de beste momenten althans, want je moet ook pogingen tot mooischrijverij en een enkele drakerige zin verduren. En in een boek dat toch al veel overtollige passages bevat is de Vesuvius als symbool van dreiging wel erg clichématig.'
  • Alex van der Hulst over Benjo Maso, Nederland heeft weer de gele trui: 'Maso zet een ijzersterk kader neer waarin de gloriejaren van het Nederlandse wielrennen een nieuwe dimensie krijgen. Het is jammer dat weinig andere wielerjournalisten deze arbeidsintensieve en afstandelijke manier volgen. Dat maakt de twee laatste boeken van Maso wel meteen het standaardwerk over het Nederlandse wielrennen.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

De vierde bijdrage aan 'De mannenleeslijst' is van Xandra Schutte. Zij schrijft over Brief aan mijn vader van Franz Kafka. 'Kafka haatte zijn vader, maar Brief aan mijn vader is een veel dubbelzinniger geschrift dan veelal wordt aangenomen. Dat zit hem in de literaire vorm van de brief, vol retorische trucs, heen en weer springen in de tijd, overdrijvingen, zowel van de almacht van de vader als van de eigen minderwaardigheid, de valse bescheidenheid en de tegenstrijdigheden. De brief is veel meer dan het zomaar de frustratie van zich afschrijven; hij is een algemeen protest tegen de sociaaldarwinistische wereld van de vader waar het recht van de sterkste geldt. De Kafka in de brief is een typische moderne antiheld die in alles botst met heroïsche mannelijkheid,' schrijft ze onder meer.

Cyrille Offermans bespreekt verder Javier Azpeitia's De drukker van Venetië [fragment]. 'Om de portee van De drukker van Venetië naar waarde te kunnen schatten is enige achtergrondkennis wenselijk; mij stuurde de roman van Azpeitia in elk geval de nodige keren naar de boekenkast om kennishiaten te dichten of verwijzingen na te trekken. Noodzakelijk is dat niet, je kunt het boek ook "gewoon" lezen, vanwege de sappige maar niet per se geloofwaardige intriges en het tijdsbeeld. In beide gevallen hoef je je niet te vervelen, maar interessanter is het op cultuurhistorisch niveau, en dan nodigt dit geleerde maar geen moment saaie boek je regelmatig uit om het even elders te zoeken,' merkt hij op.

Christiaan Weijts las Ali Smiths Lente [fragment | recensie]. 'Bij het samenkomen van [alle] verschillende lijnen krijgt het verhaal alsnog vleugels, en een verrassende finale. Toch weet het niet echt te raken. Dat ligt aan die onderliggende politieke stellingname, maar ook aan de taal,' stelt Weijts. Femke Essink recenseert De verloren berg van Lieke Kézér: 'typisch zo’n roman waarvoor de term a good read lijkt uitgevonden: gezinsdrama, ontroerende personages, rouw als universeel thema, herkenbare emoties, een gepolijste stijl, suspense, het heeft het allemaal. Het verhaal trekt dan ook als een film aan je voorbij, maar wel eentje die misschien al te moeiteloos het Alle Leeftijden-keurmerk zou verkrijgen.' En Casper Thomas wijdt een stuk aan George Packers Our Man. Richard Holbrooke, volgens Thomas 'deels een diplomatieke schelmenroman, deels een gedetailleerde biografie en deels een actuele geschiedschrijving'.

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

Brief an den Vater | Franz Kafka | 9783596906550
€ 9,99
Lente | Ali Smith | 9789044642186
€ 21,99
Spring | Ali Smith | 9780241207055
€ 18,99
De verloren berg | Lieke Kézér | 9789029529198
€ 20,99
Our Man | George Packer | 9789000366019
€ 49,99
Our Man | George Packer | 9781910702925
€ 29,99
Lente | Ali Smith | 9789044642193
€ 12,99
De verloren berg | Lieke Kézér | 9789029529334
€ 11,99
Our Man | George Packer | 9789000366026
€ 19,99
MINDBOOKSATH : athenaeum