W.G. Sebald, Antjie Krog, Karina Sainz Borgo (het recensieoverzicht van de week van 29 januari 2020)

03 februari 2020
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften, met aandacht voor Antjie Krog, W.G. Sebald, Karina Sainz Borgo, en verder: Daniel Ziblatt, Natascha Wodin, Ischa Meijer (Trouw), Jules Verne, Charlotte Van den Broeck, Samantha Power, Sayaka Murata (de Volkskrant), Herman Pleij, K. Schippers (Het Parool), Arnon Grunberg, André Platteel, Juli Zeh, Shari Van Goethem, Asmaa Azaizeh (NRC Handelsblad), Herman Koch, Willemijn van Dijk, Deborah Levy, Lawrence Weschler (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

 

Voor Trouw sprak Seije Slager met Daniel Ziblatt (How Democracies Die, met Steven Levitsky): 'Ik snap uw punt, dat het geen productief gesprek wordt als je alleen maar geobsedeerd bent over de vraag of het allemaal begon met de beweging van Newt Gingrich [...], of dat die weer reageerde op eerder misbruik van de Democraten. Maar in ons boek gaan we daarop in, omdat een historische blik je laat zien hoe het systeem vroeger werkte, en waarom het nu niet meer werkt.'

In de rubriek 'Ik heb een droom' Daan Borrel (Jaar van het nieuwe verhaal [fragment | evenement]), en Janita Monna over Poëzieweekgeschenk Nu, 'die vooral laat zien hoe veelkleurig de jonge Nederlandstalige poëzie is, hoeveel tonen die heeft' en Charlotte Van den Broecks essay Cosmos Texaco, 'een persoonlijke zoektocht naar de ruimte van de poëzie'.

Co Welgraven dan, over twee uitgaven rond Ischa Meijer: Zó, en niet anders, met onder andere Brief aan mijn moeder, 'buitengewoon openhartig, voor de lezer soms ongemakkelijk doordat er zoveel intimiteit tussen moeder en zoon wordt prijsgegeven. Er staan prachtige zinnen in, maar ook moeizaam geformuleerde passages' en Gijs Groentemans Ischa. Verhalen van vrienden, familie en vrouwen, met 'waardevolle waarnemingen'.

'De manier waarop Sainz Borgo dit beschrijft, beneemt je op iedere pagina de adem,' schrijft Gerwin van der Werf over Nacht in Caracas [fragment], en: 'Sainz Borgo's soms poëtische, soms droog observerende zinnen komen hard aan in de uitstekende vertaling van Arie van der Wal.' Maar het boek van de week is Natascha Wodins Ergens in dit duister [fragment], dat Paul van der Steen samen las met Ze kwam uit Marioepol [fragment]: 'De boeken vertellen hoe het genadeloos gebruiken en misbruiken van mensen zijn sporen naliet bij de tientallen miljoenen Midden- en Oost-Europeanen die het wel overleefden, en hun nazaten. [...] Wat maakt dat Wodins tweeluik blijft nadreunen in het hoofd van de lezer, is haar onopgesmukte proza. Nergens zet ze het leed dik aan.'

En aandacht voor de nieuwe boeken van Bas Heijne, Arja Hop & Peter Svenson (Beeldboek), Theo Mulder, Simon Vestdijk, Jenny Offill [fragment], Stine Jensen en Karina Meeuwse.

De recensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

W.G. Sebald, Antjie Krog, Karina Sainz Borgo (het recensieoverzicht van de week van 29 januari 2020)

Delen op

€ 20,00
€ 23,99

In de Volkskrant een beschouwing van Martin de Haan over de relevantie van Jules Verne. 'Is er in de wereld van Greta Thunberg nog een toekomst voor blijde dromen van wonderbaarlijke reizen? Is er nog een toekomst voor Jules Verne, de grote bezinger van stoomtrein en stoomschip?'

Emilia Menkveld interviewde Charlotte Van den Broeck over Waagstukken [fragment]. 'Tijdens het schrijven is het niet altijd leuk, omdat ik vaak in een kramp zit door dat perfectionisme. Maar ik kan wel heel gelukkig worden van alle vrijheid die ik heb. Het maakt me gelukkig dat ik mijn leven zo kan inrichten.'

Casper Luckerhof las Leerschool van een idealist van Samantha Power. 'Politieke memoires of autobiografieën hebben nogal eens de neiging tergend saai te worden, maar dat is bij Power bijna nooit het geval.'

Mijn naam is Selma van Selma van de Perre [toelichting door de vertaler] werd gelezen door Sander van Walsum. 'Pas recent is zij over haar oorlogservaringen gaan praten en uiteindelijk gaan schrijven. Haar proza is daardoor ongekunsteld.'

Jeroen Visser is onder de indruk van Sayaka Murata's Buurtsupermens: 'Het is knap hoe Murata de ongemakkelijkheid van Keiko zo natuurlijk beschrijft, evenals haar afhankelijkheid van de buurtsuper. Het eerste hoofdstuk, over hoe Keiko wordt gestuurd door de winkelgeluiden, is even tragisch als prachtig.'

Verder minibesprekingen van onder andere West van Carys Davies ('Davies wisselt knap van perspectief tussen vader, dochter en nog enkele personages in dit rijke boek.'), Lisanne van Sadelhoffs Je bent jong en je rouwt wat ('taal is zeg maar Van Sadelhoffs ding en zelfs bij dit onderwerp spat het schrijfplezier ervan af') en Antjie Krogs Broze aarde ('Haar intense, bezwerende voordracht geeft haar zinnelijke poëzie extra kracht.').

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag, en zijn te raadplegen op Volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

In Het Parool blikt Maarten Moll terug op de onconventionele fictie van W.G. Sebald. 'Als iets duidelijk wordt in de boeken van W.G. Sebald, dan is het dat het reconstrueren van het verleden bijna onmogelijk is. In elk geval om tot dé waarheid te komen. Want in werkelijkheid is, zoals wij weten, alles altijd heel anders.'

Marjolijn de Cocq sprak Karina Sainz Borgo over Nacht in Caracas [fragment]: 'De roman gaat over verlies, maar ook over survivor's guilt waaronder veel overlevers gebukt gaan. Primo Levi heeft uiteindelijk zelfmoord gepleegd. Ik voel me soms schuldig dat ik brood heb...'

Oefeningen in genot van Herman Pleij wordt besproken door Peter de Brock [fragment]. 'Het is bovenal een doorwrochte, rijk geïllustreerde ontdekkingstocht van de letterkundige Herman Pleij over hoe 'literair verwoorde vuilbekkerij' zorgde voor een kortstondige seksuele bevrijding, waar de kerk snel een einde aan wist te maken.'

'O, laat er een mis zijn waar Krog de voorganger is. De nagalm van haar stem dwingt zelfs ongelovigen op de knieën.' Dieuwertje Mertens over Antjie Krogs Broze aarde.

Ten slotte Dries Muus over K. Schippers' Andermans wegen [fragment]. ' Soms mis je venijn. Maar in Andermans wegen speelt dat gemis zelden op. De lichtheid en de zwaarte vermengen zich subtiel maar onmiskenbaar.'

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

 'Grunberg ziet in literatuur een ingang (en vermoedelijk de enige) voor ons buitenstaanders om Auschwitz alsnog te kunnen bevatten, specifiek de getuigenisliteratuur die rechtstreeks uit het kamp is voortgekomen.' Lotfi El Hamidi las de door Arnon Grunberg samengestelde Bij ons in Auschwitz.

Dan de recensies:

  • Sebastiaan Kort kent vier bollen toe aan André Platteels Alleen de eenzamen [fragment]. '[...] het zit allemaal erg goed in elkaar en als er in wordt verwezen naar andermans literatuur komt dat niet geforceerd over, maar functioneel.'
  • Michel Krielaars las Nieuwjaar van Juli Zeh. 'Net als in haar eerdere romans weet Zeh de spanning er tot op het laatst in te wisse over wat er werkelijk in het huis op de kale berg is gebeurd.'
  • 'Wil de dichteres de lezer benauwen en confronteren met rolpatronen, in taal en gedrag van haar ik-figuur?' Maria Barnas vroeg zich dit af bij het lezen van Shari Van Goethems tweede dichtbundel Tere stengels.
  • Asmaa Azaizeh kwam met de dichtbundel Geloof me niet als ik vertel over de oorlog. Obe Alkema: 'De dichter bevindt zich in een spagaat. Hoezeer die het gat tussen gedicht en wereld ook probeert te dichten, hoezeer je de dichter óók blind wil geloven, helemaal mogelijk is het niet. En dat is de leugen van het ware gedicht.'
  • Sjoerd de Jong las over islamofobie in de boeken Vijf mythen over islamofobie van Martijn de Koning en Kuifje wordt volwassen van Rik Pinxten. 'Wat is de meerwaarde van het medische suffix '-fobie', behalve te suggereren dat angst voor of kritiek op de islam een ziekelijke aandoening is?'
  • Ten slotte Jos Palm over Carolina Lenarduzzi's Katholiek in de Republiek: 'Geloof van een traditionele randmaatschappelijke minderheid laat zich niet dwingen, sterker nog, het graaft zich hardnekkig en creatief in. Dat is de les van Lenarduzzi's belangrijke boek.'

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

In De Groene Amsterdammer deze week bespreekt Arnon Grunberg W.G. Sebald. 'Wie Sebalds oeuvre achter elkaar leest, concludeert dat de schrijver het geloof in de romankunst verloor toen hij dat misschien het meeste nodig had.'

Marja las Herman Kochs Finse dagen [fragment]: 'Koch heeft een gewiekste verteltrant, altijd al gehad, maar in dit boek heeft zijn schrijfstijl meer dan ooit iets onmiddellijks en zelfbewusts.'

Femke Essink bespreekt Het wit en het purper [fragment] van Willemijn van Dijk: 'Aan Van Dijks fascinatie voor de Romeinse historie ligt het niet. Haar imponerende kennis blijkt uit het gemak waarmee ze termen als 'curulische zetelhouders' en 'sestertiën' in haar zinnen verweeft, uit de details die de couleur locale oproepen – het straatgewoel, de indringende geuren, de openbare executies, de talloze rituelen en feestdagen. Ook de schematisch goed uitgedachte intriges aan het hof getuigen van vertrouwdheid met het feitenmateriaal. Maar in de uitwerking van de plot maakt de roman een onevenwichtige indruk.'  

De man die alles zag [fragment] van Deborah Levy wordt besproken door Jozefien van Beek: 'Als lezer word je meegesleept in Sauls paranoia, wat voor een licht desoriënterende leeservaring zorgt. Wat is echt en wat niet? Lees je het verhaal van een achterdochtige gek of is er écht van alles aan de hand?'

En Arthur Eaton schrijft over Lawrence Weschlers 'En hoe gaat het met u, dokter Sacks?': 'Weschlers boek is een prettige ratjetoe: een mengeling van interviews, aantekeningen, foto's. Hij geeft ons de data, het verhaal mogen we zelf bij mekaar puzzelen.'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene

MINDBOOKSATH : athenaeum